การพระราชทานน้ำอาบศพ : หน้า 100/164

ผู้เขียนเคยเห็นการพระราชทานน่าอาบ ศพครั้งแรกที่วัดราชโอรสาราม เมื่อคราวอดีต เจ้าอาวาส พระราชโมลี (ณรงค์ จิตญาโณ) I ได้รับพระราชทานนาอาบศพ หลังจากที่แขกรดน่าแล้ว พวกลูกหลาน ก็ช่วยกันอาบน้าศพ (สมัยนี้กลับกันคืออาบน่า มรณภาพเมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๒ ผู้เขียนว่า ได้ว่าทาง ศพเรียบร้อยแล้วจึงเชิญแขกมารดน่าศพซึ่งข้อ วัดเปิดโอกาสให้พระภิกษุ สามเณร ชี ลูกศิษย์ นี้ผู้เขียนคิดว่าเป็นการดีกว่าแบบเดิม) การอาบ และประชาชนได้รดน่าที่มือที่เท้า กราบขอ นาศพต้องอาบกันจริงๆ คือท่าความสะอาดทั้ง ขมาท่านกันก่อน ผู้รดน่าคนสุดท้ายคือสมเด็จ ตัว แล้วจึงทาขมิ้นทาแป้งกระแจะ เครื่องหอม พระสังฆราชซึ่งครั้งนั้นเสด็จแทนพระองค์พระฯ แล้วหวีผม พร้อมทั้งกล่าวว่า “อนิจจัง ทุกขัง มาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวด้วย ทรงนำ นาอบ อนัตตา” แล้วทักหวีเป็น ๒ ท่อน ขว้างทิ้งไป ไทยรดบนมือพระราชโมลีเป็นการขอขมาส่วน (คงเพื่อห้ามคนใดนำ มาใช้อีก ถือว่าอัปมงคล) พระองค์ก่อน จากนั้นจึงทรงหลั่งน่าอาบศพ จากนั้นก็นุ่งผ้าและสวมเสื้อขาว โดยกลับหน้า พระราชทานจากคนโทลงบนอกศพ ผู้เขียน เรียนถามท่านผู้ใหญ่ว่าท่าไมจึงรดน่าที่อก ท่าน อธิบายว่า “เมื่อคนลงนอน โดยไม่หนุนหมอน ส่วนที่สูงที่สุดคืออก” ผู้เขียนคิดว่าอาจจะเป็น ได้ที่ว่าปัจจุบันเราฉีดยาศพ ท่าให้ศพแข็งทื่อ ทักงอยาก จึงไม่สะดวกที่จะประคองศพขึ้นนั่ง เป็นหลัง ติดกระดุมข้างหลังแล้วจึงสวมเครื่อง แต่งตัวอีกชุดหนึ่งทับลงไปแบบคนเป็น เมื่อ แต่งตัวศพเรียบร้อยแล้ว จัดศพวางนอน หา เงินเหรียญใส่ปากศพ บ้างก็ว่าคนตายจะได้นำ เงินไปซื้อที่ดิน บ้างก็ว่าเป็นเงินค่าผ่านด่าน พญายม ที่จริงอาจสอนและเตือนใจคนอยู่ก็ได้ เพื่อรับน่าอาบศพพระราชทานดังประเพณีเดิม ว่า “ตายแล้วก็เอาทรัพย์สมบัติไปไม่ได้ เงินที่ กระมัง จึงรดน้ำบนอกแทนที่ว่า อนึ่ง เมื่อรด 1 นาบนอกขณะนอน นาคงต้องไหลย้อนลงบ้า ซึ่งลาดต่ำกว่าอก ก็เท่ากับรดน่าที่น่าเช่นกัน เอาไปได้ก็แค่ในปากเท่านั้น” จันทร์ ชุ่มเมืองปัก (๒๕๑๑ : ๕๑) กล่าว ว่าอาจเพื่อให้เป็นค่าจ้างแก่สัปเหร่อสมัยก่อนก็ ต่อมาผู้เขียนก็เห็นวิธีการเช่นนั้นอีกหลายรายที่ เป็นได้ อนึ่งถ้าเป็นสมัยก่อนยังนิยมตำ หมาก กัลยาณมิตร/"?นิ, พฤศจิกายน ๒๕๓๙