ข้อความต้นฉบับในหน้า
การสักการบูชา ได้ทอดพระเนตรเห็นดวงสว่างรัศมีสีขาวตกลง
มา แล้วหายไปด้านหลังวิหารพระไสยาสน์เก่า พร้อม ๆ กับ
พระบรมวงศานุวงศ์ และข้าราชการที่เฝ้าอยู่ในขณะนั้น พวกที่
อยู่ไกลมองเห็นว่าเป็นดาวตกใกล้จนถึงลานพระ ส่วนที่อยู่ใกล้
ก็เห็นว่าตกไกลออกไป ที่อยู่ไกลก็เห็นตกใกล้เข้าเสมอเพียงตัว
ซึ่งเป็นปรากฏการณ์อันน่าอัศจรรย์
แต่องค์พระมหาเจดีย์ที่ได้ก่อขึ้นไปสูงถึงสิบเจ็ดวา สองศอก
๔
ก็พังทลายลงมา เมื่อเกิดพังทลายลงมาขณะฝนตกหนักทั้ง
กลางวันและกลางคืน ในราวเดือนกรกฎาคม ขึ้น ๑๕ ค่ำ
พ.ศ.๒๔๐๓ จึงโปรดให้มีการก่อสร้างปฏิสังขรณ์ใหม่ และ
โปรดให้ถมที่ลุ่มดอนสูงเสมอกัน บูรณะพุทธสถานที่สำคัญ ๆ
คือ ภายในบริเวณองค์พระ ได้ก่อวิหารไว้ ๔ ทิศ ประดิษฐาน
พระพุทธรูปทั้ง ๔ ทิศ แล้วชักระเบียงกลมล้อมรอบถึงกันทั้ง ๔
ด้าน จดจารึกกถาธรรม (อักษรขอม) ยกไว้ทุกห้อง ส่วนรอบ
นอกนั้นก่อหอระฆังรายรอบขึ้นไปอีก ชั้นล่างก่อกำแพงถมดิน
กระเปาะขึ้นมาทั้ง ๔ ทิศ บนกระเปาะด้านข้างทิศตะวันออก
ทำโรงธรรม สร้างพระอุโมงค์ และประดิษฐานพระพุทธรูป
พระคันธาราษฎร์ ซึ่งได้มาแต่วัดทุ่งพระเมรุ ด้านใต้บนกระเปาะ
จำลองรูปพระปฐมเจดีย์องค์เดิมไว้ทางทิศตะวันออก ส่วนทิศ
ตะวันตกจำลองรูปพระธาตุเจดีย์เมืองนครศรีธรรมราช เพื่อให้
สําหรับสัปบุรุษได้ทัศนาส่งใจไปนมัสการพระบรมสารีริกธาตุ
เมืองนครศรีธรรมราช
ปาฏิหาริย์แห่งพระปฐมเจดีย์ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๘ พระบาท
สมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้เสด็จพระราชทานผ้ากฐิน แล้ว
ภาพ ๔
ภาพ ๕
(ภาพ ๓,๔,๕)
พระปฐมเจดีย์
:
เป็นหลักฐานการประกาศพระพุทธศาสนาเมื่อแรกแผ่มาในแคว้น
ประทับอยู่ ๒ คืน ได้ทอดพระเนตรเห็นปาฏิหาริย์อีกครั้ง สุวรรณภูมิหลังพุทธกาลไม่นานนัก ซึ่งมีเรื่องราวปรากฏว่า ชาวอินเดียได้แล่นเรือมา
ท่ามกลางพระบรมวงศานุวงศ์ และบรรดาข้าราชการ ทรงพระ
ปีติโสมนัสมาก ทรงเททองทศทองพิศที่มีอยู่ในฉลองพระองค์
ถวายเป็นพระราชกุศลจนหมดสิ้น
ติดต่อค้าขายอยู่ด้วยเป็นประจำ ในราวปี พ.ศ.๓๐๐ พระเจ้าอโศกมหาราชได้ทรงส่ง
พระโสณเถระ กับพระอุตตรเถระ เป็นสมณทูตมายังแคว้นสุวรรณภูมิ จากโบราณสถาน
และวัตถุที่พบในเมืองเก่านครปฐม มีอายุใกล้เคียงกับสมัยพระเจ้าอโศกมหาราช เชื่อ
ว่านครปฐมคงเป็นเมืองหลักของแคว้นสุวรรณภูมิในตำนานนั้น พระปฐมเจดีย์เดิมเป็น
พระปฐมเจดีย์ จึงเป็นพระมหาเจดีย์ที่ทรงบูรณะปฏิสังขรณ์ เพียงพระสถูปใหญ่แบบอินเดียโบราณ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔
คล้ายกับเป็นพระเจดีย์ประจำรัชกาล เพราะทรงเห็นว่าเป็น จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ปฏิสังขรณ์ โดยก่อเจดีย์แบบลังกาครอบไว้ เพิ่มความสูง
"พระพุทธเจดีย์” ที่ล้ำค่ารุ่นแรกกับสมัยพระเจ้าอโศกมหา เป็น ๓๘๐ ฟุต เป็นสัญลักษณ์ของนครปฐม และเป็นที่สักการบูชาของพุทธ
ราชที่ได้ทรงสนับสนุนส่งเสริมให้สร้างพระพุทธเจดีย์ไปทั่วชมพูทวีป
ตามตำนานพระพุทธศาสนากล่าวว่า มีถึง ๘๔,๐๐๐ องค์
อันเป็นหลักฐานยืนยันถึงความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา
มาตั้งแต่ประมาณ พ.ศ.๓๐๐ จนถึงปัจจุบัน
ศาสนิกชนมาจนถึงปัจจุบัน
กัลยาณมิตร ๑๗