โลกายตนะและการหลุดพ้น : หน้า 19/128

สัตวโลกที่ติดอาลัย ก็เหมือนอย่างกับนกกะเรียน ติดเปือกตมอย่างนี้แหละ ถอนไม่ได้ ถอนก็ติดโน่นติดนี่ ดูด ปริตตสุภา อัปปามาณสุภา สุภกิณหา นิตติยฌานดึงดูด เวหัป ผลาอสัญญีสัตตา จตุตถฌานดึงดูด ไปติดอยู่ในรูปพรหม อายตนะรูป พรหมดีงดูด ไปทางอื่นไม่ได้ อายตนะเหล่านี้ไม่ยอมเด็ดขาด มี กำลังกว่า ถ้าว่าสูงขึ้นไปกว่านี้ อากาสา นัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ อากิญจัญญายตนะ เนวสัญญานา สัญญายตนะ นี่อายตนะของอรูป พรหม ได้อรูปฌาน ดวงโตเท่ากัน แต่ว่าอากาสานัญจายตนะก็กลม ขนาดเดียวกัน วิญญาณัญจายตนะ ก็กลมขนาดเดียวกัน แต่ว่าละเอียด กว่า อากิญจัญญายตนะก็กลมขนาด เดียวกัน เนวสัญญานาสัญญายตนะ ก็กลมขนาดเดียวกัน แต่ว่าไม่กลม รอบตัวนะ กลมๆ อย่างเดียวกับ รูปฌาน นี่เมื่อได้อรูปฌานไม่เสื่อม แตกกายทำลายขันธ์ อรูปพรหมดึง ดูดไปเกิดอื่นไม่ได้เด็ดขาด อยู่ใน อรูปภพนี่แหละ ออกจากภพนี้ไม่ได้ นี่อายตนะดึงดูดอย่างนี้นะ ถูกอายตนะดึงดูดอย่างนี้เขา เรียกว่า โลกายตนะ ที่กล่าวแล้วนี้ โลกายตนะทั้งนั้น โลกันต์โน่น โน่น ก็เป็นโลกายตนะ อเวจีตลอดถึง เนวสัญญานาสัญญายตนะ ขอบ ภพข้างบน นี่โลกายตนะดึงดูด ไป ไม่ได้ หลุดไปไม่พ้น ถ้าจะให้พ้นจากอายตนะเหล่า นี้ ต้องไปนิพพานจึงจะพ้น อายตน กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๓๘ ๑๗