ศิลปกรรมในยุคคุปตะ : หน้า 74/124

(ภาพซ้าย) เป็นด้านหน้าของ Chaiya วัดในถ้ำ เป็นศิลปะแกะสลักในยุคคุปตะ ราวต้นคริสต์ ศตวรรตที่ 5 อยู่ในถ้ำที่ ๑๙ ของ Aganta ประเทศอินเดีย ประตูข้างหนึ่งของด้านหน้านี้จะมี รูปปั้นซ้ำ ๆ กันของพระพุทธเจ้า และรูปปั้น ของกษัตริย์ซึ่งเป็นผู้พิทักษ์ ในห้องน้ำ แก้วประเภทต่าง ๆ ศิลปกรรม การผลิตเชิงอุตสาหกรรมแบบ “ส่งออก” และเครื่องใช้ประจำวันอื่น ๆ อีกมากมาย ศาสตราจารย์ธานี กล่าวด้วยว่า "แม้ราชวงศ์กุษาณะ จะร่ำรวยจากการค้า แต่อาณาจักรนี้ ก็มิอาจจะสรุปได้เลยว่า มีพื้นฐานด้านการค้า ต่างไปจากพวกกรีก ยุคคลาสสิค แต่เป็นเรื่องการสั่งเข้าทาง ณาจักรนี้ เป็นเหตุให้รัฐและชนชั้น ปกครองทุ่มเทการใช้จ่าย ไปยังการศึกษา การทำบาดาล และเร่งให้ประชาชนเกิดการอ่านออก จะเห็นได้จากการยืมเทคโนโลยีการขุด คลองระบายน้ำมาใช้ และวางระบบเก็บน้ำ เพื่อส่งต่อไปยัง พื้นที่เกษตรกรรม ทั้งนี้เพื่อให้มีระบบ การเพิ่มผลผลิตทางการเกษตร นอกจากนี้ยังมีการนำพันธุ์พืชที่ เทคโนโลยี การผลิตเพื่อนำการดัดแปลง สั่งเข้ามาจากที่อื่น ๆ เพาะชำ และสร้าง และส่งออกอีกทีหนึ่ง เขียนได้มากที่สุด ลดระดับคนไม่รู้หนังสือ ลงไป ศิลปกรรมของพวกกุษาณาจักรนี้ ผลิตผลทางด้านการทำสวนผักสดผลไม้ เทียบได้กับของกรีกหรือโรมัน มีความงดงาม เป็นต้นรากสำหรับนักวิชาการด้านศิลป ศึกษาที่ขนานนามว่า เป็นยุคสมัยของ ศิลปกรรมแบบ "กรีก-พุทธ Greco-Bud ดังนั้นพวกกุษาณะ จึงเป็นเขต ใหม่ ๆ อีกด้วย ความรุ่งเรืองของกษา ๗๒ กัลยา ณ มิตร