การก่อสร้างและการบูรณะวัดโพธิ์ : หน้า 74/110

พระวิหารน้อยซ้าย-ขวา พระมหาเจดีย์ศรีสรรเพชญ ดาญาณ พระมหาธาตุ ๔ ทิศ และพระเจดีย์ บนพื้นไพที่ ๕ องค์ ๔ ทิศรวม ๒๐ องค์ เบญจ์ รู้จักพื้นไพทีมั้ย พื้นไพทีหมายถึง การยกระดับ พื้นขึ้นมาให้สูงกว่าพื้นธรรมดา แล้วมีสิ่งก่อสร้าง มากกว่าหนึ่งนะจ๊ะ ฉันเคยสงสัยว่าพระองค์ทรงสร้างสิ่ง ต่าง ๆ มากมายในวัดโพธิ์จะต้องใช้เวลานาน เท่าใด ใช้เงินทองมากน้อยเพียงใด น้าน้อยก็ ตอบโดยอ้างพงศาวดารกันผิดว่า “โปรดให้ก่อสร้าง ค่ำ ตั้งแต่วันพฤหัสบดี เดือน ๑๒ แรม ๑๑ ค่ำ ปีฉลู เบญจศก จุลศักราช ๑๑๕๕ (ตรงกับ พ.ศ. ๒๓๓๒) ๗ ปี ๕ เดือน ๒๘ วัน จึงสำเร็จ แต่ก็ยังไม่ได้ ทำพิธีมอบถวายสงฆ์หรอกนะ” "โปรดให้ประดิษฐ์ตกแต่งลวดลายโน่นนี่ เพิ่มเติม งานตกแต่งลวดลายต้องใช้เวลามากนะ กว่าจะเสร็จและงดงามสมดังพระทัยปรารถนา การทำพิธีมอบถวายสงฆ์และการฉลองวัดจึงต้อง ล่าช้ามาถึงปี ๒๓๔๔ นั่นแหละ” - "โอ้โฮ... นานจัง” พี่นิภาร้องเสียงดัง "นานจนลืมเลยนะลักขณ์” “ก็นานหน่อยก็สร้าง มากมายหลายอย่างหลายสิ่ง สิ้นพระราช ทรัพย์ไป ๕๕๑๑ ชั่ง ใช้คนถึง ๒๐,๐๐๐ คน น้าน้อยอธิบายต่อ has m "โอ้โฮ ใช้คนมากจัง” ฉันอดโวยไม่ได้ "ก็แหม ตอนแรกท่านก็ต้องถมที่ยุบตั้ง ปีจึงอยู่ตัวเริ่มก่อสร้างได้ แค่ถมที่หลานก็คิด ดูแล้วกันว่าจะต้องใช้แรงงานคนสักเท่าใด สมัย โน้นยังไม่มีเครื่องจักรนะจ๊ะ แล้วยังช่างฝีมือแขนง อื่น ๆ อีก อีกประการหนึ่งสิ่งก่อสร้างล้วนแต่ ขนาดใหญ่ ลักขณ์ลองคิดดูว่าจะต้องใช้ช่างเท่า ใด เฉพาะสร้างพระมหาเจดีย์ศรีสรรเพชญ์อย่าง เดียวก็ได้จ้ะ เจดีย์ขนาดใหญ่ใช้คนเท่าใดใน การก่อพระเจดีย์ ช่างกี่คนที่จะต้องเตรียมตัด กระเบื้องถ้วย การตัดก็ตัดทีละชิ้นนะจ๊ะ แล้วอีก กี่คนที่ต้องขึ้นไปประดับกระเบื้องบนองค์พระเจดีย์ ทุกอย่างต้องใช้มือทำทั้งนั้น ไม่มีเครื่องจักรนอก จากเครื่องมือเล็ก ๆ น้อย ๆ ขนาดมือจับฉวย ลวดลายองค์พระมหาเจดีย์ ประดับด้วยกระเบื้องถ้วยสีต่าง ๆ ได้เท่านั้น ข้อสำคัญทุกอย่างต้องใช้ฝีมือทั้งสิ้น ตัดกระเบื้องก็ต้องให้ได้รูปสวยงามเพื่อคนประดับ จะได้ประดับได้เป็นรูปเป็นร่างงานต้องประณีตจะ ดังนั้น งานวัดนี้จึงต้องใช้แรงงานเปลือง ใช้เวลานาน และใช้ทรัพย์ไม่น้อย จึงงดงามอย่างที่เราเห็น” เมื่อได้ฟังน้าน้อยยกตัวอย่างนี้ ฉันก็เข้าใจแจ่มแจ้ง จริงซิเราคิดง่าย ๆ อย่างคนสมัยใหม่ที่พร้อมด้วย เครื่องจักรกล จนลืมอดีต ลืมความยากลำบาก ในการทำงานเมื่อ ๒๐๐ ปีที่แล้ว AK “เมื่อครั้งฉลองวัด รัชกาลที่ ๑ ได้พระ ราชทานนามพระอารามใหญ่ว่า วัดพระเชตุพน วิมลมังคลาวาส มาถึงรัชกาลที่ ๔ ทรงเปลี่ยน สร้อยนามใหม่เป็น วัดพระเชตุพนวิมลมังคลาราม ดังที่เรารู้จัก แต่นั่นแหละชาวบ้านก็ยังชอบเรียก วัดโพธิ์เช่นเดิม ดังที่เราคุ้นปากคุ้นหูจนทุกวันนี้ แหละ” น้าน้อยอธิบายต่อ "น้าคะ สมัยรัชกาลที่ ๓ ก็ยังสร้างอะไร อีกหลายอย่างใช่ไหมคะ” ฉันยังสงสัย ๗๔ กั ล ย า ณ ม ต ร