ข้อความต้นฉบับในหน้า
ระบำพัดของเด็ก ๆ เย้า ได้รับการออกแบบ
ท่าทางใหม่ ผ้าพันคอแดง
ไม่น้อยกว่ากรุงเทพฯ เชียวแหละ อีกวันสองวัน
นักศึกษาจะได้ประสบเป็นแน่ค่ะ”
“อาจารย์ครับ เมื่อกระผมได้ยินอาจารย์
เอ่ยถึง มังลาย ทั้งดำ ยังขาว ตกลงม้งมีกี่พวก
กันแน่ครับ แล้วเราจะสังเกตได้อย่างไรครับ
ว่าเขาเป็นม้งจำพวกไหน”
“ขอบใจนะอัครเดชที่ถามไม่งั้นครูคงลืม
บอกนักศึกษาว่าม้งมี ๓ พวกด้วยกัน คือม้งลาย
ม้งดำ และม้งขาว ทั้งสามพวกนี้จะมีประเพณี
คล้ายๆ กัน จะต่างกันไปบ้างก็ประเพณีย่อย
และพิธีกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ เท่านั้น บางทียังดำ
ด้วยกันแต่ต่างตระกูลกันก็มี ประเพณีและ
กลับบ้านบนโน้น...ซึ่งหมายถึงบ้านบนภูเขานะคะ พิธีกรรมภายในครอบครัวต่างกันออกไปเล็กน้อย
อีก ๗-๑๐ วันก็จะลงมาขายของต่อ เจ้าของอีก เหมือนกันนะ”
แผงหรืออีกครอบครัวก็จะกลับเหย้าบ้านบนภูเขา
คงผลัดเปลี่ยนเวียนกันไปทีละ ๒-๓ ครอบครัว
“คงขึ้นไปเอาของมาขายกระมังคะ” ไกด์
สาวออกความคิดเห็น
“น้าขา พวกมึงแต่งตัวเหมือนกันมั้ยคะ”
กุ้งฝอยถามด้วยความสนใจอย่างยิ่ง ขณะที่
ดวงตาคุณเธอพยายามจ้องมองรูปชาวม้งที่อยู่
ในมือน้าน้อย น้ารู้ใจก็เลยส่งให้กุ้งฝอยได้ดู
“กุ้งฝอยถามว่า ชาวม้งแต่ละพวกแต่ง
เหมือนกันค่ะ การแต่งกายนี้แหละจะเป็นตัวบ่ง
“คงเป็นเช่นนั้น ทั้งไปเอาของท้องถิ่นลง เป็นคนแรก แล้วตอบว่า
มาขายให้นักท่องเที่ยว ในเวลาเดียวกัน ขากลับ
สู่เหย้าก็จะซื้อของในเมืองกลับไปขายถิ่นตนและ กายเหมือนกันไหม ก็ต้องขอตอบว่า ไม่
ชาวเขาเผ่าอื่นที่ไม่ชอบลงมาที่ราบ
“เรียกว่าไม่เสียเที่ยวทั้งขึ้นทั้งลงเลยครับ” บอกพอให้เราทราบว่าเขาเป็นม้งพวกใด เดี๋ยว
ประวิตรพูด
“ก็ครูบอกแล้วว่า ชาวม้งเป็นชาวเขาที่
ค้าขายเก่งไงคะ”
“แหม.... คุ้มจริงๆ นะคะ” ลูกแก้วเสริม
ทันใดนั้นก็มีเสียงเพลง “คุ้ม....คุ้มจริงๆ...” จาก
พวกหนุ่มๆ ท้ายรถ พร้อมทั้งเคาะจังหวะไปด้วย
น้าแหม่มต้องหันไปปราม เสียงเพลง
โฆษณาของแฟลตปลาทองจึงสิ้นสุดลง
ดูในรูปนะคะ ตอนนี้ให้น้องดูก่อน” น้าน้อย
ก้มหน้าเล็กน้อยพูดกับหลานสาวตัวเล็กด้วยน้ำ
เสียงที่อ่อนโยน
“กุ้งฝอยจ๋า หลานลองพิจารณาในรูปดู
เสื้อผ้าที่เขาใส่ ในขณะที่น้าอธิบายนะ หลาน
จะได้เข้าใจดีขึ้น ดูแล้วส่งให้พี่ๆ ดูบ้างนะจ๊ะ”
กุ้งฝอยรับปากน้าน้อยเบาๆ แล้วพิจาร
ณารูปอย่างจริงจัง
“ชาวม้งนอกจากไปซื้อของขายของแล้ว “เอ้า..... ครูขอพูดถึงมังลายก่อนนะคะ
ก็ยังได้เยี่ยมครอบครัวเยี่ยมญาติพี่น้องด้วย เพราะแตกต่างเห็นชัด จำง่ายดี ผู้หญิงมังลาย
กล่าวได้ว่าญาติสัมพันธ์ไม่มีขาดตอนเลย แล้ว ไม่ว่าสาวไม่ว่าแก่เฒ่าจะนุ่งกระโปรงบานจีบรอบ
คงกลับไปสูดอากาศบริสุทธิ์ฟอกปอดอีกด้วย ตัวอย่างกระโปรงพรีท จะมีดอกลวดลายบ้างก็
กระมั้ง” น้าน้อยพูดด้วยน้ำเสียงพูดเล่น “ก็
เพราะเดี๋ยวนี้เชียงใหม่รถแยะ อากาศเป็นพิษ
๙๘ กันยายน ๒๕๓๗ กัลยาณมิตร
ย้อมกระโปรงเป็นสีครามแล้วมีลายสก๊อตสีสด
ใสหลายสีที่เชิงกระโปรง ผู้หญิงทุกคนทำเป็นนะ