ข้อความต้นฉบับในหน้า
ซับน้ำฝนไว้ใต้ดิน เรียกว่าทำน้ำใต้ดิน แล้วค่อยๆ
ระบายลงมาเป็นธารน้ำเป็นลำคลอง เป็นแม่น้ำให้เราได้
ใช้เสมอมา เราจึงควรถนอมรักษาป่าไว้ให้คงอยู่เป็นต้น
น้ำลำธาร เพื่อว่าลูกหลานเราจะได้ไม่ลำบาก...”
โครงการอนุรักษ์ธรรมชาติ และโครงการปลูกป่าเฉลิม
พระเกียรติต่างๆ อาทิ โครงการสวนป่าสิริกิติ์ จังหวัด
ราชบุรี โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่ อำเภออมก๋อย จัง
หวัดเชียงใหม่ มิใช่เพียงรักษาสภาพธรรมชาติให้คงอยู่
อย่างเดียวโดยไม่นำมาใช้ประโยชน์ พระองค์มีพระราช
วินิจฉัยว่า สาเหตุของการทำลายทรัพยากรธรรมชาติส่วน
หนึ่งมาจากการเลี้ยงชีพ มนุษย์จึงต้องดิ้นรนเพื่อความอยู่
รอด โครงการตามพระราชดำริ จึงเป็นการผสมผสานกัน
ระหว่างการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้เกิดประโยชน์สูงสุด
และรักษาสภาพป่าดั้งเดิมที่เป็นป่าต้นน้ำลำธารเอาไว้ให้คง
อยู่ตลอดไป ส่งเสริมราษฎรในท้องถิ่นให้มีรายได้จากการ
ปลูกป่ารักษา เพื่อยับยั้งการทำลายป่า การย้ายถิ่นฐาน
มุ่งสู่เมืองใหญ่ เพื่ออนุรักษ์มรดกวัฒนธรรมท้องถิ่นเอาไว้
ด้วยการตั้งโครงการส่งเสริมศิลปาชีพตามพระราชดำริขึ้น
ตามพระตำหนักต่างๆ ทั้ง 4 ภาคของไทย
สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถมีพระราช
ดำริเกี่ยวกับการอนุรักษ์ธรรมชาติว่า
“ชาวไทยทุกคนจะต้องเข้าใจว่า การอนุรักษ์นี้มิใช่จะ
ไปขัดขวางการพัฒนา แต่แท้ที่จริงการพัฒนาระยะยาว
กลับสำเร็จได้ด้วยการอนุรักษ์ที่ถูกต้อง เราทั้งหลายคงไม่
ต้องเป็นอย่างที่พลเมืองบางประเทศ ต้องอดอยากล้ม
ตายไปเป็นจำนวนมาก ซึ่งเป็นผลมาจากการไม่สงวน
รักษาทรัพยากรธรรมชาตินั่นเอง...”
พระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ แผ่ปกแผ่น
ดินไทยอย่างมหาศาล เกินกว่าจะกล่าวคำพรรณนาได้
หมดสิ้น เหล่าอาณาประชาราษฎร์ต่างซาบซึ้งประจักษ์ใจ
กันถ้วนหน้า แต่ไม่มีใครรู้ว่าพระราชภารกิจอันหนักหน่วง
จะลุล่วงลงได้เมื่อไร หากตราบใดความทุกข์ยากยังไม่
หมดสิ้นไปจากผืนแผ่นดิน ตราบนั้นล้นเกล้าฯ ทั้งสอง
พระองค์ก็ยังคงเสด็จพระราชดำเนินไปไม่รู้สิ้น เพื่อบำบัด
ทุกข์บำรุงสุขพสกนิกรของพระองค์ ทรงเป็นตัวอย่างที่ดี
เลิศขององค์พระประมุขผู้ปกครองสำหรับผู้นำประเทศต่างๆ
ว่า การสร้างชาติให้ยิ่งใหญ่ ไม่จำเป็นต้องมีพระราช
อำนาจมากมาย หรือต้องใช้แสนยานุภาพของกองทหาร
หรือใช้ความรุนแรงใดๆ หากแต่ได้มาด้วยการเสียสละ
อย่างสูงสุดของผู้นำา ความยิ่งใหญ่นั้นได้มาด้วยการเป็น
ผู้ให้แก่ประชาชน การสร้างชาติต้องอาศัยความเมตตา
กรุณา ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และแบ่งปันทรัพยากรธรรมชาติ
มีความอดทนต่อความขัดแย้งและอุปสรรคต่าง ๆ จึงจะ
ทำให้ประชาชนและประเทศชาติดำรงอยู่อย่างเป็นสุข
ประชาชนจะเป็นผู้ตอบคำถามความยิ่งใหญ่ต่อชาว
โลกเองว่า องค์พระประมุขผู้ประเสริฐของชาวไทยกำลัง
ทรงงานหนัก เพื่อประโยชน์สุขของแผ่นดินไทย แผ่นดิน
ที่ชาวโลกกำลังจับตามองความมหัศจรรย์แห่งพระบุญญา
บารมีของพระองค์ครั้งแล้วครั้งเล่า ครั้งหนึ่งเมื่อผู้สื่อข่าว
ชาวต่างประเทศซึ่งเดินทางมาประเทศไทยเป็นครั้งแรก ได้
พบกับขบวนเสด็จโดยรถยนต์พระที่นั่งว่า เขาเห็นรถยนต์
ทุกคนในท้องถนน และผู้คนที่สัญจรไปมาต่างหยุดนิ่ง
เพื่อให้ขบวนเสด็จฯของทั้งสองพระองค์ผ่านไปก่อน ผู้สื่อ
ข่าวชาวต่างประเทศจึงถามชาวไทยอาชีพขับรถรับจ้างคน
หนึ่งว่า เขารู้สึกอย่างไร รู้สึกว่าเสียเวลาในการทำมาหา
เลี้ยงชีพของตัวเองหรือเปล่า ที่ต้องมาหยุดรออย่างนี้ คำ
ตอบที่ผู้สื่อข่าวชาวต่างประเทศได้รับก็คือ
“ผมเข้าใจพระองค์ท่านดีว่า พระองค์ท่านทรงรีบไป
ช่วยเหลือประชาชนผู้ยากไร้...
คำตอบนั้นช่างจับใจเหลือเกิน เป็นแรงบันดาลใจให้
ผู้สื่อข่าวชาวต่างประเทศท่านนั้นตามเสด็จพระราชดำเนิน
ไปตามถิ่นทุรกันดารในชนบท แล้วเขาก็ได้ประจักษ์ถึง
ความยิ่งใหญ่ขององค์พระประมุขผู้ครองใจประชาชนด้วย
ความรักและเมตตาธรรม จนต้องนำพระราชประวัติและ
พระราชกรณียกิจของพระองค์ไปเขียนบทความสดุดีว่า
More than a Monarch
ทรงเป็นยิ่งกว่ากษัตริย์....
สิงหาคม ๒๕๓๘
กัลยาณมิตร