การเผยแผ่พระศาสนา : หน้า 66/126

หลังจากที่พระพุทธองค์ทรงแสดง พระพุทธองค์ทรงวางแนวทางการสั่งสอน พระไตรปิฎก ประมวล ธัมมจักกัปปวัตตนสูตรแล้ว ก็ทรงประทาน อย่างมีขั้นตอน คือสอนตั้งแต่ง่ายไปหายาก โอวาทแก่พระปัญจวัคคีย์ด้วยธรรมะอันละเอียด สุขุม ลุ่มลึกยิ่งขึ้นตามลำดับ จนกระทั่งบรรลุ ธรรมกายโสดา เป็นพระโสดาบันทุกรูป ในที่สุดเมื่อทรงแสดงพระธรรมเทศนา ในบท อนัตตลักขณสูตร เมื่อวันแรม ๕ ค่ำ พระปัญจวัคคีย์ทั้ง ๕ รูปก็บรรลุธรรมกาย อรหัต สำเร็จพระอรหันต์พร้อมกัน เพราะพระองค์ทรงปฏิบัติผ่านมาแล้ว ตรัสรู้ด้วยพระองค์เองว่าอะไรง่าย อะไร ยาก ไม่ข้ามขั้นตอน ไม่รวบรัด สอนอย่าง พอเหมาะพอสมกับบุคคล เพราะพระองค์ ทรงหยั่งรู้สภาพจิตของมนุษย์ว่า กำลัง คิดนึกตรึกตรองอย่างไร ฉะนั้นเมื่อทรง สอนธรรมะแก่ผู้ใด ก็จะสอนตรงประเด็นที่ ผู้นั้นสงสัยคลางแคลง เมื่อทรงเทศน์จบ จึงได้ผลสำเร็จอย่างสูงจนบรรลุธรรม ทุกคน จำได้ไหมเมื่อพวกเราสวดมนต์ทำวัตร นั้น มีบทสรรเสริญพระพุทธคุณบทหนึ่งที่ กล่าวว่า ต่อจากนั้นอีกไม่กี่วัน พระสัมมาสัม พุทธเจ้าก็ได้ทรงพบกับยสกุมาร (ยะสะกุมาร) ชายหนุ่มลูกเศรษฐีผู้หนึ่ง พระองค์ทรงเล็งเห็น จริตอัธยาศัยของเขา จึงทรงแสดงพระธรรม เทศนาเรื่อง อนุปุพพิกถา โปรดยสกุมารจน ได้ดวงตาเห็นธรรมเป็นพระอรหันต์ในวันนั้นเอง ต่อมาเพื่อนของยสกุมารอีก ๕๔ คน ซึ่งล้วนเป็นลูกเศรษฐีและเป็นคนหนุ่มที่มีการ เกวะละปริปุณณัง ปะริสุทธัง พรมมะจริยัง ศึกษาดีแห่งยุคนั้น ก็ได้ตามมาฟังเทศน์จาก พระสัมมาสัมพุทธเจ้า ในที่สุดก็สำเร็จเป็น พระอรหันต์พร้อมกันทั้งหมด และได้บวชโดย เอหิภิกขุอุปสัมปทา เช่นกัน ฉะนั้นในยุคแรกของพระศาสนา เพียง เวลาล่วงไปไม่ถึง ๓ เดือนก็มีพระอรหันต์บังเกิด ขึ้นในโลกถึง ๖๑ รูป คือพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ๑ รูป พระปัญจวัคคีย์ ๕ รูป และพระยสกุมาร | กับเพื่อนอีก ๕๕ รูป ทรงเผยแผ่พระศาสนา เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเห็นว่า มีพระอรหันต์จำนวนมากแล้ว จึงทรงเรียก ประชุมและมอบหมายให้พระอรหันต์ทั้ง ๖๐ รูปแยกย้ายกันไปเผยแผ่พระศาสนา ไปเป็น กัลยาณมิตรให้แก่ชาวโลก ทรงมีรับสั่งว่า “พวกเธอทั้งหลายจงเที่ยวจาริก ไป เพื่อประโยชน์ เพื่อความสุขแก่มหาชน เพื่อ ความเอ็นดูแก่ชาวโลก เพื่อประโยชน์ เพื่อ เกื้อกูล เพื่อความสุขแก่เทวดาและมนุษย์ ทั้งหลาย พวกเธออย่าไปทางเดียวกันถึง ๒ รูปนะ” ในการเผยแผ่ธรรมะแก่ชาวโลกนั้น ๖๖ กัลยาณมิตร อาทิกัลยาณัง มัชเฌกัลยาณัง ปะริ โยสานะกัลยาณัง สาตถัง สะพยัญชะนัง ปะกาเสสิ ซึ่งมีความหมายโดยสรุปว่า ธรรมะ อันพระพุทธเจ้าตรัสดีแล้วนั้น งามใน เบื้องต้น งามในเบื้องกลาง งามในเบื้อง ปลาย งดงามลุ่มลึกไปตามลำดับ สามารถ อธิบายขยายความนำไปใช้ได้ทุกรูปแบบ เป็นประโยชน์แก่ผู้นำไปปฏิบัติจริง ไม่มี เลยในประวัติศาสตร์ที่ศาสดาองค์ใดในโลก จะกล้ากล่าวได้ดังนี้ มีแต่พระสัมมาสัมพุทธเจ้า เท่านั้นที่ตรัสเช่นนี้ เพราะท่านศึกษาค้นคว้า ตรัสรู้ได้ด้วยพระองค์เอง มิได้มีผู้ใดมาเนรมิต เสกสรรให้ พระธรรมเทศนา พระธรรมที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัส ไว้ดีแล้ว ตั้งแต่ประกาศพระศาสนาเมื่อพระ ชนมายุ ๓๕ พรรษา จนกระทั่งเสด็จดับ ขันธปรินิพพานเมื่อพระชนมายุ ๘๐ พรรษา เป็นเวลาทั้งหมด ๔๕ ปีนั้น รวมเรียกว่า พระไตรปิฎก แบ่งเป็นสาระสำคัญคือ ส่วนที่ ๑ พระวินัย หมายถึงกฎ ระเบียบของพระภิกษุ ๒๑,๐๐๐ ข้อ ส่วนที่ ๒ พระสูตร หรือพระสุต ตันตปิฎก กล่าวถึงเหตุการณ์ในสมัยพุทธกาล รวมคำเทศน์ คำสอนที่มีหลักธรรม ๒๑,๐๐๐ ข้อ ส่วนที่ ๓ พระอภิธรรม เป็นธรรมะ เบื้องสูง กล่าวถึงพัฒนาการระดับจิตใจว่า เมื่อปฏิบัติธรรมแล้วจะมีการเปลี่ยนแปลงก้าว หน้าดีขึ้นอย่างไร ใช้ตรวจสอบสภาวะจิต และ ยังกล่าวไว้ด้วยว่าถ้าไม่ปฏิบัติจะเลวลงอย่างไร รวม ๔๒,๐๐๐ ข้อ พระไตรปิฎกในภาษาบาลีมี ๔๕ เล่ม แปลเป็นภาษาไทยก็มี ๔๕ เล่ม เท่าจำนวน พรรษาที่พระพุทธเจ้าทรงเผยแผ่พระศาสนา Kalyanamitra.org กันยายน ๒๕๐๐