การศึกษาเรื่องจิตรกรรมในพระที่นั่ง : หน้า 118/156
วารสารกัลยาณมิตร ปี 2537 ฉบับที่ 2 : หน้า 118/156 คำบรรยายภาพขึ้นมา ในวารสารวัฒนธรรมไทย อา จารย์จุลทัศน์อ่านภาพได้ดีน่าชมเชย ท้าย สุดท่านระบุว่าหม่อมเจ้าจันทร์ คือ จิตรกร ดังอ้างจากหนังสือเฉลิมพระยศเจ้านาย ผู้เขียนถามว่า ยืนยันได้อย่างไร ท่าน บอกว่าหลังจากหมกมุ่นกับเรื่องนี้นานแล้ว วันหนึ่
10 ครั้ง
สรุปเนื้อหา
คำบรรยายภาพขึ้นมา ในวารสารวัฒนธรรมไทย อา จารย์จุลทัศน์อ่านภาพได้ดีน่าชมเชย ท้าย สุดท่านระบุว่าหม่อมเจ้าจันทร์ คือ จิตรกร ดังอ้างจากหนังสือเฉลิมพระยศเจ้านาย ผู้เขียนถามว่า ยืนยันได้อย่างไร ท่าน บอกว่าหลังจากหมกมุ่นกับเรื่องนี้นานแล้ว วันหนึ่งได้สังเกตเห็นรูปพระจันทร์กับม้า วาดแฝงอยู่บนผนังช่องหนึ่ง จึงเชื่อว่า นั่นคือสัญลักษณ์ของหม่อมเจ้าจันทร์แน่ นอน พระจันทร์ก็คือ จันทร ม้าก็คือ พาหนะของพระจันทร์ แต่เรื่องสัญลักษณ์ ดังกล่าวเพิ่งมาเห็นทีหลัง จึงมิได้เขียน ในวัฒนธรรมไทย ได้เคยนำไปเขียนใน หนังสืออะไรเล่มหนึ่ง จำไม่ได้ ฟัง หลักฐานที่อาจารย์จุลทัศน์อ้างถึงแล้ว ผู้เขียนจึงค่อนข้างคล้อยตาม แต่กระนั้น ก็คิดว่าควรช่วยกันศึกษาเพิ่มเติมอีก ปัญหาเรื่องจิตรกรกับปีวาดหมด ไป ต่อไปจะว่าถึงเนื้อหาแต่ละตอน ต
หัวข้อประเด็น
- การศึกษาเรื่องจิตรกรรมในพระที่นั่ง
ข้อความต้นฉบับในหน้า
คำบรรยายภาพขึ้นมา
ในวารสารวัฒนธรรมไทย อา
จารย์จุลทัศน์อ่านภาพได้ดีน่าชมเชย ท้าย
สุดท่านระบุว่าหม่อมเจ้าจันทร์ คือ จิตรกร
ดังอ้างจากหนังสือเฉลิมพระยศเจ้านาย
ผู้เขียนถามว่า ยืนยันได้อย่างไร ท่าน
บอกว่าหลังจากหมกมุ่นกับเรื่องนี้นานแล้ว
วันหนึ่งได้สังเกตเห็นรูปพระจันทร์กับม้า
วาดแฝงอยู่บนผนังช่องหนึ่ง จึงเชื่อว่า
นั่นคือสัญลักษณ์ของหม่อมเจ้าจันทร์แน่
นอน พระจันทร์ก็คือ จันทร ม้าก็คือ
พาหนะของพระจันทร์ แต่เรื่องสัญลักษณ์
ดังกล่าวเพิ่งมาเห็นทีหลัง จึงมิได้เขียน
ในวัฒนธรรมไทย ได้เคยนำไปเขียนใน
หนังสืออะไรเล่มหนึ่ง จำไม่ได้ ฟัง
หลักฐานที่อาจารย์จุลทัศน์อ้างถึงแล้ว
ผู้เขียนจึงค่อนข้างคล้อยตาม แต่กระนั้น
ก็คิดว่าควรช่วยกันศึกษาเพิ่มเติมอีก
ปัญหาเรื่องจิตรกรกับปีวาดหมด
ไป ต่อไปจะว่าถึงเนื้อหาแต่ละตอน ตรงนี้
ขอชี้แจงแก่ท่านผู้อ่านว่า เมื่อผู้เขียนกับ
คุณศรัณย์ช่วยกันหาจดหมายเหตุต่างๆ
พระองค์เจ้าจันทรสุเทพ (ม.จ.จันทร์ ดารากร)
นั่นเอง
ภาพในระหว่าง พ.ศ. ๒๕๔๒-๒๕๔๓ นั้น
อนุมานเรื่องที่วาดภาพได้แล้ว กลับไปชำระหาตัว
คนวาดต่อ ด้วยความที่อยากรู้เรื่องนี้ให้ถึงที่สุด ผู้เขียนจึง
พยายามติดต่ออาจารย์จุลทัศน์โดยเร็ว ที่สุดก็ได้ทราบว่า
มาตรวจสอบกับคำบรรยายที่อาจารย์จุล
ทัศน์ทำไว้กับทางวัดทำไว้ เห็นว่า ส่วนใหญ่น่าคล้อยตาม
คือเห็นด้วยว่าควรเป็นไปตามที่อ่านไว้ มีเพียงบางช่อง
เท่านั้นที่จะขอเสนอคำตีความใหม่
การเรียงภาพ อาจารย์จุลทัศน์ได้เริ่มต้นไว้ดีแล้ว คือ
อาจารย์จุลทัศน์เคยเขียนเรื่องจิตรกรรมในพระที่นั่งทรงผนวช เรียงหรือไล่ไปตามลำดับผนัง เริ่มจากมุมด้านทิศตะวันตก
มาก่อนแล้ว โดยเขียนลงในวารสาร วัฒนธรรมไทย ตั้งแต่ (ตรงที่มีรูป ร.๕ ทำด้วยหินอ่อนประดิษฐานอยู่) แล้ววนไป
พ.ศ. ๒๕๑๐ (ศรัณย์ได้กรุณาไปถ่ายเอกสารจากห้องสมุด ทางขวาเรื่อยๆ จนกลับมาที่เดิม รูปในพระที่นั่งทรงผนวช
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์มาให้ ในขณะที่วันเดียวกันนั้น ส่วนใหญ่วาดไปตามลำดับปีที่เกิดเหตุการณ์ ยกเว้นบาง
ผู้เขียนไปงมในหอสมุดแห่งชาติโดยเสียเวลาเปล่า เพราะ ช่วง เอาเหตุเกิดที่หลังมาสลับไว้ข้างหน้าก็มี ทำไมจิตรกร
หอสมุดบังเอิญไม่มีวารสารเล่มเดือนตุลาคมปีนั้นพอดิบพอดี) เปลี่ยนใจเช่นนั้นยังหาคำตอบไม่ได้
อาจารย์จุลทัศน์จึงควรเป็นคนแรกที่ศึกษาเรื่องรูปวาดในพระ
ที่นั่งทรงผนวช เพราะขณะที่ท่านศึกษาเรื่องนี้ นับแต่ราว
พ.ศ. ๒๕๐๗ จนเขียนเผยแพร่ในปี ๒๕๑๐ ทางวัดยังมิได้ทำ
๔๐ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร
หน้าหนังสือทั้งหมด
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
หนังสือที่เกี่ยวข้อง
Load More