ความริษยาและความเคียดแค้น : หน้า 104/124

เป็นอย่างยิ่ง แต่พระเทวทัตเป็นผู้ด้อยในทางนี้ ไม่ ค่อยจะมีผู้นำของไปถวาย ไม่รู้จะมีใคร สนใจมากนัก เมื่อประชาชนเข้าไปฟังธรรม เสร็จแล้วมักจะมีของไปถวายพระ ถาม ถึงพระสารีบุตร พระโมคคัลลานะ พระภัททิยะ พระอานนท์ เป็นต้น แต่ จะหาใครถามพระเทวทัตมิได้มีเลย เรื่อง นี้ก่อความน้อยเนื้อต่ำใจขึ้นแก่พระเทวทัต แล้ว สำหรับใช้เป็นเครื่องมือฟาดฟัน กิเลสให้ขาดสะบั้นลง แต่พระเทวทัต กลับไม่พอใจในด้ามดาบนั้น กลับไป จับปลายดาบมันจึงบาดมือพระเทวทัตเอง เรื่องคนกลั่นแกล้งกีดกันอีก เรื่องหนึ่งที่มีทั้งคุณและโทษ ใช้นการมองเห็นอุปสรรคเป็นเรื่องร้าย ภัยเป็นอันตรายเป็นเครื่องบั่นทอนอย่างยิ่ง สําหรับคนมีจิตใจอ่อนแอ เท่า ๆ กัน เรื่องกลั่นแกล้งกีดกันจะเป็น “เราก็เป็นพระเขาก็เป็นพระ” เป็นเรื่องน่ากลัว พระเทวทัตรำพึง "เราก็เคยเป็นราชกุมาร สำหรับคนมีจิตใจอ่อนแอ เห็นอุปสรรค เป็นเรื่องร้าย เป็นเรื่องน่ากลัว เมื่อ ยิ่งพระสารีบุตร พระโมคคัลลานะ เป็น เขาก็เคยเป็นราชกุมาร โดยเฉพาะอย่าง เมื่อถูกกลั่นแกล้งกีดกัน ลูกชาวบ้านธรรมดาด้วยซ้ำไป เหตุไฉน เขาจะหมดกำลังใจ คนทั้งหลายจึงเอาใจใส่ แต่เราเล่าทำไม ในการท่า ถูกกลั่นแกล้งกีดกัน เขาจะหมดกำลังใจ ในการทำดี ทำประโยชน์ ในที่สุดก็ คิดจะเลิกทำดี เลิกทำประโยชน์ แต่ เรื่องกลั่นแกล้งกีดกันนี่เองจะเป็นประ โยชน์อย่างยิ่ง สําหรับบุคคลผู้มีกำลังใจ เข้มแข็ง ทนทาน เด็ดเดี่ยว ยิ่งถูกกลั่น แกล้งกีดกันมากเท่าใด เขายิ่งมุมานะ ทำความดีทำประโยชน์ จึงถูกทอดทิ้ง ไม่มีใครยินดีเหลียวแล ถ้าเราเกิดในตระกูลจัณฑาลก็ช่างเถิด แต่ ก. ท่าประโยชน์ นี่เราเป็นกษัตริย์สุขุมาลชาติ พระญาติวงศ์ หรือก็ช่างใจไม้ไส้ระกำ หาความปรานี ต่อเรามิได้เลย ว่าโดยศักดิ์ เราก็มีศักดิ์ เป็นพี่แห่งชายาของพระศาสดา ทำไม คนทั้งหลายจึงเพิกเฉยต่อเรา หรือพระ โคดมพุทธเจ้าเป็นผู้ยุแหย่ให้คนทั้งหลาย เกลียดชังเรา เพราะผูกใจเจ็บในเรื่องที่เคย ทะเลาะกันสมัยเป็นราชกุมาร” ความน้อยเนื้อต่ำใจทำนองนี้ เมื่อ มีมากขึ้น ก็กลายเป็นความริษยาและ ความเคียดแค้นชิงชัง ว่าโดยความเป็นจริง แล้ว เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในชีวิตทุกอย่าง เป็นสิ่งมีประโยชน์แก่ชีวิต ถ้าคนรู้จัก มองรู้จักใช้อย่างเรื่องของพระเทวทัต ถ้าพระเทวทัตคิดเป็นก็จะเป็นประโยชน์ อย่างมาก ภาวะแห่งสมณะการที่มีลาภ น้อย มีสักการะน้อยนั้นเป็นเรื่องดีอยู่แล้ว เพราะเป็นโอกาสให้สะดวกในการบำเพ็ญ สมณธรรม เพื่อทำที่สุดแห่งทุกข์ไม่ต้อง กังวลด้วยเรื่องลาภ ลาภสักการะนั้น เป็นเครื่องกังวลอย่างหนึ่งของบรรพชิต เหตุการณ์ได้ยื่นด้ามดาบให้พระเทวทัต ๑๐๒ กัลยา ณ มิตร เพื่อเอาชนะ การกลั่นแกล้งกีดกันนั้น คนที่มีลักษณ ลอยอยู่เสมอนั้นใครจะกลั่นแกล้งกีดกัน หรือกดให้จมไม่ได้ เมื่อถูกกดที่นี่ก็จะ ต้องไปโผล่ที่อื่น เหมือนมะพร้าวแห้งที่ ถูกกดให้จมน้ำพอวางมือมะพร้าวก็ลอยขึ้น เหนือน้ำ หรือเหมือนพระอาทิตย์ซึ่งลอย เด่นอยู่เสมอ จะต้องมีคนไม่มุมใดก็ มุมหนึ่งของโลกมองเห็นพระอาทิตย์อยู่ ตลอดเวลา ตรงกันข้ามคนที่มีลักษณะจม เหมือนก้อนหิน แม้จะลอยอยู่เหนือน้ำได้ เพราะมีบุคคลคอยเอามือรองรับไว้ แต่พอปล่อยมือมันก็จมต่อไป เหมือนคน บางคนบางพวก มีลักษณะจมอยู่ในนิสัย ลอยอยู่ได้เพราะมีผู้อุปถัมภ์ค้ำชู พอขาด ผู้อุปถัมภ์ค้ำชูก็จมเอาตัวไม่รอด อาศัย ร่มเงาจากกลุ่มเมฆจะยั่งยืนถาวรสักแค่ไหน คนที่มีความคิด จะคิดช่วยตัวเอง อยู่เสมอ ใครจะช่วยเขาก็ไม่ภาคภูมิใจ เหมือนได้ช่วยตัวเอง ทำมาหากินด้วย