การพระราชทานสมณศักดิ์ : หน้า 42/126

๏ เจ้าคุณ เปรียญธรรม 9 ประโยค กลองแผ่นดินรัชกาลที่ 9 ประเทศพระพุทธศาสนาที่ยิ่งใหญ่อย่างเช่นประเทศไทย มีประเพณี การแต่งตั้งสมณศักดิ์แก่พระภิกษุสงฆ์มาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัยเป็นราชธานี คณะสงฆ์มาให้คณะสงฆ์ดำเนินการเอง ดังนั้นการพระราชทานสถาปนา และปฏิบัติสืบเนื่องยาวนานติดต่อกันมาจนทุกวันนี้ เพื่อยังความเจริญรุ่งเรือง ไพบูลย์แห่งแว่นแคว้นแดนผ้ากาสาวพัสตร์ให้ปรากฏระบือไกลเป็นนิรันดร์ เดิมการตั้งสมณศักดิ์และการเลื่อนสมณศักดิ์ให้สูงขึ้นเป็นพระราชอำนาจ สิทธิ์ขาดของพระมหากษัตริย์เพียงพระองค์เดียว เมื่อพระองค์ทรงพิจารณา เห็นว่า พระภิกษุรูปใด มีวิชชาความรู้ ความสามารถในด้านการปกครอง การสร้างความเจริญรุ่งเรืองในพระพุทธศาสนา หรือมีความเพียรในการศึกษา เล่าเรียนพระปริยัติธรรม หรือเป็นผู้ทรงคุณอันงดงามแห่งพระธรรมวินัย มี ความรู้แตกฉานในพระไตรปิฎก เป็นผู้ยังความก้าวหน้ามั่นคงแห่งศาสนวงศ์ และเป็นผู้สรรเสริญคุณแห่งพระรัตนตรัย พระมหากษัตริย์ก็จะพระราชทาน สมณศักดิ์ถวายแด่พระภิกษุรูปนั้น เพื่อบูชาธรรม เป็นบำเหน็จความชอบ อันสมควรยกย่องเชิดชูเกียรติ เพิ่มขวัญและกำลังใจให้แก่พระภิกษุผู้บำเพ็ญ ประโยชน์ต่อสังคมตามหลักธรรมทางศาสนา เรื่องสมณศักดิ์นับเป็นอิสริยยศที่องค์พระมหากษัตริย์โปรดพระราชทาน ให้แก่บรรดาพระภิกษุสงฆ์มาตั้งแต่โบราณกาลควบคู่กันไปกับบรรดาศักดิ์ของ ขุนนางข้าราชการและข้าราชบริพาร เพราะเหตุเนื่องด้วยการปกครองและเป็นสิ่งที่ มีมาช้านานแล้ว อีกประการหนึ่งเป็นพระราชนิยมและเป็นพระราชประเพณี ของไทยมาร่วมพันปี การพระราชทานสมณศักดิ์จึงเป็นวัฒนธรรมจารีตประเพณีอันดีงาม ของชาติ เป็นสิ่งบ่งบอกถึงพระราชศรัทธาในพระบวรพุทธศาสนาของพระ มหากษัตริย์พระองค์นั้น ในปัจจุบันการปกครองคณะสงฆ์ได้เปลี่ยนแปลงไปตามเหตุการณ์ พระมหากษัตริย์โปรดพระราชทานพระราชอำนาจในการปกครองบริหารกิจการ สมณศักดิ์และพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์ ให้เป็นอำนาจหน้าที่ในการพิจารณา ของการคณะสงฆ์โดยพระองค์ทรงพระราชศรัทธาถวายเพื่อการนี้ ในฐานะทรง เป็นองค์เอกอัครศาสนูปถัมภกถวายภาระธุระให้เป็นกำลังเผยแผ่พระพุทธศาสนา และช่วยเหลือในการปกครองดูแลพระภิกษุสามเณรและการคณะสงฆ์ให้ถาวร มั่นคงสืบมา เริ่มสมัยแรกในรัชกาลที่ ๕ ในลักษณะค่อยเป็นค่อยไป เป็นขั้น เป็นตอน พอถึงรัชกาลที่ 5 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรด พระราชทานพระบรมราชานุญาตจัดระเบียบสมณศักดิ์ขึ้นเมื่อพุทธศักราช ๒๔๕๕ เรื่องสมณศักดิ์ แม้เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นภายหลังพระพุทธกาลก็ตาม แต่ทุก ประเทศที่มีพระพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ หรือนับถือพระพุทธศาสนา ต่างก็ยอมรับว่า สมณศักดิ์เป็นสิ่งเกื้อกูลให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองและ มั่นคงยิ่งขึ้น ทรงเจริญ ในแผ่นดินรัชกาลที่ ๙ เมื่อวันที่ ๕ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๓๐ เป็นปีที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช พระชนมพรรษา ๕ รอบ เป็นอภิลักขิตกาลอันเป็นมิ่งมงคลสมัยหาที่สุดมิได้ คณะสงฆ์โดยสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราชสกลมหาสังฆ ปรินายกได้ทูลขอพระราชทานพระบรมราชานุญาต เฉลิมพระเกียรติ โดยสถาปนา “พระราชาคณะชั้นสามัญที่เป็นเปรียญธรรม ๙ ประโยค” จำนวน ๙ รูป เป็นกรณีพิเศษ เพื่อฉลองแผ่นดินมหาราชในพระราชวโรกาสเฉลิมพระชนม พรรษา ๕ รอบ ที่ผ่านมา ดังมีราชทินนามตามสมณศักดิ์ดังนี้ ปูชนียภิกขุ บูชาธรรมโดย กัลยาณมิตร ธงชัย พงศาวลีรัตน์ ๔๒ กัลยาณมิตร Kalyanamitra.org กันยายน ๒๔๓๑