จาคะ และการทำฝนเทียม : หน้า 21/132

จาคะ หรือการเสียสละประโยชน์สุขส่วนพระองค์ เพื่อมหาชนส่วนรวมเป็นหลักธรรมหนึ่งใน ๑๐ ประการ ของทศพิธราชธรรม ซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรง ใช้เป็นหลักในการปกครองประเทศ ทรงพิสูจน์ให้ชาวโลกได้ รู้ว่า การครองแผ่นดินโดยธรรม ย่อมนำมาแต่ความรุ่งเรือง สงบร่มเย็น มีอานุภาพคุ้มครองประเทศชาติ และประชาชน ให้ปราศจากภัยพิบัติร้ายแรง คราวใดที่บ้านเมืองเกิดวิกฤตการณ์ความขัดแย้ง อย่างรุนแรง ก่อนที่เหตุการณ์จะบานปลายกลายเป็น สงครามกลางเมือง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจะทรง ยื่นพระหัตถ์เข้ามาคลี่คลายเหตุวิกฤตการณ์ ให้ กลับคืนสู่สภาวะความสงบได้ในชั่วค่ำคืนเดียว พระบรมเดชานุภาพ อันเกิดจากที่ทรง ทำคุณประโยชน์ต่อบ้านเมืองอย่าง สม่ำเสมอ พระราชสัจจะที่ทรงเปล่ง วาจา เป็นพระปฐมบรมราชโองการ ว่า “เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาว สยาม” ครั้งทรงประกอบพิธีพระบรม ราชาภิเษก เมื่อวันที่ ๕ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๔๙๓ ไม่เคยแปรเปลี่ยน สามารถหยุดยั้งสงครามความขัดแย้งที่ รุนแรงได้อย่างน่าอัศจรรย์ โดยไม่ต้อง เล็งเห็นว่าน่าจะมีวิธีการทำฝนช่วยเหลือบรรเทาทุกข์ความ เดือดร้อนของราษฎร ที่ประสบภาวะแห้งแล้งขาดแคลนน้ำ พระองค์จึงมีพระราชดำริเรื่องทำฝนเทียมหรือที่เรียกว่า “ฝนหลวง” จากพระราชดำรัสเกี่ยวกับการคิดทำฝนเทียม ตอนหนึ่งว่า “เรื่องทำฝนเทียมนี้ เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๙๘ แต่ยัง ไม่ได้ทำอะไรมากมายเพราะว่าในภาคอีสานตอนนั้นหน้าแล้ง เดือนพฤศจิกายนที่ไม่มีเมฆมาก อีสานก็แล้ง ก็เลยมีความ คิด ๒ อย่างต้องทำ check dam ตอนนั้นเกิดความคิดจาก นครพนมผ่านสกลนครข้ามไปกาฬสินธุ์ ลงไปสหัสขันธ์ ที่เดี๋ยวนี้เป็นอำเภอสมเด็จ ไปจอดที่นั่นไปเยี่ยม ไม่มีพื้นที่ส่วนไหนของ แผ่นดิน ที่ไม่มีหยาด พระเสโทไหลรดริน ไม่มีปัญหาความ ทุกข์ยากใดๆ ของอาณา ประชาราษฎร์ ที่ไม่ทรงรับรู้และหา แนวทางแก้ไข อาศัยแสนยานุภาพของอาวุธยุทโธปกรณ์ใดๆ อำนาจของความดีที่บริสุทธิ์ประกอบด้วยความเที่ยงธรรม ย่อมมีฤทธิ์เดชอานุภาพ ตรึงใจประชาชนทั้งแผ่นดิน ฝนหลวง... ฝนแห่งพระมหากรุณา การเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมเยียนไต่ถามทุกข์สุข ราษฎรแต่ละครั้ง เมื่อทรงเล็งเห็นปัญหาความเดือดร้อน ของราษฎร จะทรงหาวิธีการมาช่วยเหลือเสมอไม่เคยทรง ปล่อยให้ปัญหาเหล่านั้นผ่านเลยไป โดยไม่ได้รับการแก้ไข เมื่อคราวเสด็จเยี่ยมพสกนิกรทั่วภาคอีสานครั้งแรก ในปี พ.ศ. ๒๔๙๘ ทรงพบเห็นภาวะความแห้งแล้ง อันเนื่องมาจาก ความผันแปรของอากาศ ฝนตกไม่ถูกต้องตามฤดูกาล เพราะสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติเปลี่ยนแปลงไป ทรง ราษฎรมันแล้งมีฝุ่นแต่มาเลยดูท้องฟ้ามีเมฆ ทำไมมีเมฆอย่างนี้ ทำไมจะดึงเมฆนี้ให้ ลงมาได้ ก็เคยได้ยินเรื่องทำฝน ก็มา ปรารภกับคุณเทพฤทธิ์ ฝนทำได้ มี หนังสือเคยอ่าน ทำได้..." พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระราชทานแนวพระราชดำริการ ทำฝนเทียมนี้แก่ ม.ร.ว.เทพฤทธิ์ เทวกุล ผู้เชี่ยวชาญด้านวิศวกรรม การเกษตร ท่านได้ทำการศึกษาค้นคว้า ทดลองท้าฝนเทียมอยู่หลายปี ในที่สุดวันที่ ๒๐ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๑๒ มีการทดลอง ปฏิบัติการฝนหลวงขึ้นเป็นครั้งแรก โดยโปรยน้ำแข็งลงมา ทางหน้าต่างเครื่องบินเป็นระยะ ๆ การทดลองครั้งนั้นทุลักทุเล เพราะลมพัดเข้ามาในเครื่องบินอย่างแรง ทำให้น้ำแข็งแห้ง กัลยาณมิตร ธันวาคม ๒๕๔๒ | ๑๙