พระอานนท์และการดูแลพระพุทธองค์ : หน้า 95/140

ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคทรง พระประชวรด้วยโรคลมในพระอุทร พระอานนท์เป็นห่วงยิ่งนัก จึงได้ปรุง ยาคู (ข้าวต้ม ต้มจนเหลว) ด้วยมือของ ท่านเอง แล้วน้อมนำเข้าไปถวาย เพราะ พระพุทธองค์เคยตรัสว่า ยาคูเป็นยาไล่ ลมในท้องในลำไส้ได้ดี พระพุทธองค์ ตรัสถามว่า “อานนท์! เธอได้ยาคูมาจาก ไหน?” “ข้าพระองค์ปรุงเอง พระเจ้าข้าฯ” “อานนท์! ทำไมเธอจึงทำอย่างนี้ เธอทำสิ่งที่ไม่สมควร ไม่ใช่กิจของสมณะ เธอทราบมิใช่หรือว่า สมณะไม่ควรปรุง อาหารเอง ทำไมเธอจึงมักมากถึงปานนี้ | อยู่ที่นิโครธาราม นครกบิลพัสดุ์ พระ เอาไปเทเสียเถิดอานนท์ เราไม่รับยาคู | องค์เพิ่งทรงฟื้นจากไข้หนักไม่นาน ท้าว ของเธอดอก" พระอานนท์คงก้มหน้านิ่ง ท่านมี ได้ปริปากโต้แย้งเลยแม้แต่น้อย ท่านเป็น ผู้น่าสงสารอะไรเช่นนั้น มหานามเข้าเฝ้าและทูลถามปัญหา หนัก ๆ เช่นปัญหาว่า ญาณเกิดก่อน สมาธิหรือสมาธิเกิดก่อนญาณ ท่าน อานนท์เห็นว่าจะเป็นการลำบากแก่พระ ผู้มีพระภาค จึงจับพระหัตถ์ท้าวมหา นามนำเสด็จออกไปข้างนอก และแก้ ครั้งหนึ่ง พระกายของพระผู้ มีพระภาคหมักหมมด้วยสิ่งเป็นโทษ | ปัญหานั้นเสียเอง เป็นเหตุให้ทรงอึดอัด มีพุทธประสงค์จะ เสวยยาระบาย พระอานนท์ทราบแล้ว จึงไปหาหมอชีวกโกมารภัจแจ้งเรื่องนี้ ให้ทราบ หมอเรียนท่านว่า ขอให้ท่าน กราบทูลให้พระองค์ทรงพักผ่อน เพื่อให้ พระกายชุ่มชื่นสัก ๒-๓ วัน พระอานนท์ ก็กระทำตามนั้น ได้เวลาแล้วท่านก็ ไปหาหมออีก หมอชีวกได้ปรุงยาระบาย พิเศษอบด้วยก้านอุบลสามก้านถวาย ให้พระผู้มีพระภาคสูดดมมิใช่เสวย ปรากฏว่าทรงระบายถึงสามสี่ครั้ง อีกครั้งหนึ่ง เมื่อพระพุทธองค์ ประทับ ณ นครเวสาลี ทรงประชวรหนัก และทรงใช้ความเพียรขับไล่อาพาธนั้น จนหาย พระอานนท์ทูลความในใจ ของท่านแด่พระผู้มีพระภาคว่า “พระองค์ผู้ทรงเจริญ! เมื่อพระ องค์ทรงประชวรอยู่นั้น ข้าพระองค์กลุ่ม ใจเป็นที่สุด กายของข้าพระองค์เหมือน งอมระงมไปด้วยความรู้สึกเหมือนว่า ทิศทั้งหลายมืดมน แต่ข้าพระองค์ก็เบา ใจอยู่หน่อยหนึ่งว่าพระองค์คงจักไม่ ครั้งหนึ่ง พระผู้มีพระภาคประทับ ปรินิพพาน จนกว่าจะได้ประชุมสงฆ์แล้ว ตรัสพระพุทธพจน์อย่างใดอย่างหนึ่ง” พระอานนท์นี่เอง เป็นผู้ออกแบบ จีวรของพระสงฆ์ ซึ่งใช้มาตั้งแต่สมัย พระพุทธเจ้าดำรงชีวิตอยู่มาจนบัดนี้ นับ ว่าเป็นแบบเครื่องแต่งกายเก่าแก่ที่สุดใน โลก และยังทันสมัยอยู่เสมอ เข้าได้ทุก การทุกงาน ครั้งหนึ่งท่านตามเสด็จพระผู้มี พระภาคไปสู่ทักขิณาคีรีชนบท พระ พุทธองค์ทอดพระเนตรเห็นคันนาของ ชาวมคธเป็นรูปสี่เหลี่ยม มีคันนาสั้น ๆ คั่นในระหว่าง แล้วตรัสถามพระอานนท์ ว่า “อานนท์! เธอจะทำจีวรแบบ นาของชาวมคธนี้ได้หรือไม่?” “ลองทำดูก่อน พระเจ้าข้าฯ” ท่านทูลตอบ ต่อมา ท่านได้ทำการตัดเย็บจีวร แบบคันนาของชาวมคธนั้น แล้วนำขึ้น ทูลให้พระผู้มีพระภาคทรงพิจารณา พระพุทธองค์ทอดพระเนตรแล้วเห็นชอบ ด้วย รับสั่งให้ภิกษุทั้งหลายใช้จีวรที่ตัด Kalyanamitra.org 63