การอนุรักษ์พระไตรปิฎกล้านนา : หน้า 53/132

๓.๑ พระแก้วมรกต ซึ่งเคยประดิษฐานอยู่ ณ วัด เจดีย์หลวงโชติการาม นครเชียงใหม่ ๓.๒ พระเสตังคมณี อยู่วัดเชียงนั่น ๓.๓ พระศิลาดำ วัดเชียงนั่น ๓.๔ พระสิงค์ค้า หรือ พระพุทธสิหิงค์ ๓.๕ พระบาง ปัจจุบันอยู่ที่หลวงพระบาง ประ เทศสาธารณรัฐประชาชนลาว และของมีค่าอื่นๆ อีกเป็น จํานวนมาก ล้านนาไทยสมัยอยู่ได้ปกครองพม่า นับเป็นเวลาเกือบ ๒๐๐ ปี ที่พม่าซึ่งปกครองล้านนา ไทย มิได้ให้การส่งเสริมพระพุทธศาสนา ประชาชนที่เหลือ อยู่ในแผ่นดินพยายามรักษาสิ่งต่างๆไว้ ทั้งด้านอักษรศาสตร์ ใฝ่อยากรวบรวมพระไตรปิฎกล้านนาสมัยพญาติโลกราชที่ แปลเป็นภาษาล้านนา จึงได้ออกรวบรวมพระไตรปิฎกทั้งใน ประเทศและต่างประเทศ ซึ่งแปลจารึกด้วยตัวอักษรด้านนา ไทย เริ่มงานตั้งแต่พุทธศักราช ๒๕๐๘-๒๕๓๐จึงสามารถ รวบรวมจัดพิมพ์ชั้นเป็นเล่มจนครบ ได้ทูลเกล้าฯ ถวายพระ มาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และถวายไปตามวัดวาอารามต่างๆ ทั่วประเทศ และส่งไปยังเขมรัฐ นครเชียง^ง สิบสองปันนา ด้วย เรียกว่า พระไตรปิฎกล้านนาฉบับแปล โครงการปริวรรคพระใครปิฎกล้านนาฉบับภาษาบาลี ต่อมาเมื่อพระปลัดทองได้เลื่อนสมณศักดิ์ขึ้นมาเป็น พระราชาคณะที่ พระสุพรหมยานเถร (ทอง สุมังคโล) ได้ ย้ายจากวัดร่ำเปิงตโปทารามไปดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสพระ คณะกรรมการผู้จัดท่า ไ 'แบ่งออกเป็น ๒ ฝ่ายคือ ฝ่ายบรรพชิตและฝ่ายคฤหัสถ์ แบ่งงานออกเป็น ฝายเขียนคัดลอกจากใบลานเดิมลงในกระดาบที่เตรียมไว้เป็นรูปเคียวกัน และผู้เขียนจะต้องมีความรู้ภาษาล้านนา และเป็นเบยญธรรมหรือบุคคลที่รู้วิธีเขียนบาลีแบบล้านนามาก่อน มาร่วมเขียน วรรณกรรม สถาปัตยกรรม และประติมากรรม แต่ทางบ้าน เมืองก็มีงบประมาณสนับสนุนน้อย พระไตรปิฎกธรรมจึง เสื่อมคลาย พระภิกษุสงฆ์ที่มีอยู่ขาดความมั่นใจในการเรียน เพราะไม่มีบ้านเมืองสนับสนุน ความเลื่อมจึงติดตามมา พระไตรปิฎกสมัยเจ้าผู้ครองนคร มีกาวส่งเสริมให้คัดเขียนพระไตรปิฎกฉบับย่อที่เรียก กันว่า ปิฎกะ ทั้ง ๓ มีอยู่ทั่วไปในหอธรรมตามวัดของด้านนา ส่วนพระไตรปิฎกธรรมที่เต็มรูปแบบนั้น ไม่มีการเชียนคัดให้ สมบูรณ์เพราะขาดพระเถระผู้เชี่ยวชาญเรื่องอรรถบาลี นับ ว่าพระไตรปิฎกและอรรถกถาเสื่อมไปจากล้านนาไทยจริงๆ โครงการรวบรวมพระไตรปิฎกล้านนา พระปลัดทอง (พระครูพิพัฒนคณาภิบาล) วัคว่ำเปิง ตโปทาราม ท่านเป็นพระนักปฏิบัติทางวิปัสสนา แค่มีจิตสก อารามหลวงศรีจอมทอง อำเภอจอมทอง และดำรงตำแหน่ง เจ้าคณะอำเภอฮอดด้วย ได้จัดทำโครงการถวายพระธรรม สิทธาจารย์ เจ้าคณะจังหวัดเชียงใหม่ และเจ้าอาวาสวัด พระสิงห์วรมหาวิหาร จัดทำโครงการปริวรรตพระไตรปิฎก เซียนคัดลอกจากฉบับเดิมของล้านนาไทยมาเชียนใหม่ เพื่อ จัดพิมพ์ชื้นในลักษณะของการอนุรักษ์พระไตรปิฎกแต่โบราณ โครงการนี้เป็นของคณะสงฆ์จังหวัดเชียงใหม่ จัดทำ ชั้นด้วยวัตถุประสงค์ที่สำคัญหลายประการคือ ๐.เพื่อเป็นการฉลองปีกาญจนาภิเษก ทรงครองราชย์ จที่ ๕๐ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช มหาราช ๒.เพื่อร่วมในงานฉลองอายุครบ ๓๐๐ ปี ของนคร เชียงใหม่ (พุทธศักราช ๒๔๓๙-๒๕๓๙) ห.เพื่ออนุรักษ์ผลงานพระไตรปิฎกฉบับล้านนาไทยไว้ มิให้เสื่อมสูญไป กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๕๐