พระมโหสถ : หน้า 142/164

พระมโหสถ เรื่อง : สำนวนเก่า ภาพ : ลือพงศ์ ลีลพนัง ค)][ตม มโหสถกราบทูลพระเจ้าวิเทหราชว่า รูปร่างลักษณะของพระนางอุทุมพรเทวีแสดงถึงความเป็นผู้ มีบุญญาธิการ เหมาะสมที่จะได้เป็นมเหสีของพระมหากษัตริย์เท่านั้น มิได้คู่ควรกับขายอื่นโดยเฉพาะนาย บึงอุดรที่เป็นชายกาลกิณี เพราะอำนาจบุญวาสนาที่แตกต่างกัน ทำให้นายบึงอุดรมได้เสน่หายินดีรับนาง เป็นภรรยา ด้วยเหตุผลชองมโหสถทำให้พระนางอุทุมพรเทวีรอดพ้นจากการถูกประหารชีวิต พระเจ้าวิเทห ราชโปรดเกล้าฯพระราชทานบ้านส่วยพ้นหลังคาเรือนเป็นรางวัลแก่มโหสถ และมีพระราชานุญาตให้พระ นางอุทุมพรรับมโหสถเป็นน้องขาย จะไปมาหาสู่กันเวลาใดก็ได้ ตั้งแต่นั้นมาเมื่อมีอาหารอร่อยรสเลิศเพียง ใด พระนางอุทุมพรเทวีก็มักจะน่า ไปแบ่งปันให้มโหสถเสมอ ๆ มิได้ขาด อยู่มาวันหนึ่ง พระเจ้าวิเทหราชเสด็จพร้อมด้วยพระนางอุทุมพรเทวีอยู่บนปราสาท ทรงทอดพระ เนตรออกไปนอกพระบัญชร (หน้าต่าง) ก็ทรงแปลกพระทัยที่เห็นแพะกับสุนัขอาศัยอยู่ด้วยกันที่โรงฝาด้วย ความรักสมัครสมานสามัคคีกลมเกลียวกัน อย่างที่ไม่เคยทรงพบเห็นมาก่อน ปูมหลังของสัตว์ทั้งสองก่อนที่จะมาอยู่ด้วยกันก็คือ แพะนั้นเคยเข้าไปขโมยหญ้าในโรงข้าง ก็ถูก นายควาญช้างเอาไม้ไล่ดีจนหลังแอ่น เจ็บปวดแสนสาหัสจนชมชานหนีมาที่โรงฝา ส่วนลูกสุนัขก็เข้าไป ขโมยอาหารที่โรงครัว ถูกพ่อครัวจับได้ก็เอาไม่ดีเข้ากลางหลังเจ็บปวดแทบขาดใจ วิ่งหนีมาที่โรงฝาเช่นกัน กาพย์สุรางคนางค์ ๒๘ ใครวิ่งง่าม สุนัขบอกไม่ [[พะร้องทักถาม เข้ามานี่นา ear ทอคริวตขา ตามนัยมีมา อุมายอย่างไร เราทั้งสองรา สุนัขถามไม่ มอก ไม่จงพลัน แทบมาปางตาย เป็นมิตรแกก้น ต้องคิดยักย้าย ท่า ไฉนจักได้ ค่า มากยากจิต สุนัขถามไม่ คิดพอสบาย ได้เลี้ยงชีวี อาหารเลี้ยงกาย สหายจงไม่ อย่ามาเดียดฉันท์ จนลิ้นชีวา แพะบอกทันใจ ในโรงไอยรา นายข้างนั้นไซร้ มิได้สงกา ว่าสุนัขา แพะจึงว่าไม่ อย่าได้ตกใจ อุมายเรามี ถ้าจงใจคิด เป็นมิตรไมตรี คอยเล็ดลอดมา ตัวเรานี้นา กินหญ้าเมื่อไร จงคาบเอาหญ้า ให้เราจงไว จะอุตดาห์ไป เราทั้งสองนี้ อยู่ไม่ด้วยกัน โรงเครื่องท้าวไท ดั่งใจถวิล กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๓๙