การแลกเปลี่ยนอาหาร : หน้า 144/164

เนื้อหนังบังสา ครั้นรุ่งเพลากาล สี่อาจารย์พากันไป เราจะคาบมา ให้แก่ท่านกิน ยังห้องพระโรงชัย เผาห้าวไทกษัตรา พ่อครัวนั้นไซร้ มิได้ถวิล ทั้งเด้ามโหลถ อันปรากฏด้วยปัญญา ว่าแพะจะกิน เนื้อปลาอาหาร เช้าเฝ้าพระราชา หมู่สนาอยู่พร้อมกัน สัตว์ทั้งสองนั้น มาคิดแก่น ไม่ช้ามินาน เมื่อนั้นพระภูบาล มีโองการตรัสโดยพลัน ทั้งห้ามาพร้อมกัน พระทรงธรรมถามด้วยติ สนับนั้นไซ มิใจชื่นบาน ยังมีสัตว์ทั้งสอง มาปรองดองกันด้วยติ ไปโรงคชสาร สักคาบหญ้ามา ใจรักเป็น ไมตรี ไม่เห็นมีแต่โบราณ แพะนั้นเข้าไป ต่างพันธุ์ต่างชาติกัน สองสัตว์นั้นแลกอาหาร ในโรงครัวใหญ่ มาวางลงไว้ ฉกได้บังสา แก่กันทุกวันวาน แต่ก่อนกาลศัตรูกัน ที่ในโรงฝา จะว่าสัตวหมูได จงทูลไปให้เร็วพลัน ย สัตวทงสองรา แลกอาหารกัน ถ้าไม่รู้สําคัญ ซับผู้นั้นจากพารา แลกเปลี่ยนกันกิน เมื่อนั้นมโหลถ อันปรากฏด้วยปัญญา ทุกวันอาจิณ เป็นนิจนิรันดร้ คิดดูปริศนา ไม่รู้ว่าค้นแลปลาย ที่ในโรงฝา อัตราทุกวัน ติร้ายพระฝานห้า ผูกปริศนาเป็นแยบคาย จําเพาะทรงธรรม ทอดพระเนตรแสไป จะถามปราชญ์ทั้งหลาย จิตบ่งหมายเอาโทษทัน ติร้ายพระจอมไตร เห็นอันใดเป็นสำคัญ กาพย์ยานี ๑๑ ติร้ายเป็นแม่นมั่น พระทรงธรรมาวใสใจ เมื่อนั้นพระราชา เค้าพาราภพไตร มโหลกผู้บัณหัต ดั่งรู้จิตพระจอมไตร เบ็ดบานพระแกลชัย ทอดพระเนตรไปในโรงฝา แล้วทูลแก่ห้าวไท ขอจอมไตรได้เมตตา เห็นแพะกับสุนัข มาพร้อมพรักกันลองรา ยับยั้งสักวันหนึ่ง จะรำพึงปริศนา พระองค์ทรงจินดา สัตว์สองราในโลกิย์ ได้แล้วจักเช้ามา กราบบาทาทูลถวาย ย่อมเป็นศัตรูกัน แต่ก่อนนั้น ไม่เห็นมี เสนกเฒ่าพฤฒา มาเป็นมิตรไมตรี ร่วมฤ ผูก าใจ ระแบบและแยบคาย จิงเอเหตุนั้นมา ผูกปริศนาโดยพระทัย ไค้โปรดซึ่งเกศา ไม่รู้ว่าเงื่อนสาย เฒ่าเบียงม่ายทูลด้วยพลัน กรุณาให้สักวัน นักปราชญ์แก้มิได้ ชับให้ไกลจากพารา ปริศนานี้กวดชัน พระทรงธรรมลงปรานี ถ้าใครมาแล้ได้ เรานี้ไซร้จะบูชา มงกุฎและกามีน ทั้งเทวินคนบัดสี เงินทองแลเสื้อผ้า สิ่งนานามาประทาน ไม่รู้ซึ่งคติ ดั่งราตรีใจมีดมน วันนี้ผิดเวลา ลนรยาราตรีกาล เหมือนอยู่ในดูหา มีดหนักหนาไม่เห็นหน พรุ่งนี้ อาจารย์ มามินานจะถามดู อาจารย์ทั้งสี่คน ให้มืดมนอนธการ ทั้งเด้ามโหลถ ยู อันปรากฏลูกรักกู เลนกนนเลานา คนโลภาน้ำใจพาล จักถามปริศนาดู ยังจะรู้กาไฉน แลดูเค้ากุมาร จักซมชานกุๅไฉน กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๓๙