พระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก : หน้า 14/124

ต 1 ม มื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก b ได้เสด็จขึ้นเถลิงราชสมบัติเป็น มหาราช ปฐมกษัตริย์ แห่งราชวงศ์จักรีนั้น พระราชปณิธานอันแน่วแน่ว่า พระองค์ได้มี เ ตั้งใจจะอุปถัมภก ขอยกพระพุทธศาสนา ติ จ ใ ต้ เ บี้ อ ป้องกันขอบขัณฑสีมา รักษาประชาชนและมนตรี แม้ว่าเกือบตลอดรัชสมัยของพระองค์จะมีศึก ประชิดติดเมืองอยู่เสมอ ต้องทำศึกสงครามครั้ง ยิ่งใหญ่ คือสงคราม 4 ทัพกับพระเจ้าปะดุงกษัตริย์ พม่า แต่คราใดที่สงครามยุติ บ้านเมืองตั้งอยู่ใน ความสงบ พระองค์ก็หันมาทำนุบำรุงบ้านเมือง บูรณะวัดวาอาราม ทรงอุปถัมภ์ค้ำจุนพระพุทธ ศาสนาสมดังพระราชปณิธาน พระองค์ได้ทรง ประกอบพระราชกรณียกิจที่เป็นประโยชน์ต่อบ้าน เมืองไว้มากมาย เป็นต้นแบบที่ดีของการปกครอง ในรัชสมัยต่อ ๆ มา พระราชกรณียกิจที่สำคัญ ควรกล่าวถึงคือ การออกพระราชกำหนดกฎหมาย ตราสามดวง พ ค ล ซึ่งการเป็นต้นแบบของขบวนการ ยุติธรรมที่ประเทศไทยได้ใช้เป็นแนวทางในการร่าง กฎหมายและรัฐธรรมนูญการปกครองประเทศจน ถึงปัจจุบัน ตลอดถึงการสังคายนาพระไตรปิฎก ครั้งที่ ๑ ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ซึ่งพระราช พงศาวดารกล่าวไว้ว่า ตลอดเวลาที่คณะสงฆ์ ๑ พระเถระผู้ใหญ่กำลังประชุมชำระพระไตรปิฎกอยู่นั้น พระองค์ได้เสด็จไปเป็นองค์อุปัฏฐาก ทรงถวาย น้ำปานะ และทรงศีลตลอดทุกวัน ๆ ละ ๒ ครั้ง โดยมิขาดเลยด้วยความตั้งพระทัยและมีพระวิริยะ อุตสาหะอย่างยิ่ง พระพุทธศาสนาและสถาบัน พระมหากษัตริย์จึงได้เจริญรุ่งเรืองมั่นคงควบคู่กัน ท มาโดยตลอด ๑๒ กัลยา ณ มิตร โดย รัตนวนาลี