การเยี่ยมผู้ป่วย : หน้า 103/126

แต่ในเวลาที่ร่างของเธอกำลังจะถูกยกขึ้นวางบนเชิงตะกอนนั้น เห็นเพียงแต่ใบหน้าที่โผล่พ้นออกมาจากผ้าขาว ไม่มีความงามใด ๆ เหลืออยู่อีกเลย กรณีเด็กสาวที่กำลังพูดถึงก็เป็นทำนองเดียว กัน เธออาจจะพูดเอาใจคนแก่อย่างเราก็ได้ ทำให้ผู้ฟังชื่นใจ เป็นหลักจิตวิทยาหรือมารยาท ในสังคมประการหนึ่ง ข้าพเจ้าจึงเห็นเป็นเรื่อง ธรรมดาไปเสีย เมื่อเกิดเรื่องขึ้น และคำว่า “ประท้วง” สะดุดใจข้าพเจ้าทำให้หวนคิดทบทวนคำพูด ทั้งหมดของเธอ หรือว่าเธอมีปัญหากับคุณแม่ ของเธอ จึงคิดเรียกคนอื่นว่า “แม่” แทนแม่ จริง ๆ ของตัว เมื่อคิดมาถึงจุดนี้ ข้าพเจ้าจึงรับปาก กัลยาณมิตรผู้มาชวน เดินทางไปเยี่ยมเยียน ผู้ป่วย ภาพที่เห็นมิได้เกินความจริงเลย ใบหน้า ของเธอบวมอืดจนตาปิด ถ้านอนนิ่ง ๆ ไม่พูด ก็มองดูเหมือนใบหน้าของศพที่ตายมาแล้ว สัก ๔-๕ วัน ช่างเหมือนใบหน้าศพเพื่อนของ ข้าพเจ้าคนหนึ่งซึ่งถูกคนรักยิงตายเมื่อ ๒๙ ปี ที่แล้วมา เพราะจับได้ว่า ฝ่ายหญิงกำลังจะ เปลี่ยนใจไปรักอาจารย์นักดาราศาสตร์ผู้หนึ่ง เจ้าภาพวัดสวดอภิธรรมศพ ๔-๕ คืนแล้วเผา ก่อนนำศพขึ้นเมรุ ข้าพเจ้าวิ่งตามไปดูหน้าเพื่อน รักแล้วสลดใจถึงที่สุด ใบหน้าในยามมีชีวิต อยู่นั้นงดงามนักหนา เป็นดาวประจำรุ่น เป็น เทพีหนังสือพิมพ์ เป็นนางงามอีกหลายประเภท เวลามีกิจกรรมสิ่งใดร่วมกัน เขามักจะใช้ให้ ข้าพเจ้าไปหยิบสิ่งโน้น ทำสิ่งนี้ โดยสัพยอกว่า เผาไฟ “เธอต้องเป็นคนทำ เพราะเธอขี้เหร่ที่สุดในกลุ่ม กันเลยกับใบหน้าศพเพื่อนที่เห็นกันก่อนถูก ของพวกเรา” บังเอิญในกลุ่มเพื่อน ๔-๕ คน ที่เรามีกันอยู่ ทุกคนสวยกว่าข้าพเจ้าทั้งสิ้น แต่ในเวลาที่ร่างของเธอกำลังจะถูกยก ขึ้นวางบนเชิงตะกอนนั้น เห็นเพียงแค่ใบหน้า ที่โผล่พ้นออกมาจากผ้าขาว ไม่มีความงามใด ๆ เหลืออยู่อีกเลย ๒๙ ปีมาแล้วภาพใบหน้าศพของเพื่อนรัก ยังไม่เคยเลือนจากความทรงจำ ตอนนั้น ข้าพเจ้ายังพูดรำพึงรำพันกับศพว่า “รำไพ เธอสวยนัก อายุจึงสั้น ต่อจาก นี้ไป ฉันจะขอภูมิใจในความสวยน้อย ๆ ของ ฉัน เมื่อก่อนฉันอยากเป็นคนสวยเหมือนเธอ เมื่อเธอตายให้ดูเป็นตัวอย่างยังงี้ ทำให้ฉันหมด อยากเสียแล้ว ฉันขอขอบใจเธอมาก ความ สวยมากทำให้อายุสั้น ความสวยน้อย ๆ ของ ฉันคงทำให้ฉันดูโลกนี้ได้อีกนาน” ที่เล่าออกไปนอกเรื่องเสียยาว เพราะ ใบหน้าของเด็กสาวคนป่วยช่างไม่มีอะไรผิด เมื่อพูดให้กำลังใจคนเจ็บค่อนข้างยืดยาว พอสมควร จนคนเจ็บยิ้มออกทั้งที่ลืมตาไม่ได้ (เพราะตาบวมมากจนปิด) ข้าพเจ้าจึงขอตัวมา คุยกับมารดาของเธอ เพียงมองลักษณะอาการ ทั้งกิริยามารยาทและการแต่งตัวพูดคุยด้วย ไม่กี่ประโยค ก็สามารถเข้าใจเรื่องทั้งหมดใน ครอบครัวนี้ได้สิ้นเชิง จนต้องรำพึงขึ้นในใจว่า “หนู ป้าขอโทษจะ ป้านึกไม่ถึงจริง ๆ ว่าหนู ต้องเผชิญสภาพชีวิตที่ต้องคับแค้นใจอย่างนี้ ป้าทราบแล้วว่า ทำไมหนูจึงอยากเรียกป้าว่า “แม่” และป้าก็เข้าใจแจ่มแจ้งแล้วว่าหนูไม่ได้ แกล้งเรียกอย่างไม่มีความหมาย หนูเรียกด้วย ความจริงใจ ถ้าเป็นป้าตกอยู่ในสภาพอย่างหนู ป้าก็อยากเรียกผู้อื่นที่มีคุณสมบัติถูกใจว่า “แม่” เหมือนกันจ้ะ ป้าอยากจะขอโทษสัก ร้อยครั้งพันครั้ง ที่มิได้สนใจหนูเท่าที่ควร หนูจ๋า ยกโทษให้ป้าเถอะนะจ๊ะ” ครอบครัวนี้เป็นครอบครัว “แตกแยก” บิดาแยกไปมีภรรยาใหม่อยู่ที่อื่น พี่ชายคนโต ๒ คนมีครอบครัวแยกบ้านไปอยู่ที่อื่นอีกเหมือน กัน ทั้งสองคนมีลูกเต้าของตนต้องดูแล ความ สนใจเรื่องแม่และน้องจึงลดลงไปแทบหมดสิ้น พี่สาวเพิ่งเป็นม่ายหย่าร้างกับสามี มีลูกติด หนึ่งคน ส่วนมารดาของเด็กเป็นสตรีอยู่ในวัย กัลยาณมิตร ๑๐๓ กันยายน ๒๔๓๑ Kalyanamitra.org