การพัฒนาศักยภาพด้วยการศึกษา : หน้า 75/132

เป็นเครื่องพิสูจน์ความมุ่งมั่นของผู้เรียนได้เป็นอย่างดี บาง ท่านอาจจะท้อถอยเสียกลางคัน แม้บางท่านไม่เคยท้อถอย แต่ก็มีศาสนกิจอื่นแทรกเข้ามาให้รับผิดชอบ เส้นทางมุ่งสู่ ยอดธงชัยพระปริยัติก็อาจจะหยุดชะงักไป แต่ก็เป็นสิ่งที่ท้า ทายสำหรับผู้ที่มีจิตใจเปี่ยมด้วยความวิริยะอุตสาหะ มีจิตใจ กล้าแกร่ง มุ่งมั่นฝ่าฟันอุปสรรคทั้งปวงบนเส้นทางอันยาว นานหลายปีนี้ และก็เป็นธรรมดาที่สิ่งที่ยากย่อมเป็นสิ่งที่ เยี่ยม เมื่อทำได้สำเร็จย่อมได้รับยกย่องว่าเป็น “ยอดคน การพัฒนาศักยภาพด้วยการศึกษา แม้การศึกษาภาษาบาลีจะไม่ง่าย แต่ความสำเร็จใน แต่ละขั้นแต่ละเปรียญจะเป้นพื้นฐานเพื่อการก้าวไปสู่ระดับ ที่สูงยิ่งขึ้นไปอีก เช่น เมื่อสอบได้ประโยค ๑-๒ ก็ย่อมแสดง ว่าเรายังมีความสามารถที่จะสอบ ป.ธ.๓ ได้ ครั้นเมื่อสอบ ได้ ป.ธ.๓ ก็แสดงว่าเรามีภูมิปัญญาสามารถที่จะเรียน และ สอบได้ในระดับ ป.ธ.๔-๕-๖ และเมื่อสอบได้ถึง ป.ธ.๖ ก็ยิ่ง แสดงว่าเรามีภูมิปัญญาสามารถที่จะเรียนและสอบได้ในประ โยคที่สูงยิ่งๆ ขึ้นไป หากไม่มีศาสนกิจอื่นมาสอดแทรกและ ยังรักษาความมุ่งมั่นที่จะก้าวไปสู่ความสำเร็จ ธงชัยย่อม อยู่แค่เอื้อม เว้นเสียแต่ว่าความเพียรพยายามจะหย่อนลง ย่อมจะทำให้เกิดอาการอ่อนล้าที่จะดึงเอาพลังสติปัญญาที่มี อยู่ว่าออกมาใช้ ไม่เกิดความรู้สึกฮึกเหิมพอที่จะก้าวมุ่งไป พฤษภาคม ๒๕๕๐ ช้างหน้า ดังนั้น ผู้ที่สอบได้เปรียญธรรม 4 ประโยคแต่ละรูป จึงเป็นผู้มีความอดทน มีความเพียรพยายามอย่างยิ่ง มีพลัง ใจเข้มแข็ง มีความคิดอ่านลึกซึ้ง และรู้จักให้กำลังใจตนเอง คุณสมบดีเหล่านี้ได้กลายเป็นปรัชญาแห่งการดำเนินชีวิตของ พระมหาเปรียญ เป็นความภูมิใจที่ยังให้เกิดความมั่นใจว่า เมื่ชิงท่า สิ่งใดแล้วจะต้องทำสิ่งนั้นให้สำเร็จอย่างแน่นอน ซ้อมรบร้อยวัน แพ้ชนะรู้วันเดียว มีผู้กล่าวเปรียบเทียบว่า ก่อนที่การสงครามทั้งหลาย จะเกิดขึ้น ต่างฝ่ายก็มีการซ้อมรบทดสอบ ความพรั่งพร้อมของไพร่พลกันเป็นเวลา ยาวนาน แต่ครั้นพอยกทัพเช้าประจันหน้า สู้รบกัน แพ้ชนะรู้ได้ในเวลาไม่กี่วัน บาง ที่วันเดียวก็รู้แล้วว่าใครแพ้ใครชนะ อุปมา อีกอย่างหนึ่งก็คือ นักกีฬาทั้งหลายต่างฟิก ซ้อมล่วงหน้ามาเป็นเวลายาวนาน แต่พอ เข้าแข่งขัน แพ้ชนะก็รู้ได้ในเวลาไม่นาน นัก กีฬาบางชนิดฟิกซ้อมมาเป็นปี แต่แพ้ ชนะรู้กันเพียงไม่ถึงชั่วโมง ตัวอย่างที่ยก มาทั้งสองเรื่องนี้ ทำให้ได้ข้อคิดว่า ผู้แพ้ ไม่ว่าจะในสนามรบ หรือแพ้ในสนามกีฬา มิใช่จะรบหรือเล่นกีฬาไม่เป็น การเรียน การสอบบาลีก็เช่นเดียวกัน แม้จะทุ่มเท เล่าเรียนมาทั้งปีแต่จะสอบได้หรือไม่ รู้กัน ด้วยการสอบภายในวันสองวันเท่านั้น ดังนั้น จึงเป็นสิ่งที่ผู้ เรียนจะต้องมีความพากเพียรอย่างสูงเพราะ"การสอบไม่ได้" ย่อมหมายถึงต้องรอสอบใหม่ในปีหน้า แต่การที่สอบไม่ได้ก็ ใช่ว่าจะไม่มีความรู้เลย เพียงแต่อาจจะยังรู้ไม่เท่าถึงเกณฑ์ ที่กำหนด แม้จะสอบไม่ได้ก็ไม่อาจทำให้ผู้สอบเกิดความท้อ ถอย กลับเป็นกำลังใจที่จะแก้ไขสิ่งบกพร่อง หรือช่องโหว่ที่ ตนมีอยู่ ดังคำกล่าวที่ว่า “ชัยชนะทำให้เรารู้จุดเด่นของตน แต่ความท่ายแพ้ ทำให้เรารู้จุดอ่อนของตน รู้จักตนเองดีขึ้น และมักพบเสมอว่า ผู้ชนะส่วนเคยเป็นผู้แพ้มาก่อน” เส้นทางของผู้เป้นเปรียญ การได้ชื่อว่าเป็น พระมหา หรือเป็น พระเปรียญ นั้น เป็นสมญาเครื่องรองรับความรู้ คุณวุฒิ และความสามารถ กัลยาณมิตร