ประวัติศาสตร์พุทธศาสนา : หน้า 65/124

เป็นอนุสรณ์ตัวอย่างของชาวเวีย เหนือผู้เป็นชนชาติเร่ร่อน ชาว เว่ยเหนือได้ยอมรับขนบธรรมเนียม ประเพณี ศีลธรรม จรรยาและ ยอมรับนับถือพระพุทธศาสนาจาก ชาวจีนผู้เจริญกว่าตน และถูก กลืนเข้ากับชาวจีนผู้เป็นชนหมู่ใหญ่ ในกาลต่อมา ด้วยเหตุนี้เองพระ พุทธรูปพระศรีอริยเมตไตรยอันเป็น แบบฉบับเฉพาะแบบนี้จึงมิได้ ปรากฏขึ้นอีกเลยในประเทศจีน และมิได้แพร่หลายไปทางด้านตะ วันตกสู่ญี่ปุ่นแต่อย่างใด ในถ้ำหมายเลข ๒๘๕ ซึ่งสร้างขึ้นในระหว่างยุคของเว่ยใต้ จะเห็นว่าห้องดูภายในถ้ำนั้นออก แบบไว้ เพื่อให้ทำวิปัสสนาแบบ พุทธในนิกายเซน ซึ่งเป็นแบบเดียว กับที่มีอยู่ในถ้ำพิหารในประเทศ อินเดีย ราชวงศ์สำคัญอีกราชวงศ์ หนึ่งที่มีความเกี่ยวข้องกับพุทธ ศาสนาคือราชวงศ์สุย แต่ราชวงศ์ นี้มีอายุเพียงสั้น ๆ ยืนยงอยู่ได้แค่ ต ๓๐ ปีกว่าเล็กน้อย ในครั้งนั้น พุทธศาสนาได้เผยแผ่ เอาฝ้ายอันเป็นผลผลิตหลักของพื้นที่แห่งนี้ไปขาย ออกไปกว้างไกล และมีถ้ำใหม่ ๆ กว่าร้อยแห่งได้ การเดินทางตามเส้นทางสายไหมนั้นย่อมมีภัย สร้างขึ้นที่ตุงอ้วง พวกที่สร้างในสมัยราชวงศ์สุยนั้น แน่นอน และยามเมื่อข้ามทะเลทรายอันกว้างใหญ่ ก็ดูจะชอบสร้างพระพุทธรูปซ้อนสามกันเป็นอย่างยิ่ง จะต้องมีปัจจัยที่จำเป็นอยู่สองอย่างคือน้ำและเกลือ ประมาณ ๒๐ ก.ม.ไปทางตะวันตกของถ้ำโมะเกา มีทะเลเกลืออยู่หลายแห่งในตุงอ้วง เกลือจากทะเล คือซากปรักหักพังของปราสาทตุงฮวง ในสมัยนั้นเรียก สาบเหล่านี้มีประโยชน์เป็นอย่างมากแก่ผู้เดินทางตาม ชื่อตุงอ้วงกันว่า ซาโจว ซึ่งเต็มไปด้วยวัดวาอาราม เส้นทางสายไหม แม้ในทุกวันนี้ก็ยังพอมองเห็นว่ามี โดยมีปราสาทประดิษฐานอยู่ตรงกลาง คนขุดเกลืออยู่ที่นี่ ในครั้งกระนั้น ตอนที่ตุงอ้วงยังเป็นป้อมปราการ เยิวยะเอียฉวน เป็นชื่อของโอเอซิสแห่งหนึ่ง บนเส้นทางสายไหม มีผู้คนหลายเผ่าพันธุ์พร้อมด้วย ซึ่งอยู่ตรงบริเวณเนินเขาหมิงซาน ผู้คนที่เดินทาง เกวียนที่บรรทุกไหมมาเป็นก่ายกอง เพื่อนำมาขาย ไปยังถ้ำโมะเกา มักจะต้องผ่านทางนี้ สไตล์ผู้มา ในถ้ำโมะเกา พ่อค้าเหล่านี้เดินทางมาจากทิเบตและ เยือนที่นี่เมื่อปี พ.ศ. ๒๕๕๐ ได้บอกว่า ถ้ำโมะเกา จากดินแดนภาคตะวันตกอื่น ๆ และในปัจจุบันนี้ ยังเป็นสถานที่ที่กราบไหว้บูชาอันมีชีวิตชีวาเป็นอย่างมาก เมืองนี้มีประชากรถึง ๓๕,๕๐๐ คน ในฤดูใบไม้ร่วง ในปัจจุบันนี้ อย่างน้อยก็ยังมีวันหนึ่งในแต่ละ ก็จะคลาคล่ำไปด้วยเกวียนที่มุ่งไปยังตลาด บรรทุก ปีที่ยังมีบรรยากาศเช่นครั้งก่อน คือในวาระวันคล้าย กัลยาณมิตร ๖๓