ความซึมเศร้าในเด็ก : หน้า 81/132

“ความข็มเคร้า” ไข่ว่าจะเกิดเสคาะในวัยผู้ใหญ่เท่านั้น ในเด็กดีเกิดได้ชนกัน ที่สำคัญมีความ แตกต่างจากผู้ใหญ่ โดยเฉพาะถ้าเป็น เด็กเด็กแล้ว จะไม่สามารถยอกอารมณ์ ของตนเองไม้ถูกล้อง หรือตรงกับแบบที่ผู้ใหญ่เข้าใจ เช่นอาจอธิบายได้แค่ว่า อารมณ์ไม่ดี หรือเบื่อๆ เนื่องจากพัฒนาการทางความ คิดยังไม่เจริญเต็มที่ ในประสบการณ์ที่เคยให้การรักษาผู้ป่วยมา มีเด็ก ชายอายุประมาณ ๑๐ ปี คุณแม่พามาหาเพราะมี อาการซึมลง รู้สึกไม่สนุกสนานกับเพื่อนๆ และการเรียน ทำให้ไม่อยากไปโรงเรียน นอกจากนี้ยังมีปัญหาเรื่อง การนอนและความวิตกกังวลร่วมด้วย มองดูผิวเผินอาจคล้ายเด็กมีปัญหาในการไปโรง เรียนเท่านั้น แต่จริงๆ แล้วเรายังไม่สามารถสรุปได้ แน่นอน เนื่องจากปัญหาทางจิตใจในเด็กมักแสดงออก มาทางพฤติกรรมเป็นส่วนใหญ่ นอกจากนี้แล้ว ยังมี การเปลี่ยนแปลงอาการตามอายุและพัฒนาการทางจิต อารมณ์ และสติปัญญาที่เปลี่ยนไปด้วย ตัวอย่างเช่น ในวัยทารก เด็กที่มีอาการซึมเศร้าอาจแสดงอาการซึม ดูดนมน้อย ไม่ค่อยขยันเคลื่อนไหว ตอบสนองต่อการ กระตุ้นน้อย เช่น ไม่ยิ้ม หรืออ้อแอ้ตาม ไม่มองตามสิ่ง ที่เคลื่อนไหว นอนน้อยหรือไม่ยอมนอน และร่างกายไม่ เจริญเติบโตตามวัย ในวัย ๑-๓ ปี อาจมีท่าทางเซื่องซึม ไม่เล่นสนุกสนาน ไม่มี “ประกายตา” ไม่ค่อยถามหรือพูดจา น้ำหนัก ส่วนสูงไม่ขึ้นตามเกณฑ์ ไม่เจริญอาหาร นอนไม่หลับ พฤษภาคม ๒๕๔๐ อาจมีอาการทางกาย เช่น บ่นปวดท้อง อายุ ๓-๕ ปี ไม่ร่าเริง มีการเล่นสมมติตามจินตนา การที่มองโลกในแง่ร้าย ไม่ซนตามวัย ถดถอย อาจมี ปัสสาวะราดอีกครั้ง บอกว่าเพื่อนไม่อยากเล่นกับตน และฝันร้าย อายุ ๖-๑๒ ปี หรือวัยเรียน อาการจะคล้ายผู้ใหญ่ มากขึ้นเช่นมีอาการเบื่ออาหารนอนไม่หลับ ไม่สนุกสนาน หรือไม่สนใจสิ่งแวดล้อม สิ่งแวดล้อม เด็กบางคนอาจเริ่มอธิบาย อารมณ์ของตนเองได้บ้าง ว่ารู้สึกแย่ๆ อารมณ์ไม่ดี หงุดหงิดง่าย มองว่าตนเองไม่มีอะไรดี ไม่ค่อยอยาก เข้าสังคมกับเพื่อนที่โรงเรียน ผลการเรียนลดลง ที่น่าสนใจอีกอันหนึ่ง คืออาจเห็นเด็ก “ขี้กลัว” ในเรื่องต่างๆ มากขึ้น เช่นกลัวถูกลักพาตัว กลัวขโมย เข้าบ้านหรือกลัวสิ่งของบางอย่าง อาจบ่นปวดท้อง ปวดศีรษะบ่อยๆ ในบางรายอาจพยายามทำร้ายตนเอง หรือน่าตัวตายซึ่งผู้ปกครองมักมองว่าเป็นอุปัดเหตุ แต่ ครูมักเป็นผู้สังเกตได้ ในเด็กอายุ ๑๒-๑๘5 ปี หรือวัยรุ่น อาจพบอาการ หลับได้แต่ตื่นเร็ว ผลการเรียนต่ำลง เด็กวัยรุ่นมักบอก ถึงความรู้สึกหรืออารมณ์ของตนได้ว่า “รู้สึกตนเป็นคนไม่ดี มีความผิด น่าละอาย ไม่มีความเชื่อมั่น” และเนื่องจากวัยรุ่นเป็นวัยที่มีอารมณ์เปลี่ยนแปลง ง่าย และพยายามหาสิ่งต่างๆ มากระตุ้นตัวเองอยู่แล้ว ทำให้มีโอกาสใช้สารเสพติด ดื่มสุรา สูบบุหรี่ได้มากขึ้น การพยายาม “แอบ” สังเกตอารมณ์ของวัยรุ่นแค่เพียง อย่างเดียว จึงอาจสู้การถามโดยตรงไม่ได้ การทำร้ายตนเอง เป็นอาการที่พบบ่อยมากในวัย รุ่น ในสหรัฐอเมริกา การฆ่าตัวตายถือเป็นสาเหตุการ ตายของวัยรุ่นเป็นอันดับที่ ๒ รองจากอุบัติเหตุ อัตรา การฆ่าตัวตายเพิ่มจาก ๒.๑ · เป็น ๔.๕ ราย ต่อประชากร ๑๐๐,๐๐๐คน ในช่วงเวลา ๓๐ ปีที่ผ่านมา และที่น่าสน ใจคือ วัยรุ่นกว่าร้อยละ ๙๐ ที่พยายามทำร้ายตนเองนั้น มีอาการของโรคซึมเศร้าอยู่ ที่ผมเล่าให้คุณผู้อ่านฟังคร่าวๆ คงจะทำให้คุณได้ ตระหนักถึง “ความซึมเศร้า” ในเด็กว่าเกิดขึ้นได้ เหมือนในผู้ใหญ่เช่นกัน แต่อาการที่ปรากฏอาจแตกต่าง กันไปตามวัยและปัจจัยอื่นๆ เบื่ออาการดังกล่าวเป็น กัลยาผมิตร