ความรักและการสูญเสียในพุทธกาล : หน้า 53/124

นสมัยพุทธกาล ณ จากต้นไม้ต่าง ๆ ลงมากิน รสหวาน "ท่านผู้ไม่มีเรือน ท่านมาเศร้าโศก พระดาบ กล่าวตอบว่า “ข้าแต่ท้าวสักกะ ความรักใคร่ เชตวันมหาวิหาร มี อมฝาดชุ่มคอและให้ความเอร็ดอร่อยแก่ ถึงสัตว์ที่ตายไปแล้ว ไม่เป็นการสมควร พระหลวงตารูปหนึ่ง โสมทัตยิ่งนัก มันเหนี่ยวใบไม้กินจนเพลิน สำหรับสมณะเลย ท่านมีสามเณรที่รู้ใจ แม้จะรู้สึกอิ่มแล้ว แต่ก็ยังไม่ยอมหยุด คอยดูแลเอาใจใส่ปรน ความอร่อยนั้น มันกินแล้วกินอีกอย่าง นิบัติรับใช้ท่านเป็น เพลิดเพลิน จนกระทั่งมันรู้สึกแน่นท้องมาก อย่างดี ท่านจึงมีความรักความเมตตา โสมทัตรู้สึกอึดอัด แน่นท้อง สามเณรน้อยนี้มาก แต่ในวันหนึ่ง แน่นหน้าอก และหายใจไม่ออก สามเณรได้ป่วยหนักกะทันหันและมรณ "...พ่อฤาษีอยู่ไหน ทำไมยังไม่ ภาพ (ตาย) หลวงตารู้สึกเศร้าโศกเสียใจ กลับมาช่วยลูกช้าง ลูกช้างอึดอัดเหลือเกิน จนไม่อาจจะอดกลั้นไว้ได้ จึงเดินร้องไห้ | สุดจะทนต่อไปได้แล้ว.... น้ำตานองหน้าอยู่ตลอดเวลา ทรงทราบ 1 โสมทัตคร่ำครวญถึงฤาษีไม่กี่คำก็ พระภิกษุทั้งหลายเห็นดังนั้นก็พา ล้มลงสิ้นใจอยู่ใกล้อาศรมนั่นเอง กันเห็นใจ บางรูปก็ตำหนิว่า ท่านคง ฝ่ายฤาษีนั้น ได้หิ้วผลไม้ต่าง จะไม่ได้ทำกรรมฐานข้อมรณัสสติกระมัง มาเต็มตะกร้า ร้องเรียกหาโสมทัต จึงตัดใจไม่ได้ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า "ลูกเอ๊ย... พ่อมาแล้วลูก เร็ว... จึงตรัสแก่ภิกษุทั้งหลายว่า มากินผลไม้นี่ มีทั้งกล้วย ทั้งอ้อย” ไม่เฉพาะแต่บัดนี้เท่านั้นที่หลวงตารูปนี้ เงียบ ไม่มีเสียงขานรับ ไม่มีเสียง ร้องไห้คร่ำครวญถึงเณรที่เป็นที่รัก แม้ ใบไม้ไหวด้วยแรงวิ่งของโสมทัต ฤาษี ในชาติก่อนนั้นก็ร้องไห้อย่างนี้เหมือนกัน รู้สึกใจหาย! เกิดอะไรขึ้นกับโสมทัต จากนั้นทรงนำเรื่องในอดีตมาตรัสเล่าให้ฟัง ฤาษีรีบวิ่งมาที่อาศรม เห็นโสมทัต นอนตายอยู่ ก็ปล่อยโฮออกมาอย่างสุดกลั้น "โฮ ๆ ๆ โสมพัต! โสมทัตลูกพ่อ ในอดีตกาล เมื่อครั้งพระเจ้า ลูกตายจากพ่อไปเสียแล้วหรือ พรหมทัตครองกรุงพาราณสี มีพราหมณ์ | ลูกไม่น่าจากพ่อไปเร็วด่วนอย่างนี้เลย ผู้มั่งคั่งคนหนึ่ง ได้สละทรัพย์สมบัติลูก ต่อไปนี้พ่อจะเห็นใครอีกเล่า ใครจะเป็น เมียและบริวารเข้าป่าบวชเป็นฤาษี ที่ตื่นตาตื่นใจของพ่ออีกเล่า... ฯลฯ ดังนี้ ฮือ ๆ วันหนึ่ง ขณะที่ฤาษีผู้นี้กำลังหา พระฤาษีรำพึงรำพันไปต่าง ๆ นานา ผลไม้ในป่ามาเป็นอาหารอยู่นั้น ท่านปานประหนึ่งว่า จะสิ้นใจตามไปด้วย เห็นลูกช้างหลงแม่ตัวหนึ่งเดินร้องไห้สะเปะ สะปะน่าสงสาร ท่านจึงพาลูกช้างไปเลี้ยง ขณะนั้น พระอินทร์กำลังสอดส่อง ที่อาศรม พามันไปหาผลไม้ หาน้ำดื่ม ดูสัตวโลก เห็นว่าพระฤาษีผู้นี้อุตส่าห์ เอาใจใส่ดูแลเป็นอย่างดี และให้ความรัก ตัดความอาลัยทิ้งลูกเมีย ข้าทาสบริวาร มันเหมือนลูกของท่านที่เดียว ท่านตั้งชื่อ และทรัพย์สมบัติทั้งหลายออกบวช ทำตัว เป็นผู้ไม่มีเรือน แต่กลับมาอาลัยรักผูกพัน โสมทัตกำลังเจริญเติบโต กินจุ ในลูกช้าง จึงดำริว่า "เราจักไปเตือนสติ และอาหารในป่าก็อุดมสมบูรณ์ วันหนึ่ง ท่าน” ให้ช้างน้อยนั้นว่า โสมทัต เมื่อต้นฤดูฝน เมื่อฤาษีได้เข้าไปหาผลไม้ พระอินทร์เหาะมาที่อาศรมฤาษี ในป่าลึก โสมทัตก็เหนี่ยวใบไม้อ่อน ลอยอยู่บนอากาศ กล่าวว่า ย่อมมีในดวงใจ ไม่ว่าของมนุษย์หรือสัตว์ เพราะการอยู่ร่วมกัน อาตมภาพจึงเศร้าโศก เพราะอาลัยรัก" พระอินทร์จึงเตือนสติอีก "คาบส! คนที่ร้องไห้ถึงผู้ที่ตาย ไปแล้ว หรือผู้ที่กำลังจะตาย จะมี ประโยชน์อะไร สัตบุรุษเรียกการร้องไห้ ว่าเป็นโมฆะ เพราะถ้าการร้องไห้จะทำ ให้คนที่ตายไปแล้วกลับฟื้นขึ้นมาได้ พวกเราทุกคนมาชุมนุมร้องไห้ถึงคนตาย ไปแล้วไม่ดีกว่าหรือ พระฤาษีได้ฟังก็มีสติ หยุดร้องไห้ และกล่าวสรรเสริญพระอินทร์ เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าตรัสจบ แล้ว ทรงประชุมชาดกว่า ลูกช้างในครั้งนั้น สามเณรในครั้งนี้ ได้มาเป็น ดาบส ได้มาเป็นพระหลวงตา พระอินทร์ ได้มาเป็นพระองค์เอง น่าอืด กัลยาณมิตร ๕๑ Kalyanamitra.org