จุดประสงค์ของการสร้างเจดีย์ : หน้า 82/156

neth Ch'en) ฯลฯ ชื่อ “ธรรมกายเจดีย์” จึงเท่ากับ เป็นเครื่องบ่งชี้ให้ยิ่งชัดเจน เน้นถึง จุดประสงค์ของการสร้าง และผู้สร้าง เจดีย์นี้ขึ้นมาว่า เพื่อบูชาพระพุทธเจ้า และธรรมะของพระองค์ ที่กล่าวมาแล้ว คือความเป็น มาที่มีความหมายของเจดีย์ที่มีชื่อว่า “ธรรมกาย” ต่อไปเราคุยกันในเรื่องของ รูปร่างว่า ธรรมกายเจดีย์ ซ่อนสิ่งใดไว้ ในเส้นสาย และรูปทรง ซึ่งผู้เขียนเอง คิดว่าสนุก น่าทึ่ง น่าสนใจไม่น้อยไป กว่าที่มาของชื่อสาญจิ เจดีย์ต้นแบบ ของพระพุทธศาสนา ก่อนการพัฒนา ไปเป็นรูปทรงของดากาบ้า (Dagaba) และทรงระฆัง (Bell Shape) ของศรี ลังกา หรือว่ารูปทรงต่างๆ ทั้งของ ทิเบต เนปาล พม่า และไทยนั้น เริ่ม ต้นจากรูปร่างที่ง่ายที่สุด ธรรมดาที่สุด แต่ว่าทรงความหมายที่สุด นั่นคือ ทรง กลม หรือที่เรียกกันว่า โอคว่ำ หรือ บาตรคว่ำ ทำไม... เพราะหนึ่งในจุดประ สงค์ของการสร้างเจดีย์ นอกจากจะ เพื่อบูชาพระพุทธองค์ บูชาธรรมแล้ว (The Buddha's attainment of Enlightenment is the realization of his centrality. From the centre of our world he rises through the พุทธองค์ หรือสภาพของจิตที่เป็น สก๊อดกร๊าส นักเจดีย์วิทยาคนเดียว สมาธินั้น เป็นมวลของความสว่างที่ ในโลกเขียนยืนยันไว้ ไม่มีขอบเขต และภายในดวงสว่างนั้น เอง ที่เป็นที่อยู่ของ “ธรรมกาย” กาย ที่ประกอบด้วยธรรมอันเที่ยงแท้ทั้งหมด ของพระพุทธเจ้า ตั้งอยู่ตรงส่วนกลาง ของร่างกาย โดยมีศูนย์กลางของกาย เป็นจุดศูนย์กลาง (เอเดรียน สน๊อด- กร๊าส เขียนไว้ใน The Symbolism of Stupa) ส่วนหนึ่งอยู่ด้านบน อีกส่วน หนึ่งลึกลงไปด้านล่าง ลักษณะดังกล่าวมาสร้าง จึงทำได้แต่ ส่วนที่เป็นด้านบน การนำเอา ส่วนอีกนัยหนึ่งกล่าวว่าทรงกลม นั้นหมายถึง อู่ หรือที่อยู่ของความ เป็นพระพุทธเจ้า เรียกว่า “ตถาคต- คัพภะ” (The Tathagata Garbha) ซึ่งมีความหมายเดียวกันกับคำว่า “ธรรมกาย” ดังคำกล่าวของนักวิชาการ บางท่านว่า “Dhammakaya... Tathagata Garbha is the womb of truth,” และคำว่าตถาคตคัพภะ เป็น คำสันสกฤตที่อาจแปลได้ว่า “ซึ่งอยู่ ในหรือซึ่งเป็นครรภ์หรือท้องของพระ พุทธเจ้า” และสิ่งที่อยู่ในครรภ์หรือท้อง ยังเป็นการพยายามถ่ายทอดสภาวะ ของพระพุทธองค์ ก็คือธรรมกาย ซึ่ง ของ “จิตที่ฝึกดีแล้ว” คือ “สมาธิ” ออก มาเป็นรูปธรรม คือเป็นสิ่งที่สามารถ เห็นได้ จับต้องได้ เพื่อเจดีย์จะได้เป็น สื่อที่ครบถ้วน สำหรับอนุชนรุ่นหลังใช้ รำลึกพร้อม ๆ กัน ถึงทั้งพระพุทธองค์ พระธรรมคำสอน และสภาวะของจิต เป็นเหตุแห่งความตื่นและสติทั้งมวล รูปทรงเจดีย์ต้นแบบ (สาญจิ) จึงถูกกำหนดให้เป็นทรงกลม ด้วยเหตุ ของสภาวะแห่งธรรมคือ ตถาคตคัพภะ อันเป็นที่อยู่ ที่เกิดของพระธรรมกาย หรือพูดด้วยภาษาง่ายๆ คือ สร้างให้ ที่เป็นสมาธิได้ทันทีที่มองเห็นองค์เจดีย์ เหมือนกับรูปร่างของดวงธรรมนั่นเอง เพราะในตำรามากมายที่เขียนโดยนัก เพราะภายในดวงธรรมนี่เอง ที่มีหลัก วิชาการทั้งหลาย ดังที่ได้กล่าวนามมา ฐานยืนยันไว้โดยนักวิชาการ และนัก แล้วเป็นอาทิ ล้วนแต่ชี้และยืนยันไว้ ปฏิบัติทั่วไปว่า ถ้าสอดใจเข้าไปตรง แน่ชัดว่า สภาพของธรรมะของพระ ๕๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร กลาง จะต้องเข้าถึงพระธรรมกาย ดัง upper worlds, ascending the per- pendicular that leads to the centre of centre, where he breaks free from the confines of the cosmos. พระพุทธเจ้าเข้าถึงธรรม และ ทะลุทะลวงสู่โลกที่เหนือขึ้นไปได้ เรื่อย ๆ จนกระทั่งหลุดพ้นจากความ เหนี่ยวรั้งทั้งปวงของใด ๆ ในจักรวาล ด้วยการผ่านเข้าไปในกลางของกลาง) เจดีย์ต้นแบบถูกเลือกให้เป็น ทรงกลม ก็เพราะเหตุแห่งความจริง ดังกล่าวนี้ ที่พอสรุปได้ง่ายๆ ว่า เพื่อให้มีรูปทรงเหมือนตถาคต- คัพภะ อันเป็นที่อยู่ของกายแห่งธรรม ของพระพุทธองค์ คือพระธรรมกาย เพื่อแทนรูปลักษณะของสภาวะ ธรรมโดยเริ่มต้น ก่อนการเข้าถึงสภาวะ ธรรมอันเป็นที่สุด (ธรรมกาย) คือ “ดวงธรรม” ส่วนรูปร่างของเจดีย์ที่พัฒนา แตกต่างไปนั้น คือความพยายามของ ผู้สร้างที่จะใส่ความหมายใดๆ ของการ ปฏิบัติธรรมตามความถนัดของตนลง ไป แต่สน็อดกราสก็ได้ยืนยันแล้วว่า ไม่ว่าเจดีย์อยู่ในรูปทรงใด ทุกๆ รูป ทรงเหล่านั้น จะต้องอยู่ในเส้นรอบวง เสมอ ซึ่งหมายความถึงการพัฒนาที่ เกิดขึ้นจากระดับของสมาธิ ภายใน กลางหรือภายในดวงธรรมหรือภายใน ตถาคตคัพภะ เพื่อจะได้ไต่ระดับขึ้น ไปถึงขั้นที่เรียกว่า หลุดพ้น