คุณธรรมและคุณสมบัติของครู : หน้า 95/164

วิสัยของครูบาอาจารย์นั้น ท่านไม่ เคยกังวลหรือกลัวเลยว่าลูกศิษย์จะ ไม่รัก แต่กลับกลัวว่าลูกตีบย์จะโง่ ฉะนั้นแม้ท่านจะดุ จะเฆี่ยนตี ก็ย่อมท่า ด้วยความปรารถนาที เฆี่ยนตีเพียงแค่ให้พอให้หลาบจำ ความรู้ความสามารถมาตลอดชีวิตขธงครู คนที่เป็นครูต้อง เป็นผู้รู้จักโลก รู้เท่าทันโลกอย่างเพียงพอที่จะไปทำหน้าที่ เป็นผู้จุดดวงประทีปทางปัญญาให้แก่ศิษย์ เพื่อช่วยให้ศิษย์ พ้นจากความมืดบอดได้ ความดีหรือความบริสุทธิ์ คือคุณธรรมในใจของครู ผู้มีแต่คำว่า “ให้” และมุ่งหมายที่จะให้ลูกศิษย์ได้เป็นคนดี มีความรู้ ไม่ว่าจะดุ จะต่า หรือเพี้ยนตีก็ล้วนแต่ว่า ไปด้วย เจตนาดี มีความบริสุทธิ์ใจ ไม่เคยคิดทำลายหรือมุ่งร้ายต่อ ศิษยเลย ส่วนความเมตตากรุณานั้นคือพลังแห่งความปรารถ นาดีที่ช่วยผลักดันให้ครูสามารถอดทนพร้าสอนให้ศิษย์พัน จากความโง่เขลาทั้งหลาย โดยมุ่งหมายที่จะเป็นศิษย์ได้รับ แต่ประโยชน์ความสุข และความเจริญก้าวหน้ายิ่งๆ ขึ้นไป อันที่จริง คุณธรรมพื้นฐานทั้ง ๓ ประการดังกล่าว ต้องถือว่าเป็นคุณธรรมหลักของมนุษย์ทุกคน หรือทุกสาย อาชีพนั้นแหละเช่น ตองการ - ถ้าหมอมีคุณธรวงวันนี้ ก็จะทำให้เป็นหมอดีที่โลก - ถ้าตำรวจมีคุณธรรมวันนี้ ก็จะทำให้เป็นตำรวจดีที่ โลกต้องการ - ถ้าพ่อค้ามีคุณธรรมวันนี้ ก็จะทำให้เป็นพ่อค้าดีที่ โลกต้องการ คุณสมบัติของครู จากคุณธรรมพื้นฐานทั้ง ๓ ประการนี้เอง ก็มาแตก หน่อก่อให้เกิดคุณสมบัติที่ดีของครูอีก ๗ ประการด้วยกัน ได้แก่ ®.ปิโย คือความน่ารัก น่าเข้าใกล้ น่าเข้าไปไต่ถาม เรียกว่าถ้าใครเข้าใกล้แล้วตายใจ ๒.ครุ คือความน่าเคารพ น่าศรัทธา น่าเชื่อถือ น่า ยึดไว้เป็นที่พึ่งพิง ต.ภาวนีโย คือความน่าเทดทูน น่ายกย่อง นายึดไว้ เป็นแบบอย่าง หรือน่าภูมิใจ ถ้าใครเป็นศิษย์ ๔.วัตตา คือความฉลาดตักเตือนพร่ำสอน รู้จักพูด ชี้แจงให้เช้าใจ ทั้งอดทนเข้าไปไม่เลิกราจนกว่าจะบรรลุผล กัลยาณมิตร ๙๓ มกรา?'ง เย๕๔๐