ข้อความต้นฉบับในหน้า
อ้าเภอหนึ่ง แล้วหัวหน้าหน่วยก็บอก
ว่าผมถูกย้าย... เสื้อผ้าจะมีคนไปเอา
มาให้ การร่ำลาไม่จำเป็น... นี้คือคำ
บอกเล่าของนายคนใหม่..
..ผมแทบช็อคกับสิ่งที่ได้ยิน..
ยังไม่พอ..สองเดือนต่อมาผมพบกับ
ลุงชิดได้ยินเท่านั้นโกรธเป็น
“กลับมาเมืองไทยผมรีบไป ไฟไหม้ป่าเลย.. ไอ้... กูให้อยู่ฟรี กิน
ไหว้เยี่ยมเยียนญาติๆ ให้ครบ... เมื่อ ฟรีมาตั้งห้าเดือนกินสบายอยู่สบาย
สองวันที่แล้วผมจึงนั่งรถมาที่อำเภอนี้ อย่างนี้ต่อให้จ่ายเดือนละสี่พันก็ไม่
อสืบเสาะหาครอบครัวของพี่ชิด
เฟือสา
พี่น้อย น้องนิดหน่อยของอาจารย์
พี่ชิดที่จังหวัด ผมดีใจสุดขีดรีบวิ่ง วันที่อาจารย์ให้ดูรูปผมแอบจำที่อยู่
ไปหาแถมตะโกนเรียกเขาด้วย... พี่ ที่เขียนเอาไว้ใต้แผ่นรูป หาไม่ยาก
ชิดๆ เขาหันหลังรีบไปขึ้นรถขับออก
ไปเลย.. ผมช็อคเป็นเดือนกับการ
กระทำของพี่ชิด... เขาให้ผมกินฟรี
หรอกครับ...
คุ้ม.. หน่อยมันจะมาจ่ายให้กูเดือน
ว่าป้าน้อยนั้น ร้องไห้ในลักษณะ
ละห้าร้อยบาท.. จะเอาเงินห้าร้อย
บาทมาฟาดหัว หรือ... กูซื้อข้าวให้
หมากินเดือนหนึ่งยังมากกว่านี้เลย...
ไม่เอาแล้วโว้ยไอ้ฝรั่งเห็นแก่ตัว... พรุ่งนี้
ฉันจะเอามันไปจังหวัดบอกนายให้
ย้ายมันไปที่อื่น... ต่อไปนี้ห้ามมันมา
เหยียบบ้านฉัน...
พี่น้อยของอาจารย์ซึ่งผมเรียก
ถึงห้าเดือน แล้วจู่ๆ เขาก็เห็นผม เดียวกับอาจารย์ หลังจากที่ผมแนะ
เป็นซาตาน...ผมไม่เข้าใจเลยจริงๆ... น่าตัวและเล่าเรื่องราวให้ฟัง
พี่ชิดเกลียดผมเสียแล้ว แต่ “ลุงชิตสามีของป้าเป็นคนใจ
พี่น้อยกับนิดหน่อยจะเกลียดผมด้วย ดีใจดำ, รักก็รักมาก เกลียดก็เกลียด
หรือไม่นั้นผมไม่รู้ก่อนกลับอเมริกา เข้ากระดูกไปเลย...ป้าเองก็เป็นทุกข์
ผมเคยคิดหลายครั้งว่าจะไปเยี่ยม นับตั้งแต่จอห์นไป.. น่าสงสารจริงๆ
เพื่อบอกลาพี่น้อยกับนิดหน่อย.. แต่ ...ไปอย่างไม่รู้เรื่องแท้ๆ”
ผมไม่กล้า.. ผมกลัวจะได้เห็นแววตา “เกิดอะไรขึ้นหรือครับ” ผม
เกลียดชังบนใบหน้าพี่น้อยกับนิด รีบถามทันที
หน่อย..
...ลุงทำอย่างนั้นได้จริงๆ
เพราะหัวหน้าเกรงใจ...ลุงเป็นคนขยัน
เอาการเอางาน หัวหน้าเคยอาศัยลุง
ทำธุระส่วนตัวให้บ่อยด้วย
...พอลุงใจเย็นลงแล้วป้าก็ลอง
เลียบ ๆ เคียง ๆ ถามว่าจอห์นไปอยู่
ไหนได้พบกันบ้างหรือเปล่า “อย่าเอ่ย
ชื่อไอ้ฝรั่งคนนี้ให้ฉันได้ยินอีก” ลุง
“ทุกวันจอห์นจะไปเรียนภาษา กระชากเสียงใส่ป้า
กลับมาแล้วผมก็สมัครเข้า ไทยกับครูที่บ้านข้างวัด...เย็นวันเกิด “เขาเป็นฝรั่งไม่รู้ธรรมเนียม
เรียนปริญญาโท... แล้วก็เรียนปริญญา เหตุครูสอนภาษาไทยมาบอกลุงชิด ไทย...เขามาอยู่ใหม่ไม่เคยใช้เงิน เรา
เอกควบจนจบ.. โดยขอทุนเรียน... ว่า จอห์นเงินเดือนจะตกเบิกแล้ว
จะไปรู้ได้ยังไงว่าเงินห้าร้อยบาทมี
ตอนนี้ผมเป็นอาจารย์ตามที่ได้ให้ เขาอยากจะช่วยออกเงินค่าอาหาร ค่าแค่ไหน...” ป้าพูดลุงก็ยิ่งโกรธ “มัน
สัญญาไว้ ทุกครั้งที่เห็นนักเรียนไทย
ผมจะดีใจมาก.. ผมจะพยายามช่วย
เขา เพื่อระลึกถึงความดีของครอบ
ครัวนี้...”
“ระลึกถึงทั้งๆ ที่อาจารย์ต้อง
เจ็บปวดอย่างนั้นหรือครับ” ผมถาม
“ใช่.. ระลึกถึงแม้ว่าจะเจ็บ
ปวด..” ท่านยืนยัน
การกินบ้าง.. ครูก็บอกว่าลุงชิดพูด
แล้วว่า ไม่เอาก็คือไม่เอา.. แต่ถ้า
จอห์นอยากช่วยจริงๆ ก็จ่ายไปเดือน
ละพันบาทก็แล้วกัน... ให้เริ่มเดือน
หน้าไปเลย... จอห์นพูดว่าเดือนหน้า
หัวหน้าจังหวัดสั่งให้ผมไปอยู่กับชาว
เขาสัปดาห์ละสามหรือสี่วัน ถ้าอย่าง
นั้นผมก็จ่ายครึ่งหนึ่งนะครับ..”
จบปริญญาตรีมันต้องรู้ว่า ห้าร้อย
บาทเทียบแล้วก็แค่ยี่สิบกว่าเหรียญ
เงินยี่สิบเหรียญอยู่บ้านเมืองมันใช้
วันเดียวก็ไม่พอ... หยุดๆ ถ้าไม่อยาก
มีเรื่องอย่าเอ่ยชื่อมันให้ฉันได้ยินอีก”
ลุงเดินถึงปังออกจากบ้าน..
ป้าก็นั่งร้องไห้ จะเล่าให้นิดหน่อย
ฟังแกก็เด็กเกินไปกว่าจะรู้เรื่อง.. ป้า
กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๓๗ 000