การแสดงธรรมของพระโสณะ : หน้า 109/128

พระคันธกุฎีก่อนพระบรมศาสดา พักผ่อนจนสดชื่นแข็ง แข็งแรงดีแล้ว จึง เมื่อพระองค์ประทับอยู่ภายนอก มีรับสั่งว่า ท่านก็เข้าเฝ้าอยู่ภายนอก เมื่อพระ “โสณะ เธอจงแสดงธรรม องค์ยังไม่บรรทม ท่านก็ไม่ยอม ให้ตถาคตฟังเถิด” เหยียดหลังลงบนพื้นเครื่องปูลาด เหล่านั้นย่อมโทมนัสเดือดร้อนทุรน ทุราย เหมือนถูกลูกศรเสียบอก ผู้ใดเว้นขาดจากกามทั้งหลายเสียได้ ผู้นั้นมีสติบริบูรณ์อยู่ ย่อมล่วงพ้น ตัณหาอันฟุ้งไปในอารมณ์ต่าง ๆ ของ โลก เป็นต้น” เมื่อการแสดงธรรม จบลง เสริญว่า พระผู้มีพระภาคตรัสสรร ทง “ดีมากโสณะ ข้อความใน อรรถวรรคทั้งหมด เธอเรียนมาตี แล้ว ทรงจําได้แม่นยำ โสณะ เธอมีวาจาไพเราะด้วยน้ำเสียง จังหวะเร็ว ช้า สั้น ยาว ตามวรรค ตอนได้สละสลวยไม่มีที่ตำหนิ ทำให้ เข้าใจง่าย รู้ความได้แจ่มชัดดีมาก” “เป็นพระมหากรุณาธิคุณยิ่ง นัก พระเจ้าข้า” โสณะกราบทูล พระโสณะได้ฟังพระพุทธ คอบ เช่นกัน และเมื่อพระองค์ทรงตื่น ดำรัสเช่นนั้นก็บังเกิดปีติเบิกบานใจ บรรทมในเวลาใกล้รุ่ง ก็ทรงพบว่า คล้ายกับวันแห่งการรอคอยอันสูง แล้ว” พระโสณะ ได้ตื่นขึ้นมาเพื่อคอยเฝ้า สุดได้มาถึงแล้ว จึงได้ลุกขึ้นถวาย ปฏิบัติรับใช้อยู่ก่อนแล้ว บังคมพระบรมศาสดาด้วยเบญจางค พระโสณกุฏิกัณณะได้คะแนน ประดิษฐ์ ถวายเทศ พรรณนา ผ่านการทดสอบนี้อย่างงดงามที่สุด ความตามพระสูตร ๑๖ สูตร ตาม ทำให้พระพุทธองค์ทรงประจักษ์ชัด ภาษาบาลีในอรรถวัดคิกะ มิได้ผิด พระสาวกที่ทรงส่งไปเผยแผ่ แม้เพียงพยัญชนะเดียว ด้วย ว่า พระศาสนาตามหัวเมืองต่างๆ ยัง สรภัญญะวิธีที่ไพเราะยิ่งนัก คงใส่ใจอบรมลูกศิษย์สำนักของตน “ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระ ในคุณธรรมที่ตรัสสอนไว้อย่างมิได้ ภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้ ละเลย ทรงปลาบปลื้มในการปฏิบัติ ทรงเป็นบรมครูเอกของโลก ชอบของพระสาวกทั้งหลาย สัตว์ปรารถนากามอยู่ ครั้นได้สม พระบรมศาสดาทรงพิจารณา เมอ ปรารถนาแล้วย่อมอิ่มอกอิ่มใจเป็น เห็นว่าพระโสณกุฏิกัณณะได้รับการ ที่สุด ครั้นกามเหล่านี้วิบัติไป สัตว์ “โสณะ เธอบวชมาพรรษา “พรรษาเดียว พระเจ้าข้า” “ดูก่อนโสณะ เหตุใดเธอจึง บวชได้เพียงพรรษาเดียวเป็นสิ่งที่ล่า ช้าเช่นนี้เล่า” พระศาสดาตรัสถาม “พระพุทธเจ้าข้า ข้าพระองค์ มองเห็นโทษในกามทั้งหลาย แต่ เพราะการเป็นบราวาส เป็นทางที่ คับแคบ มีกิจการงานที่ยุ่งยาก กว่า จะปลีกตนมาได้ จึงล่าช้าอยู่พระ เจ้าข้า" อ่านต่อฉบับหน้า กัลยาณมิตร ๑๐๗ มนาคม ๒๕๓๘