สมุทรสาครและกามภพ : หน้า 19/164

แหละเป็นประมุขของแม่น้ำทั้งหลาย แม่น้ำทั้งหลายย่อมไหลไปรวมที่นั่น เมื่อรู้จัก สมุทรสาครดังนี้แล้วละก็ สัตว์ทั้งโลกจะเป้นหญิงกิติชายก็ดีใน กามภพนี้ รวมอยู่ในกามทั้งนั้น กาม บังคับปูนนี้ ทั้งหญิงทั้งชาย กิเลส กาม วัตถุกาม บังคับปนขี้ทีเดียว ให้ติดอยู่ในกิเลสกามบ้าง วัตถุกาม บ้าง ร้องไห้ร้องครางไปต่างๆ นานา รบราฆ่าฟันซึ่งกันและกัน เพราะ กิเลสพัสดุกามเหล่านี้แล หมกอยู่ ในกามนี้ นี่แหละฉันใด สมุทรสาคร ให้สรรพสัตว์ทั้งหลายอยู่อาศัยได้ตาม ความปรารถนา กามสมุทัยสัจที่ให้ สัตว์เวียนว่ายตายเกิด นี่ตัวสมุทัย แท้ๆ ให้สัตว์เวียนว่ายตายเกิดนั้น เป็นใหญ่สำคัญ ในสากลโลกหมด ทั้งกามภพ รูปภพ อรูปภพ อยู่ใน สมุทัยทั้งนั้น ข้ามพ้นสมุทัยไปไม่ได้ สมุทัยเป็นคู่กับพระนิพพาน ถ้าพ้น สมุทัยก็ไปนิพพาน เหมือนแม่น้ำ ทั้งหลาย ถ้าตกลงมาแล้วจะไปไหน ไม่ได้ ต้องไปขังอยู่ในท่ามกลางมหา สมุทรนั้น ติดมหาสมุทร นั่นแหละ ไม่ไปไหน สัตว์โลกเกิดมาแล้วไป ไหนไม่ได้ ติดอยู่ในสมุทัยสัจนั้น ให้รู้จักที่สำคัญอย่างนี้ ข้อที่ ๕ นกขตฺตานํ มุข" จน- โท พระจันทร์เวลากลางคืนขึ้นเป็น น้อยเท่าใด ดวงจันทร์เป็นสำคัญ กว่า แสงสว่างก็มากกว่า ดวงดาว มีมากน้อยเท่าใด จะรวมเท่าใดก็ ไม่เท่าดวงจันทร์ ดวงจันทร์สำคัญ กว่า ดวงจันทร์สว่างกว่า เมื่อรู้จัก ประมุขของดาวนักขัตฤกษ์ทั้งหลาย หลักอันนี้ ดวงจันทร์ท่าแสงสว่าง แก้ไขให้สัตว์โลกพ้นจากการเวียน ว่ายตายเกิด ดวงธรรมใหญ่เป็น สํ ดับจนกระทั่งดวงของพระอรหัต ใหญ่ วัดผ่าเส้นศูนย์กลาง ๒๐ วา กลมรอบตัว สว่างหมด ทั้งธาตุทั้ง ธรรม จะดูอะไรเห็นหมด ฉันใด ดาวมีมากน้อยเท่าใดในท้องฟ้า ดาว ให้สำคัญ ลบดวงดาวหมดทั้งสิ้น ดวงที่เป็นบาปอกุศลมีมากเท่าใด ก็ ฉันใดก็ดี ดวงที่ให้สัตว์เวียนว่ายตาย ถูกดวงธรรมที่ใหญ่เช่นนั้นครอบงำ ย่อมเป็นรองดวงจันทร์ ดวงจันทร์ เป็นใหญ่กว่า ดวงดาวทั้งหมดมีมาก เกิดเหล่านี้ ก็มีดวงธรรมอีกสำหรับ หมด ดวงธรรมที่ย่อยๆ ท่า อะไร พฤศจิกายน ๒๕๓๗ /ไ?. กัลยาณมิตร