ความไม่ประมาทในชีวิต : หน้า 81/132

คือทําให้เกิดอานิสงส์ได้แก่ผู้ปฏิบัติได้ทุกยุคทุกสมัย สามารถพิสูจน์ได้ด้วยเหตุและผล ความเป็นจริงข้อหนึ่ง ที่พึ่งตระหนักไว้เสมอก็คือ ธรรมะเป็นของจริง คนจริง เท่านั้นจึงจะได้รับอานิสงส์ ไม่ใช่ลำพังแค่เพียงคำอธิษฐาน หรือลมปากเพียงไม่กี่คำเท่านั้น ในวัฏสงสารที่ต่างเวียนเกิดตายนับชาติไม่ถ้วน สําหรับปุถุชนทั่วไป นรกอยู่แค่ย่างเท้าเดียว สวรรค์อยู่ไกล สุดลูกหูลูกตา นิพพานยังไม่เห็น หากประมาทแม้แต่ นิดเดียวย่อมมีผลต่อการเดินทางแน่นอน ชาวโลกส่วนมาก ดำรงชีวิตอยู่อย่างไร เป็นอยู่กันอย่างไร ไม่มีอะไรที่จะสร้าง ชีวิตของเราให้มีคุณค่าเลยแม้แต่นิดเดียว หากเราไปตาม กระแส ทำตามเขาอย่างนั้น ยอดนักสร้างบารมีที่เป็น บัณฑิตแท้จริง คือผู้แม้มีตัวคนเดียว แต่สามารถยืนหยัดอยู่ ด้วยคุณธรรม ในขณะที่แม้คนทั้งโลกยังไหลไปตามกระแส กิเลสที่ไหลเชี่ยวกรากทั้งกลางวันและกลางคืน ซึ่งก็เปรียบ เหมือนกระแสน้ำที่ไหล แน่นอนว่าการที่น้ำสามารถไหลได้ ต้องเป็นการไหลไปสู่ที่ต่ำ ผู้ไม่ยอมสู้กระแสน้ำ ย่อมว่ายน้ำ เล่นน้ำด้วยความสบายสนุกสนาน ปล่อยตัวให้ไหลไปตาม กระแส ในที่สุดย่อมจะพบกับโขดหินหรือกระแสน้ำวนที่ เชี่ยวกรากหรือผาน้ำตกที่สูงอันตรายทำให้ถึงความเจ็บปวด หรือความตายได้ กระแสโลกกระแสกิเลสเป็นตัวอันตรายที่ทำให้คน เราใช้ชีวิตไปได้เรื่อยๆ โดยไม่รู้สึกทุกข์ร้อน หลงคิดว่าเราก็ ไม่ได้ทำอะไรให้ร้อนเขาให้ร้อนเรา แต่จริงๆ แล้วไม่ร้อน คนอื่นนั้นอาจจะใช่ แต่ตนเองนี้ร้อนแน่นอนถ้าประมาท เมื่อตายแล้วคือการไปร้อนในนรก จัดอยู่ในประเภทที่ว่า เงินทองก็ได้มาด้วยน้ำพักน้ำแรงได้มาด้วยความสุจริต ทุก คนในครอบครัวก็สุขสบายดี แต่ไม่คิดจะสร้างบุญบารมี ถึงแม้ชาตินี้ชีวิตจะสุขสบายเพียงใดก็ตาม แต่ชาติต่อไปก็ ย่อมหนีไม่พ้นการที่จะได้รับผลของความประมาทโดยไม่มี ทางหลีกหนีได้ พระเดชพระคุณพระมงคลเทพมุนี หลวงพ่อ วัดปากน้ำ (สด จนฺทสโร) ได้ให้โอวาทธรรมความประมาท และความไม่ประมาทเอาไว้ว่า ความประมาทน่ะ คือเผลอไป ความไม่ประมาทนะ คือความไม่เผลอ ไม่เผลอ ใจจดใจจ่อทีเดียว นั่นอธิศีล อธิจิต อธิปัญญา นี่เรียกว่า ผู้ไม่ประมาท ท่านจึงได้อุปมาไว้ ไม่ ประมาท ไม่เผลอตัวด้วยอะไร ไม่ประมาทไม่เผลอตัวใน ความเสื่อมไปในข้างต้น ในปัจฉิมวาจา (พุทธพจน์) ไม่ ประมาทไม่เผลอในความเสื่อมไป นึกถึงความเสื่อมอยู่เสมอ ให้เจอความเสื่อมไว้เสมอ นึกหนักเข้าๆ แล้วใจหาย เอ๊ะ นี่เรามาคนเดียวหรือ เอ๊ะ นี่เราก็ตายคนเดียว บุรพชน ต้นตระกูลของเราไปไหนหมดล่ะ ก็ตายแบบเดียวกัน ตกใจ ละคราวนี้ ทำชั่วก็เลิกละทันที รีบทำความดี โดยกะทันหัน ทีเดียว เพราะไปเห็นความเสื่อมเข้า ถ้าไม่เห็นความเสื่อม ละก็กล้าหาญนักท่าชั่วก็ได้ ด่าว่าผู้หลักผู้ใหญ่ได้ตามชอบใจ ถ้าเห็นความเสื่อมแล้ว กราบผู้ใหญ่ปลกๆ ทีเดียว เพราะเหตุ อะไรหล่ะ เพราะเห็นความเสื่อมเข้า มันไม่ประมาท ถ้าว่า ประมาทเข้า ก็ไปอีกเรื่องหนึ่ง เพราะฉะนั้นสำคัญนักความ ไม่ประมาท ความประมาทของคนเรามีอยู่หลักๆ ๒ อย่าง คือ ๑. ประมาทในเวลา เพราะแบ่งเวลาไม่เป็น ไม่รู้จัก วางแผนชีวิต สาเหตุหลักจริงๆ คือ ขาดต้นแบบ ขาดครู อาจารย์แนะนำ และตนเองก็ไม่ขวนขวายในการหาครูหา ต้นแบบ ๒. ประมาทในวัย ดูๆ ไปแล้วเหมือนจะเป็นเรื่อง เดียวกันกับเวลา แต่ความจริงหมายความว่า เมื่ออยู่ในวัย เด็กวัยเรียนแทนที่จะตั้งใจเรียนก็ไปทำอย่างอื่น ประเภทนี้ จะเรียกอย่างหนึ่งก็คือ เป็นคนไม่รู้จักกาล ๓. ประมาทในความไม่มีโรค คิดว่าตัวเองนี้จะแข็ง แรงเสมอไป แต่จริงๆ แล้วทุกคนที่เกิดมาไม่มีใครที่ไม่เคย ไม่ป่วยไม่เคยไม่มีโรค ทุกคนต่างเคยป่วยกันมาแล้วทั้งนั้น ๔. ประมาทในชีวิต เป็นประเภทที่ไม่ยอมมองเข้าหา กระแสโลกกระแสกิเลสเป็นตัวอันตรายที่ทำให้คนเราใช้ชีวิตไปได้เรื่อยๆ โดยไม่รู้สึกทุกข์ร้อน หลงคิดว่าเราก็ไม่ได้ทำอะไรให้ร้อนเขาให้ร้อนเรา แต่จริงๆ แล้วไม่ร้อนคนอื่นนั้นอาจจะใช่ แต่ตนเองนี้ร้อนแน่นอนถ้าประมาท ศัลย เลยมิตร ธันวาคม ๒๕๔๒ | ๗๙