อริยสาวก : หน้า 105/128

การออกบวชเป็นพื้นเดิมอยู่แล้ว เมื่อ “กัจจายนะ เธอจงไปเถิด ได้รับมอบหมายให้ไปทูลอาราธนา เพราะเมื่อเธอไปแล้ว พระราชาก็ พระสัมมาสัมพุทธเจ้า จึงเห็นเป็น จะเลื่อมใสในตัวเธอ” โอกาสที่จะได้ทูลขอพระราชานุญาต ออกบวชในพระพุทธศาสนาด้วย พระมหากัจจายนะมีความ เคารพในพระดำรัสของพระพุทธองค์ “ขอเดชะ เมื่อข้าพระองค์ไป ยิ่งนัก เมื่อได้ฟังดังนั้น จึงพร้อม กราบทูลอาราธนาพระพุทธองค์มา ด้วยพระเถระอีก ๙ รูป ออกเดินทาง แล้ว ขอให้ข้าพระองค์ได้บรรพชาด้วย กลับไปยังกรุงอุชเชนี ในระหว่าง เถิดพระเจ้าข้า” เมื่อพระเจ้าจัณฑปัชโชตทรง อนุญาตตามความประสงค์แล้ว ปุโร หิตกัจจายนะพร้อมด้วยพราหมณ์อีก ๓ คน จึงได้เดินทางไปยังเชตวัน ทางนั้นได้เข้าไปบิณฑบาตใน “นา ลินิคม” ณ ที่นี้ มีธิดาเศรษฐีอยู่ ๒ คน คนหนึ่งมีเรือนร่างอันงดงาม และที่ สำคัญคือ ผมของนางยาวสลวย มหาวิหาร ขณะนั้นเป็นเวลาที่พระ สวยงามมาก เมื่อบิดาล่วงลับไปแล้ว พุทธองค์กำลังทรงแสดงธรรมโปรด ฐานะความเป็นอยู่ก็ตกต่ำกลายเป็น ชาวเมืองสาวัตถีอยู่ ปุโรหิตกัจจาย คนยากจน ส่วนธิดาอีกตระกูลหนึ่ง นะและพวกพราหมณ์จึงหยุดฟังธรรม เป็นผู้มีผมน้อย และเคยให้ทาสีไป และพิจารณาตามที่พระพุทธองค์ตรัส ขอซื้อผมของธิดาเศรษฐีผู้ตกยากนั้น สอนจนได้สำเร็จเป็นพระอรหันต์ โดยให้ราคาเป็นร้อยเป็นพันกหาปณะ จากนั้นพระพุทธองค์จึงทรงให้อุป แต่ก็มิอาจขอซื้อมาได้เลย สมบทด้วยวิธีเอหิภิกขุอุปสัมปทา วันหนึ่ง ธิดาเศรษฐีตกยาก พระมหากัจจายนะเมื่อบวช เห็นพระมหากัจจายนะและพระเถระ แล้ว ก็ยังคงจดจำถึงรับสั่งของพระ อีก ๙ รูปเดินบิณฑบาตมา ในบาตร เจ้าจัณฑปัชโชตมิลืมเลือน จึงทูล ของท่านทั้งหลายยังว่างเปล่าปราศ- อาราธนาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้ จากอาหาร นางบังเกิดจิตเลื่อมใส เสด็จไปแคว้นอวันดี เพื่อโปรดพระ ศรัทธา นึกอยากจะใส่บาตร แต่ เจ้าจัณฑปัชโชตและชาวแคว้นอวันที่ แล้วก็ต้องคิดหนักเพราะตนเองก็ไม่มี พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสดับแล้วก็ ทรัพย์สินใดๆ ทั้งสิ้น พลันภาพของ เราไม่ยอมขาย คราวนี้เราจะขาย ผมของเราให้แก่เขา เพื่อนำเงินมา ชื้อภัตตาหารถวายพระ คิดดังนั้นแล้ว จึงนิมนต์พระ เถระทั้ง 4 รูป ขึ้นมานั่งบนบ้าน ส่วนตนเองเข้าไปในห้อง ตัดมวย ผมส่งให้พี่เลี้ยง และกล่าวว่า “พี่นำผมนี้ไปขายแก่ธิดา เศรษฐีคนโน้นทีเถอะ เขาให้ราคา เท่าไรก็รับมา เราจะนำเงินมาซื้อ ภัตตาหารถวายพระ พี่เลี้ยงก่ามวยผมมาบอกขาย แก่ธิดาเศรษฐีผู้มีผมน้อย เศรษฐีเห็นดังนั้นก็นึกในใจว่า ธิดา “เมื่อก่อนเราไม่สามารถซื้อ แต่ ผมนี้ได้ด้วยเงินจำนวนมาก เดี๋ยวนี้เขาตัดมาขายถึงที่นี่ ผมก็ ต้องราคาถูกลงเป็นธรรมดา” คิด ดังนั้นแล้วก็ให้ราคาผมแก่พี่เลี้ยงเป็น เงินเพียง 6 กหาปณะเท่านั้น พร้อม กับเอ่ยถ้อยคำที่สร้างความรู้สึกอัน แสนเจ็บปวดขึ้นว่า “เมื่อก่อนเราไม่อาจนำผมนี้ มาจากนายหญิงของเธอได้ แม้จะ ให้ราคาที่แพงลิบลิ่ว แต่เดี๋ยวนี้ผม ได้ถูกตัดออกมาแล้ว ก็ถือว่าผมนั้น ไม่มีชีวิต เพราะฉะนั้นราคาก็ต้อง ตกต่ำลง ผมเหล่านี้จึงเหมาะกับ ทรงเล็งเห็นว่า ไม่ว่าพระองค์หรือ ธิดาเศรษฐีอีกตระกูลหนึ่งก็ปรากฏ ราคา 6 กหาปณะเท่านั้น” พระมหากัจจายนะไปก็สามารถทำ ให้พระเจ้าจัณฑปัชโชตและชาว แคว้นอวันที่เลื่อมใสได้เหมือนกัน จึงตรัสสั่งว่า ขึ้นในดวงจิต นางทวนรำลึกขึ้นมา พี่เลี้ยงรับเงินมาโดยที่มิได้ ปริปากแม้แต่คำเดียว นำเงินมาให้ “ครั้งหนึ่งธิดาเศรษฐีคนโน้น ธิดาเศรษฐีผู้ยากจน ธิดาเศรษฐีจึง ได้ว่า เคยใช้ให้คนมาขอซื้อผมของเรา แต่ มอบให้พี่เลี้ยงเป็นผู้จัดการเรื่องถวาย กัลยาณมิตร กันยายน ๒๕๓๙ 900