มงกุฎทูลไข : หน้า 148/164

มงกุฎทูลไข สุนัขมักกินเนื้อปลา มีได้กินหญ้า ถ้าคิดไม่ได้ กลัวภัยขับหนี ราคาสุนัขไม่มี เกิดเป็นเชื้อชาคิ นักปราชญ์ไยมี กราบทูลเด้าทูลดังนี้ ไม่สู้คดี บัดเดี๋ยวทันที ทูลแก่ทรงธรรม ห่วงทีมีได้เข้าใจ บาลีคาถา เซ่อเซิงกระเจิงทูลไป ลมเด็จจอมไตร มงกุฎพฤฒา เรียนมาต่างกัน แจ้งในพระทัยทูมินทร์ ปิดดาปิดหู ไม่รู้คัญ มีขาผ่านท่านรินทร์ ตรัสถามเทวิน ทูลแก่ทรงธรรม์ สมเด็จทูธร ใหลิ้นจะดูปัญญา โปรดเกล้าเกศา ดูราเทวินพฤฒา ห่านคิดปริศนา หนังแพะนี้นา เอามานั่งนอน จงมาทูลไปอย่ามาน ด่างเสื่อด่างลาด ยู่ลาดฟูกหมอน เทวินกับเกล้ากราบกราน รับพระโองการ ที่หลับที่นอน แต่ก่อนสืบมา มีนานทูล ไปทันที ข้าแต่จอมไตร จึงเอาคาถาบาลี ทูลแก่ทูมี สนับนี้ไร้ เขาไม่าวพา ดามมีโองการตรัสถาม ทั้งหนังแลเนื้อ ไม่ถือเอามา รู้เคาระ นื้อความ ทูลเนื้อความตาม ย่อมเป็นภิกษา แร้งกาอาศัย ที่ตนได้ล่าเรียนมา กาพย์ฉบัง ๑๖ ข้าแต่บาลผ่านท่า แพะนี้อ่านๆ กินหญ้าพฤกษาทั้งหลาย เมื่อนั้นสมเด็จจอมไตร มงกุฎทูลไข สุนัขนั้นมักทุ่งพาย กินเนื้อกวางทราย ท้าวไทชื่นชมหรรษา ทั้งหลายแลเนื้อบังลัง ทรงฤทธิ์ดในวิญญา มงกุฎนี้นา ปัญญาล้ำเลิศเฉิดฉิน แพะนั้นมีได้คิดหวัง เนื้อหนังมังลัง ไม่หวังเอาเป็นอาหาร มีข้าพระจอมปัฐพิน ตรัสถามกามีน ข้าแด่สมเด็จทูบาล จึงทราบพระญาณ ยืนท่อนรู้โดยการ ผู้ผ่านพิภพธรณี ดูรากามีนอาจารย์ ในจิตคิดอ่าน ท้าวไทได้ทังคดี ตามปริศนามี ตัวท่านคิดได้ฤๅนา พันปีนั้นแจ้งวิญญา กามีนอาจารย์–นดา จึงเอาคาถา พระองค์ทรงจินดนา ทั้งสีนั้นนา ที่รียนมานั้นทูลพลัน ช่างมาคิดได้เหมือนกัน แม่นมั่นอยู่ในนั้าใจ ข้าแด่พระองค์ทรงธรรม ข้าบาทสำคัญ แพะมีขาแบแปรไป กินหญ้าใบไม้ ทุบาลโองการตรัสพลัน ถามมโหลกนั้น ล่าวคัญเจ้าคิดอย่างไร มโหสถบัณทัตทูลไข ข้าแต่จอมไตร มีได้กินภัจฉมังสา ทูลไท้ให้รู้อาการ กัลยาณมิตร ภั~ผ่ (^) มกรำคม ๒๕๔๐