ความโศกและความรัก : หน้า 70/126

สัตว์ทั้งหลายแม้พญาราชสีห์ หากติด บ่วงนายพราน ก็ย่อมสิ้นกำลังและอำนาจ ได้รับแต่ความทุกข์ทรมานฉันใด คนทั้งหลาย แม้มีฤทธิ์อำนาจมากเพียงใด หากติดบ่วง สิเน่หา ก็ย่อมสิ้นฤทธิ์หมดอำนาจ มีจิตโศก เต็มไปด้วยความทุกข์ทรมานฉันนั้น จิตโศกคืออะไร คำว่า โศก มาจากภาษาบาลีว่า โสกะ แปลว่า แห้ง จิตโศกจึงหมายถึง สภาพจิตที่แห้ง ผาก เหมือนดินแห้ง ใบไม้แห้ง หมดความ ชุ่มชื่น เนื่องจากไม่สมหวังในความรัก ทำให้มีอาการเหี่ยวแห้ง หม่นไหม้ โหยหา ขึ้นในใจ ใจซึมเซาไม่อยากรับรู้อารมณ์ อื่นใด ไม่อยากทำการงาน “เปมโต ชายเต โสโก” ความโศกเกิดจากความรัก (พุทธพจน์) จะเป็นรักคน สัตว์ หรือสิ่งของก็ทำให้ เกิดความโศกได้ทั้งนั้น แต่ที่หนักก็มักจะเป็น เรื่องรักคน โดยเฉพาะความรักของชายหนุ่ม หญิงสาว ปกติใจของคนเราซนเหมือนลิง ชอบ คิดโน่นคิดนี่ รับอารมณ์อย่างโน้นอย่างนี้ เดี๋ยวจะฟังเพลงเพราะ ๆ เดี๋ยวไม่เอาอีกแล้ว กินขนมดีกว่า กินอิ่มแล้ว ไม่เอานอนดีกว่า เดี๋ยวเที่ยวดีกว่า เปลี่ยนไปเรื่อย ๆ ไม่อยู่ใน อารมณ์ใดนาน ๆ แต่แปลก พอใจของเราไปเจออารมณ์ รักเข้าเท่านั้นแหละ มันไม่เปลี่ยน ติดหนับเลย เหมือนลิงติดตัง พูดถึงลิงติดตั้ง บางท่านอาจไม่เข้าใจ ตั้งก็คือ ยางไม้ที่เขาเอาไปเคี่ยวจนเหนียวหนับ แล้วเอาไปป้ายไว้ตามต้นไม้ ตามที่ต่าง ๆ ไว้ ดักนก ดักสัตว์ เวลาสัตว์มาเกาะติดเข้าจะดิ้น ไม่หลุด ลิงเวลามาเจอยังเข้า มันจะใช้ขาข้างหนึ่ง ๗๐ กัลยาณมิตร มงคลสูตร : สูตรแห่งความสำเร็จ มงคลที่ 36 ฐานวุฑฺโฒ ภิกฺขุ Dolüffin จ Kalyanamitra.org กันยายน ๒๔๓๑