วิราคธาตุวิราคธรรม : หน้า 18/128

วิราคธาตุวิราคธรรมเออ รู้จักละ ส่วนสังขตธาตุ สังขตธรรม อสังขตธาตุ อสังขตธรรม วิราคธาตุ วิราคธรรม รู้จักธาตุเหล่านี้แหละ เป็นตัวยืน พระตถาคตเจ้าจะเกิดขึ้น ก็ดี หรือว่าพระตถาคตเจ้าไม่เกิด ขึ้นก็ดี ธาตุธรรมเหล่านี้เขาตั้งอยู่ แล้ว เขาเกิดอยู่แล้ว เขามีปรากฏ อยู่แล้ว เขาไม่งอนง้อผู้หนึ่งผู้ใด มี ปรากฏขึ้นเป็นสัตว์เป็นสังขาร เป็น กำเนิดที่เรียกว่า อัณฑชะ สังเสทชะ โอปปาติกะ ชลาพุชะ กำเนิดทั้ง ๔ นี้ ที่เกิดขึ้นก็เพราะอาศัยธาตุธรรม เหล่านั้นผลิตขึ้น ธาตุธรรมเหล่า นั้นผลิตขึ้นเหมือนอะไร ผลิตขึ้น เหมือนติณชาติ พฤกษชาติ รุกขา ชาติ ติณชาติต้นหญ้า รุกขชาติต้น ไม้ พฤกษชาติ ต้นไม้เหมือนกัน วัลลีชาติ ก็เถาวัลย์ต่างๆ ที่เป็นเถา ติณชาติ รุกขชาติ วัลลีชาติ พฤกษา ชาติเหล่านี้ ไม่มีธาตุธรรมละก็มีไม่ ได้ ต้องอาศัยธาตุธรรมผลิตขึ้น ผลิตขึ้นก็เป็นสังขาร เป็นสังขาร ของโลกไป มนุษย์เล่า ที่ผลิตเป็น อปุญญาภิสังขาร สังขารที่ไม่งดงาม ที่ไม่ดีที่ไม่ชอบใจทั้งนั้น อเนญชาติ สังขาร สังขารที่ไม่หวั่นไหว ได้แก่ สังขารของอรูปพรหม ในเนวสัญญา นาสัญญายตนะก็เป็นอเนญชาภิสัง ขาร หรือได้แก่อสัญญีสัตว์ เมื่อ นามติดรูป ได้รูปฌาน ๔ เมื่อนาม ติดรูป อยู่ในพรหมชั้นที่ ๑๑ นั่น เรียกว่าเป็นอเนญชาภิสังขารเหมือน มนุษย์นี้ เป็นหญิงเป็นชายปรากฏนี้ กัน เป็นสังขาร ๓ ปุญญาภิสังขาร ก็อาศัยธาตุธรรมนั่นแหละ ธาตุธรรม นั่นแหละผลิตขึ้น ถ้าไม่มีธาตุธรรม แล้วเป็นไม่ได้ ปรากฏไม่ได้ ถ้าธาตุ ธรรมผลิตขึ้นเป็นอะไร? ก็เป็นสังขาร เป็นปุญญาภิสังขารบ้าง อปุญญาภิ สังขารบ้าง อเนญชาภิสังขารบ้าง ที่ อปุญญาภิสังขาร อเนญชาภิสังขาร ที่เป็นสังขารเหล่านี้ขึ้นเพราะ ธาตุธรรมเหล่านั้นผลิตขึ้นธาตุธรรม เหล่านั้นเป็นตัวยืน ผลิตให้เป็น ติณชาติ รุกขชาติ พฤกษชาติ วัลลี ชาติ ผลิตให้เป็นสัตว์ เป็นหญิง เป็นปุญญาภิสังขาร สังขารที่งดงาม เป็นชายให้ปรากฏขึ้นอย่างนี้ ที่ผลิต สวยงามที่ดีที่ชอบใจเจริญใจ ที่เป็น ขึ้นเรียกว่าอะไร พระพุทธเจ้าท่าน ทรงสอบสวนแล้ว ตรัสรู้พร้อม เฉพาะแล้ว สอบสวนแล้วว่า นั่น แหละ สังขาร เป็นสังขารขึ้น สังขาร จะเป็นขึ้นมากน้อยเท่าไร เหมือน ต้นไม้ ภูเขา ตึกร้านบ้านช่องเหล่า นี้แหละ จะเป็น “อุปาทินกสังขาร” ก็ดี “อนุปาทินกสังขาร” ก็ดี ที่เป็น อุปาทินกสังขาร สังขารที่มีใจครอง ที่เป็นอนุปาทินกสังขาร สังขารที่ไม่ มีใจครอง ได้แก่ ติณชาติ รุกขชาติ พฤกษชาติ วัลลีชาติ เหล่านั้นไม่มี ใจครอง สังขารที่เกิดขึ้น อาศัยกำเนิด ๔ คือ อัณฑชะ สังเสทชะ ชลาพุชะ โอปปาติกะ เหล่านี้ เกิดขึ้นอาศัย กำเนิด ๔ เหล่านี้เรียกว่า อุปาทินก สังขาร สังขารที่มีใจครอง สังขารที่มีใจครองก็ดี ไม่มี กัลยาณมิตร ๑๖ มิถุนายน ๒๕๓๘