คุณธรรมในการดำรงชีวิต : หน้า 60/126

๖๐ กัลยาณมิตร คุณธรรมในการดำรงชีวิต “การเอาใจเขามาใส่ใจเรา เอาใจเราไปใส่ ใจเขาเป็นหลักสำคัญ” “ผมคิดว่า ผมเป็นคนรักหมู่คณะ ขณะเดียวกันก็คิด ว่าคนอื่นก็รักผม ผมไว้ใจผู้อื่น ผมมีความสุขที่ผมเป็นที่ไว้ เนื้อเชื่อใจของเขาด้วย ผมว่านี่คือหลักกลาง ๆ ส่วนใน เรื่องคุณธรรม ผมมองเห็นว่าเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับชีวิต มนุษย์ สินค้าดีขายไม่ออกถ้าปราศจากความงดงาม เราต้องมีเครื่องปรุงแต่งจึงจะเป็นของที่มีค่าแท้ ไม่ใช่ เฉพาะประสิทธิภาพในเนื้อหนังของมันหรือรูปร่าง หน้าตาอย่างเดียว เช่นเดียวกัน มนุษย์มีความรู้ความ สามารถ ใช่ว่าจะเป็นคนที่ทำให้ชีวิตของตนเองเป็น สุขและสามารถเกื้อกูลให้คนอื่นเป็นสุขได้ด้วย แต่ ชีวิตที่สมบูรณ์ นอกเหนือจากความรู้ความสามารถ แล้ว ต้องมีเครื่องปรุงแต่งคือคุณธรรม คนเราต้องมี เมืองไทยเรามีเหตุการณ์อะไรสำคัญ เขาจะต้องอ่าน นิตยสารในทางวิชาชีพที่เขาเกี่ยวข้องอยู่เป็นประจำ เขาจะ ความรู้ความสามารถและต้องมีคุณธรรม จึงจะทำ เป็นครูที่ดีไม่ได้ถ้าไม่ทันสมัยและอยู่ในแนวหน้ากว่า ให้ชีวิตเป็นสุขได้ มองอีกรูปหนึ่งคือว่า มนุษย์มีอยู่ ลูกศิษย์ ความภูมิใจในชีวิต “ความภูมิใจยิ่งยวดในชีวิตผม คือสิ่งที่ผมได้ทำ อยู่ในทุกวันนี้ คือ การมีส่วนในการเปลี่ยนระบบ การศึกษา เปลี่ยนโครงสร้างการบริหาร การประถม ศึกษาภาคบังคับ จากที่เมื่อก่อนอยู่ในความรับ ผิดชอบขององค์การบริหารส่วนจังหวัด มาสังกัด สองอย่างคือร่างกายและจิตใจ เราต้องการให้ชีวิตของเรา เป็นสุขสมบูรณ์ตามสมควร เราต้องใส่ใจตนเองทั้งใน เรื่องที่เป็นร่างกายและจิตใจ แต่ละคนจึงควรบริหารจิต บริหารใจ ปรุงแต่งจิตใจให้อยู่ในสภาพที่เป็นปกติสมบูรณ์ โดยสม่ำเสมอ ผมเองจึงใส่ใจในการปฏิบัติธรรมตามแนวทาง ที่พอจะศึกษาและทราบได้ ผมมีครอบครัวก็สนใจ ในครอบครัว ผมว่าชีวิตมนุษย์นี่ถ้าครอบครัวประสบ สำนักงานการประถมศึกษาแห่งชาติ กระทรวง ความสำเร็จ งานการก็สำเร็จด้วย มันมีความสัมพันธ์กัน บุคคลใดที่รับผิดชอบต่อหน้าที่และทำหน้าที่ของ ศึกษาธิการ เป็นการถูกที่ถูกทางในแนวการบริหาร นะครับ....” ราชการแผ่นดินของไทย งานส่วนไหนก็ควรจะเป็น หน้าที่รับผิดชอบของคนกลุ่มไหน อย่างปัจจุบัน งาน ราชการแผ่นดินแบ่งเป็นกระทรวง ทบวง กรม การ ตนเองครบถ้วนสมบูรณ์ ย่อมมีความองอาจกล้าหาญ เพราะไม่มีใครกล้ามาตำหนิได้ แม้กระทั่งตัวเองก็ไม่ ป้องกันประเทศ ก็เป็นเรื่องของคนกลุ่มหนึ่งรับผิดชอบ สามารถตำหนิตัวเองได้เลย บุคคลเช่นนี้จะมีกำลังใจ เรื่องสุขภาพอนามัยชีวิตร่างกาย ความเป็นอยู่ก็มีคนกลุ่ม หนึ่งรับผิดชอบเรื่องของการศึกษา การพัฒนาคุณภาพ ของชีวิตในเชิงสติปัญญา ก็เป็นเรื่องของกระทรวงศึกษา ธิการรับผิดชอบ นี่คือหลักที่เราใช้ในการทำงาน ที่เราใช้ เสนอแนะในการปรับปรุง ดังนั้น ผมจึงภูมิใจมาก แม้จะมีอันตรายแทบถึงชีวิตในตอนนั้น ซึ่งหลายคน บอกว่าเป็นเรื่องของผลประโยชน์ เป็นเรื่องของอำนาจ เรื่องบารมีที่เอาการศึกษาของชาวบ้าน มีครูบาอาจารย์ จำนวนมาก ๆ มาอยู่ในการบังคับดูแลของตนเอง....” เต็มเปี่ยม สามารถสร้างความสำเร็จให้เกิดขึ้นได้ในทุก สังคม ย่อมเป็นที่เคารพยำเกรงของผู้ที่เกี่ยวข้องด้วย หน้าที่ของครูที่ดีก็เช่นกัน ครูคนใดตั้งใจ ทำหน้าที่สั่งสอนอบรมศิษย์ด้วยวิญญาณของความ เป็นครู เป็นคนดีมีคุณธรรมและจรรยาบรรณสมกับ เป็นครูของศิษย์ ศิษย์ย่อมเคารพกราบไหว้ระลึกถึง พระคุณอยู่เป็นเนืองนิตย์เป็น “ปูชนียบุคคล” ที่ ดำรงอยู่ในหัวใจของศิษย์ตลอดไป Kalyanamitra.org กันยายน ๒๔๓๑