ประวัติและภาพวาดที่วัดโปรดเกศเชษฐาราม : หน้า 79/128

(บน) ตกเบ็ด ยืนสนทนา เดินเล่นในสวน ควบม้ากลางสนาม ผลงานจิตรกรคนที่ ๒ (ล่าง) เป็นเรือข้างสะพาน ผลงานจิตรกรคนที่ ๒ ต่ำกว่าร้อยปี น่าเสียดายที่กิ่งก้านผุเสียมาก บางคนว่าควร กันมาเรื่อยๆ โค่นทิ้ง บางคนว่าควรอนุรักษ์ไว้ อีกฟากหนึ่งของถนนนี้ สถาปนิกสร้างสระน้ำและปลูกมณฑปประดิษฐานพระพุทธ เฉลิมเขียนถึงภาพวาดเหมือนกัน แต่เขียนสั้นเพียง ๓ บรรทัด บอกว่าเป็นภาพวิววาดด้วยสีน้ำมัน (ความจริง บาทจำลองเอาไว้ นับเป็นอีกมุมหนึ่งที่งามเด่นอย่างแท้จริง วาดด้วยสีฝุ่น) ส่วนวิยะดาเขียนว่าภาพวัดโปรดเกศฯ เป็น และด้วยเหตุนี้กระมัง จึงมีนักท่องเที่ยวทั้งไทยและเทศแวะ ภาพวาดแบบฝรั่ง เช่นเดียวกับผลงานของขรัวอินโข่งที่วัด ไปเยี่ยมชมวัดนี้เสมอ ประวัติของวัดโปรดเกศฯ นี้ เฉลิม สุขเกษม เคย เรียบเรียงเอาไว้ในหนังสือฉบับกระเป๋าชื่อ สมุทรปราการ ว่าผู้สร้างคือ พระยาเพชรพิไชย (เกตุ) ต้นสกุล “เกตุทัต” บุตรของพระยาเพชรพิไชย (หง) ต้นสกุล “หงสกุล” เริ่ม สร้างเมื่อปีมะเมีย พ.ศ. ๒๓๖๕ เท่ากับปลายสมัย ร.๒ หรือ เมื่อ ๑๙๓ ปีมาแล้ว ต่อจากนั้นก็มีการสร้างเสริมปฏิสังขรณ์ มีนาคม ๒๕๓๘ ๗๗ บวรนิเวศฯ และวัดบรมนิวาศ ผู้เขียน (เอนก) ได้ชมเฉพาะภาพวาดในพระอุโบสถ เพียงชุดเดียว ส่วนภาพวาดในพระวิหารพระพุทธไสยาสน์ นั้น เสียดายที่ไม่ได้ชม เพราะทางวัดถอดจากเหนือหน้า ต่างไปเก็บบนกุฏิพระอีกที และบังเอิญวันนั้นพระที่ดูแลภาพ ไม่อยู่ จึงขอกล่าวแต่ภาพในพระอุโบสถก่อน ตามที่ได้พิจารณาด้วยสายตาตนเอง ขอเสนอข้อ กัลยาณมิตร