ความไม่ประมาทในพระพุทธศาสนา : หน้า 41/156

ทั้งหลายเหล่านั้น เรียกว่ารอยเท้า ช้างเป็นใหญ่กว่ารอยสัตว์อื่นทั้งหมด เลิศกว่ารอยสัตว์ทั้งหมด เสยฺยถาปิ แม้ฉันใด ยทิท มหนฺตาเตน นี้อะไร เพราะรอยเท้าของช้างนั้น เป็นวิปท ชาติใหญ่ เอวเมว โข ภิกฺขเว เย เกจิ กุสลา ธมฺมา สัพเพ เต อัปปมาท มูลกา อปฺปมาทสโมสรณา อุปปมา โท เตส์ อคฺคมาขายติฯ ดูกรภิกษุ ทั้งหลาย เย เกจิ กุสลา ธมฺมา ธรรม ที่เป็นกุศลเหล่าใด สพฺเพ เต ธรรม เป็นกุศลทั้งสิ้น อปปมาทมูลกา มี ความไม่ประมาทเป็นต้นเค้าเป็นโคน รากทีเดียว มีความไม่ประมาทเป็น ต้นเค้า อปปมาทสโมสรณา ประชุม ลงด้วยความไม่ประมาท อัปปมาโท เตส อคฺคมาขายติ ความไม่ประ มาทบัณฑิตทั้งหลายกล่าวว่า เลิศกว่า ธรรมทั้งหลายเหล่านั้น ตามาติหม เหหิ สิกขิตพพ์ เพราะเหตุนั้น เรา ควรศึกษาติพพาเปกขา ภวิสฺสามิ เราจักเป็นผู้เข้มแข็งกล้าหาญ เรา จะเป็นผู้บากบั่น ตรากตรำ เราจะ เสีย ธรรมของพระบรมศาสดาจบ เป็นผู้บากบั่นมั่นคง จะเป็นผู้ดำรง ไตรปิฎกมีความไม่ประมาทนี่แหละ อยู่ด้วยความไม่ประมาท ในอัน เป็นต้นเค้า ที่จะดำเนินถูกต้องร่อง สมาทานซึ่งอธิศีล ในอันสมาทาน รอยความประสงค์ของพระบรมศาสดา ไม่เผลอละ ใจจดใจจ่อทีเดียว นั่น อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา นี่เรียกว่า ผู้ไม่ประมาท ท่านจึงได้อุปมาไว้ ไม่ประมาท ไม่เผลอด้วยอะไร ไม่ ซึ่งอธิจิต ในอันสมาทานซึ่งอธิปัญญานี้ ที่จะพลาดพลั้งไม่ถูกต้องร่องรอย ประมาทไม่เผลอในความเสื่อมไปใน อธิศีล อธิจิต อธิปัญญา ๓ ข้อนี้เป็น ข้อที่คาดคั้นนัก ความประมาทหรือ ความไม่ประมาท ๒ อันนี้เป็นข้อ อันสำคัญ ความประมาททำให้เสื่อม เสีย ความไม่ประมาทไม่ทำให้เสื่อม ความประสงค์ของพระบรมศาสดา ข้างต้น ในปัจฉิมวาจา ไม่ประมาท ก็เพราะความประมาท นี่เป็นข้อ ไม่เผลอในความเสื่อมไป นึกถึง ความเสื่อมอยู่เสมอ ให้เจอความ ความประมาทน่ะคือเผลอไป เสื่อมไว้เสมอ นึกหนักเข้าๆ แล้วใจ สำคัญนัก ความไม่ประมาทน่ะคือความไม่เผลอ หาย เอ๊ะ นี่เรามาคนเดียวหรือ เอ๊ะ กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๓๓ ๑๕