พระมโหสถ : หน้า 146/164

พระมโหสถ 1ร้อง : สํานวนเก่า ความเดิม ก!พ : ล็8พงส์ 98หนัง เมื่อได้เล่าความจากพระนางอุทุมพรแล้ว มีโทสดก็ไม่รอช้า รีบไปยังโรงฝาก็พบความจริงว่า มี แพะกับสุนัขอาศัยอยู่ด้วยกัน ปริศนาที่พระเจ้าวิเทหราชทรงผูกไว้ก็ได้คำตอบแจ่มแล้งทะลุปรุโปร่งด้วย ชัญญาอันชาญฉลาดของมโหสก กล่าวถึงอำมาตย์ทั้งสี่ต่างปรึกษากันแล้วก็ไม่สามารถแก้ปริศนานี้ได้ ด้วยความที่กลัวจะถูก เนรเทศออกนอกเมือง ทั้งที่จึงพร้อมใจกันไปตามโหล เพื่อขอร้องให้มโหสถช่วยบอกดำเฉลยนั้นให้แก่ พวกตนห้าง เพราะความเป็นคนมีจิตใจเมตตาที่จะช่วยเหลืออำมาตย์ทั้งที่ให้พ้นจากราชภัย มโหสถจึงยอม บอกคำตอบให้แก่พวกเขา โดยให้อำมาตย์ทั้งสี่ทองคำาตอบเป็นกลบทที่มีเนื้อความแตกต่างกันไป อำมาตย์ ทั้งสี่ได้คำตอบแล้วก็มีความโด่งใจ ต่างรีบเข้าเสาพระเจ้าวิเทหราช เพื่อตอบปัญหาของพระองค์เป็นลำดับ ต่อไป กาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ โปรดเกล้าเกศา สมเด็จจอมไตร เนื้อแทะนี้นา ย่อมมาชอบใจ นิ่งตรึกนึกใน พระทัยชื่นบาน ลูกท้าวทระยา เสนาผู้ใหญ่ ปริศนานี้ไจร้ แจ้งในวิญญาณ แต่ก่อนร่อนไร ชอบใจมากมี แห่งพระลูบาล ผ่านพิภพไตร ข้าแด่ทรงศักดิ์ เสนกนี้นา อันเนื้อสุนัข ใครจักว่าดี แก๊ซึ่งปริศนา ปัญญาว่องไว พึงเกลียดขึงขัง ทั่วทั้งโลกีย์ สมเด็จพันปี ยินดีผ่องใส ข้าแต่พันปี จงทราบมาทา ไว้ในพระทัย มิได้เจรจา เฒ่าไม่รู้จัก แล้วพระทรงลูช ว่าแพะสุนัข ไม่รู้ อความ พร้อมพรักเสน่หา ตรัสถามมงกุฎ สุดเคียงเรียงมา ทูลตามคาถา คิดได้อย่างไร อย่าได้นิ่งข้า ได้ร่ำเรียนมา แด่พระกุมาร ทูลแก้ปริศนา อย่าข้านัดนี้ กัลยาณมิตร ๑๔) นกราน ๒๕๕๐