พระตำหนักแดงจำลอง : หน้า 15/126

พระตำหนักแดงจำลอง สร้างด้วยไม้สักทอง ทั้งหลัง หลังคามุงกระเบื้องแบบสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ตอนต้น หน้าพระตำหนักมีต้นลั่นทมอายุร่วมร้อยปี กำลังออกดอกบานสะพรั่ง ส่งกลิ่นหอมอบอวลคล้าย บรรยากาศในวังสมัยก่อน ด้านข้างเป็น “สวนขวา” ในจินตนาการของคุณปราสาท ที่รวบรวมพันธุ์ไม้ ไทย ๆ หลายพันธุ์ไม้ที่หายากมาปลูกและจัดสวนอย่าง สวยงามกลมกลืน ส่วนนอกของพระตำหนัก ตบแต่ง ด้วยตั้งขนาดใหญ่ ซึ่งเป็นของยุครัตนโกสินทร์ตอนต้น จริง ๆ เป็นที่ประทับรับแขกของเจ้านายฝ่ายใน ทางเข้า เป็นบันไดสามขั้นตอกแนบสนิทด้วยลิ่ม มิได้ใช้ตะปู ตอกยึดเลย เนื้อไม้จึงแนบสนิทติดกันอย่างงดงาม ห้องแรกถูกจัดไว้เป็นห้องพระ แบ่งกั้นด้วยบานประตู มีลวดลายไทย ซึ่งเป็นงานช่างฝีมือประณีตมาก ส่วน มากจะเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับชาดกในพระพุทธศาสนา และตำนานต่าง ๆ ถัดมาเป็นห้องส่วนพระองค์ มี เตียงพระบรรทม ตู้เก็บฉลองพระองค์ประเภทผ้ายก ดิ้นทองลายทอง ผ้าสไบ และเครื่องถ้วยชามลายฝังมุก ในศิลปะแบบอยุธยานั้น ในรัชสมัยของ พระเจ้าอยู่หัวท้ายสระ งานช่างประดับมุกเฟื่องฟูมาก เหตุด้วยเป็นพระราชนิยม งานช่างประดับมุกเป็นงาน ช่างประณีตศิลป์ประเภทหนึ่ง จึงตั้งขึ้นเป็นกรม หนึ่งรวมอยู่ในกรมช่างสิบหมู่ ครั้นถึงในรัชสมัย ของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณา โปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าลูกยาเธอ กรมหมื่นมาตยาพิทักษ์ ผู้ทรงมีความสามารถในงานช่างประดับมุก ได้ฝาก ฝีพระหัตถ์ไว้กับบานประตูประดับมุก วัดพระเชตุพนฯ งานฝีมือแกะสลักอีกชิ้นหนึ่งในพระตำหนัก แดงจำลอง อันเป็นฝีมือของคนรุ่นใหม่ ที่เพิ่งเรียนจบ จากโรงเรียนเพาะช่างมา แต่ฝีมือและประสิทธิ ภาพการทำงานนั้นสูงมาก คือ ฉากลับแลแกะจาก เนื้อไม้ล้วน ๆ ใช้เวลาในการทำงานชิ้นนี้นานนับหลาย เดือน ภาพที่ออกมาจึงสวยงามล้ำค่าด้วยฝีมือจริง ๆ พฤษภาคม ๒๕๓๑ เป็นภาพความงามแห่งธรรมชาติ บรรดาหมู่สัตว์ต่าง ๆ มองดูราวกับมีชีวิต บรรดาพฤกษชาติราวจะเคลื่อน ไหวไหวกิ่ง ลีลาแห่งศิลปะดูอ่อนช้อยงดงามยิ่ง ทำให้ นึกถึงพระราชนิพนธ์เรื่องอิเหนา ในรัชกาลที่ ๒ ที่ว่า ทั้งเนื้อนกดั่งเป็นเห็นประหลาด พฤกษาชาติเหมือนจะไหวไหวกิ่ง อันรูปเสือสิงห์หมีกระทิง เหมือนจะย่างวางวิ่งเวียนวง..... งานสร้างสรรค์ “พิพิธภัณฑ์ ปราสาท” จึงมิใช่ เพียงเพื่อรักษาหลักฐานโบราณวัตถุล้ำค่าทางอารย ธรรมที่เป็นหลักเท่านั้น ยังเป็นการดำรงไว้ซึ่งช่างฝีมือ ไทยที่ถ่ายทอดมาจากบรรพบุรุษเอาไว้ด้วย ความรักชาติ มิได้หมายถึงผู้ที่ประกาศว่า “ข้า รักชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย์” แต่รักเพราะรักใน ความเป็นไทย ภูมิใจในมรดกอารยธรรมที่บรรพบุรุษ สร้างสมเอาไว้ ไม่ว่าจะเป็นศิลปวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่า หรือธรรมะในพระพุทธศาสนา ที่สร้างอุปนิสัยรักสันติ รักความดีงามอันบริสุทธิ์แก่ชนชาติไทย เป็นเอกลักษณ์ ที่โดดเด่น ทำให้เราดำรงเอกราชมาได้ทุกวันนี้ ทำให้ คุณปราสาท วงศ์สกุล มีความตั้งใจอันแน่วแน่ที่จะสืบ ทอดเจตนารมณ์ของบรรพบุรุษเอาไว้ด้วยความรู้สึกที่ ว่า “ผมคิดว่า คนเราเกิดมาอายุสั้นมาก ไม่ใช่จะ ยืนยาวเป็นร้อย ๆ ปี ผมจึงอยากจะทำงานเพื่อเก็บ รักษาโบราณวัตถุสิ่งล้ำค่า อนุรักษ์ไว้เป็นมรดก หลาน มิใช่เพื่อตัวผมเอง จึงได้เริ่มจัดตั้งขึ้นแบบลักษ พิพิธภัณฑ์ส่วนตัว เริ่มงานอย่างจริงจังขึ้นมาเมื่อ 5 ปีมาแล้ว ผมชอบสะสมรักษาของเก่าของโบราณมา ตั้งแต่เด็ก ๆ อายุ ๑๒ ขวบ ก็รับจ้างทำงาน เพื่อเก็บ สะสมเงินมาซื้อศิลปวัตถุเหล่านี้ ด้วยความรู้สึกผูกพัน เป็นชีวิตจิตใจ ที่ดินที่แม่ยกให้ก็ขายหมด เพื่อนำมา เป็นทุนในการจัดตั้งพิพิธภัณฑ์ขึ้นมา คนเราก็ต้องรู้จัก ตัวเอง เพราะทุกสิ่งในโลกนี้เอาไปไม่ได้หมดเลย ผม ทำขึ้นมาด้วยใจรัก อยากให้เป็นมรดกของชาติ ในอนาคต สักวันหนึ่งที่ผมจากไปแล้ว สถานที่นี้ จะได้มีคุณค่าสำหรับเด็กเยาวชน ได้มาศึกษา คือเราจะรู้ว่าก่อนนี้เราเป็นใครในอดีต เราเจริญ รุ่งเรืองมาอย่างไร เรามีวัฒนธรรมอย่างไร ซึ่งก็ ต้องมาจากหลักฐานโบราณวัตถุเหล่านี้ มาจากสิ่ง ที่บรรพบุรุษสร้างเก็บไว้ ทีนี้คนไทยส่วนใหญ่เกิด มาก็เห็นแต่วัดวา เห็นแต่สิ่งสวยงามจนเห็นเป็นของ ธรรมดาไป เลยไม่รู้ว่าจะอนุรักษ์ไว้เพื่ออะไร แต่จริง ๆ แล้วต่างชาติเขาตื่นเต้นมากที่มาเห็น เขาเชื่อหรือไม่เชื่อ ก็ดูจากโบราณวัตถุนี่แหละ เขาจะรู้ว่าเรามีวัฒนธรรม เป็นมาอย่างไร มีอารยธรรมเก่าแก่เป็นพันปีหรือไม่ ก็บ่งบอกจากทางโบราณวัตถุดูจากยุคก่อนประวัติ ศาสตร์ เช่น ศิลปะบ้านเชียง หรือ สมัยสุโขทัย เรื่อย มาจนกระทั่งถึงสมัยกรุงศรีอยุธยา แล้วกรุงรัตนโก สินทร์ สิ่งเหล่านี้จะบ่งบอกหมด เหตุผลอีกอย่างที่จัด ตั้งขึ้นมา บ่อย ๆ รู้สึกเสียดายที่เห็นโบราณวัตถุอันล้ำค่าของชาติ สูญหายไปหรือตกไปอยู่ที่อื่น อย่างภาพเขียนสวยๆ ของไทยต้องไปดูเยอรมัน ไม่ใช่ที่เมืองไทย พระพุทธ รูปงาม ๆ ต้องไปดูที่อเมริกา เพราะฉะนั้นงานเช่นนี้ต้อง ใช้เวลา ต้องซาบซึ้งถึงความละเอียดอ่อนในคุณค่า ประเทศเราก็มีความร่ำรวยมีมหาเศรษฐีมาก แต่ก็ไม่ เพราะมีโอกาสเดินทางไปต่างประเทศ เขามักไปทุ่มเทงานทางด้าน .....เสมอว่า เมื่อผมหมดลมหายใจ เอ เสบ เบมได้ แต่จะเหลือสิ่งเหล่านี้ไว้เป็นอนุสรณ์ ของเราให้เด็ก ๆ รุ่นหลังได้ศึกษา ได้ภูมิใจในบรรพ บุรุษ เราเป็นเพียงผู้รวบรวมโบราณวัตถุไว้ให้เท่านั้นเอง ถ้าผมคิดเพียงส่วนตัวหาความสะดวก สบาย ผมก็ขายสิ่งเหล่านี้ เอาเงินไปอยู่ต่าง ประเทศ ผมก็สบายขึ้น แต่นั่นเท่ากับเป็นการ ขายมรดกของชาติ และที่นี่คือสิ่งที่ผมรัก อนาคต ผมตั้งใจยกให้เป็นมูลนิธิและรายได้จากมูลนิธิ ๑๓