การใช้ประโยชน์จากดอกบัว : หน้า 27/124

พระพุทธองค์ แต่ทว่า ยังมีอีก บ้านมีบริเวณกว้างมาก ๆ เช่นบ้านของ ชนิด หลายสี ให้เลือก ถ้าหากว่า มากมาย ไม่ใช่แต่จะใช้เป็นเฉพาะ ดอกไม้งามเท่านั้น เช่นสายหรือก้าน คนรุ่นเก่า มักนิยมขุดบ่อใหญ่เลี้ยงบัวหลวง และไหล หรือรากของดอกบัวสายสามารถ และบัวสาย บ้างก็แยกกันเลี้ยง บ้างก็ นำมาใช้ปรุงอาหาร จิ้มน้ำพริก รับ เลี้ยงผสมปนเปกันไป เพราะบัวสายนั้น ประทานได้ทั้งสดและสุก ในขณะที่ราก สามารถนำขึ้นมาเลี้ยงในอ่างใหญ่ ๆ ใหญ่ ๆ ของดอกบัวหลวงนำมาต้มน้ำ แทนเลี้ยงในบึงบ่อได้ ทำให้ได้ชื่นชม ปรุงรสให้หวานด้วยน้ำตาลทรายแดงเรียก ด้วยบัวสายมี ว่าน้ำสาลุกบาน หรือน้ำรากบัว เป็น หลายสายพันธุ์หลายสี มักมีชื่อเรียก เครื่องดื่มชื่นใจถวายพระ รับประทาน กับดอกได้อย่างใกล้ชิด ตามลักษณะและสีสัน เช่น นิโลบล หรือนิโลดบล เรียกบัวที่มีดอกสีม่วงคราม จงกลนี เรียกบัวสีแดง กมุท เรียกบัวสี ขาวอย่างนี้เป็นต้น ในขณะที่บัวหลวง หรือบัวก้านนั้นมีชื่อเรียกที่รู้จักกันทั่วไป อยู่ไม่กี่ชื่อ เช่น ปุณฑริก สำหรับบัว หลวงที่มีสีขาว กมลเรียกบัวหลวงสีชมพู เพราะว่าดอกบัว เป็นไม้น้ำ เกิด อรุณกมล หรือ ปัทมา ปทุมา ใช้เรียก อยู่ และเบิกบานด้วยน้ำกับความอบอุ่น บัวหลวงที่มีสีชมพูจัดจนออกแดง หรือ ของแสงแดด ซึ่งหากตีความตามพุทธ บัวหลวงดอกใหญ่ทรงป้อมนั้น เป็นอีก ปรัชญา จะได้ใจความที่ล้ำลึกว่า ปัญญา สายพันธุ์หนึ่งมีชื่อเรียกกันทั่วไปว่า บัว แห่งความบริสุทธิ์ย่อมเกิดจากน้ำ คือ สัตตบงกช ที่ชาวปากคลองตลาดเรียก ความชุ่มชื่น เยือกเย็น เป็นกระแสแห่ง การหล่อเลี้ยง ที่อาจหมายถึงการให้ และความเอื้ออาทร ส่วนแสงแดดนั้น หมายถึงความอบอุ่น พลัง และกำลังใจ บัวมีขบวนการอันแยบยลนำสองสาระ คือ น้ำ และแสงแดด หรือความชุ่มชื่น กับพลัง มารวมกันแล้วเปลี่ยนเป็นดอกไม้ที่งดงามได้ เหมือนใจของคนที่สามารถจะทำให้บริสุทธิ์ งดงามได้ ก็ด้วยกุศโลบายเช่นเดียวกันนี้ คนเอเชียโดยเฉพาะคนไทย ยัง ชอบปลูกบัวไว้ในบ้านมาตั้งแต่โบราณกาล ด้วยความประสงค์สองประการคือ เพื่อ อาศัยไอเย็นของน้ำ และได้ชื่นชมดอก สวย ๆ ที่กอร์ปไปด้วยภาวะของพุทธ ปรัชญาสามารถเตือนให้ระลึกถึงพระพุทธ องค์ได้เสมอ คือเป็นพุทธานุสติได้นั่นเอง ทั้งดอกบัวยังมีอยู่มากมายหลาย กันจนติดปากว่า บัวฉัตร นั่นแหละ แก้ร้อนใน บำรุงหัวใจ หรือจะนำไปต้ม กับกระดูกหมูเป็นน้ำแกงซดร้อน ๆ ก็ ชื่นใจดีพิลึก ใบบัวหลวงที่มีขนาดใหญ่ นำมาใช้ห่อข้าว ห่อของสดต่าง ๆ ได้ ตามแต่จะไปประยุกต์ใช้ กลีบบัวหลวง นั้นเขาว่ากันว่า หากนำไปตากแห้งแล้ว เอามาชงในน้ำเดือดต่างน้ำชา จะได้น้ำ สีน้ำตาลจาง ๆ รสขื่นนิด ๆ ขมหน่อย ๆ เรียกว่าชากลีบบัว ดื่มแก้โรคหัวใจได้ดี แต่ที่น่าประหลาด น่าสนใจ น่า ทดลองใช้ คือวิธีการของชาวอินเดียโบราณ ที่ดึงเอาเยื่อหรือใยของบัวหลวงออกมา ขวนใช้ต่างไส้ตะเกียง ซึ่งผู้เขียนเคย ทดลองทำดู พบว่าใช้ได้ แต่ว่าต้องใช้ อีก ความอดทน และใช้เวลามากเกินไป และบัวไม่น่าจะเป็นบัวสาย หรือ บัวหลวง ยังมีประโยชน์ด้านอื่น ๆ กัลยาณมิตร ๒๕ Kalyanamitra.org