การฆ่าวัวและการเลี้ยงแขกในงานศพ : หน้า 80/128

ถ้าไม่ฆ่าไก่ฆ่าวัว แต่เพื่อความสบายใจคลาย เป็นบ่อเกิดวัฒนธรรมประเพณี ตลอดจน ทุกข์ของตนที่ยังระลึกถึงผู้ตาย ก็เลยต้องอ้าง พิจารณาถึงความจำเป็นของเขาด้วย ก็คงทำให้ ว่าเช่นผู้ตายด้วย จิตใจของตนจะได้สบายใจ ว่าผู้ตายก็ไม่อดอยาก เคยมีกินอย่างไร สมัยมี ชีวิต ตายแล้วก็ยังได้กินต่อไป และดูจะได้กิน ดีกินมากกว่าเมื่อมีชีวิตเสียอีก แต่จริงๆ แล้ว ทั้งเขาและเราก็รู้ว่าคนตายแล้วแล้วกัน ไม่รับรู้ อะไรทั้งสิ้น ไม่ยิน ไม่ยล และไม่กินอะไรอีกแล้ว อย่าว่าแต่พวกเขาที่เรามักกล่าวว่า เขาน้อย พัฒนามากเลย เราก็เรียนหนังสือสูง เรียนรู้ เห็นเหตุผลหรือเข้าใจเหตุผลของเขาที่ซ่อนอยู่ ในพิธีกรรมหรือประเพณีนั้นๆ อันที่จริงประ เพณีก็เป็นสิ่งดีไม่น้อยนะคะ เป็นตัวควบคุม ความประพฤติของสังคม ทำให้คนอยู่ในระบบ ระเบียบ ทำให้คนเอื้อเฟื้อต่อกันและร่วมมือกัน ทำงานทุกอย่างให้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดี ประเพณี อันเกี่ยวกับความเชื่อบางอย่างดูงมงาย ไร้เหตุ ผล แต่สิ่งที่เราคิดว่างมงายไร้เหตุผลนั้น ก็ อะไรต่อมิอะไรมาก เรายังมีการทำอาหาร เช่น ช่วยควบคุมให้คนประพฤติอยู่ในครรลอง ไม่ ไหว้ศพเลย มันเป็นความสบายใจของมนุษย์ กล้าผิดศีลธรรมหรือกฎของสังคม ไม่ทำให้สังคม มันเป็นความเชื่อที่ได้รับการสั่งสมกันมานาน หรือผู้อื่นเดือดร้อน เพราะธรรมดาคนเรานะคะ จนกลายเป็นประเพณี หรืออย่าว่าแต่พวกชาว ไม่ชอบถูกสอนตรงๆ ชอบดื้อรั้น ชอบลองดี ม้งฆ่าวัวเพื่อเป็นศพและเลี้ยงแขกผู้มาช่วยงาน ฉะนั้นผู้ใหญ่สมัยก่อน จึงต้องหากลวิธีสอนค่ะ เลย ชาวภาคตะวันออกเฉียงเหนือของเราก็ หลายจังหวัดหลายหมู่บ้าน หลายตำบล ที่ยัง ด้วยการแก้เคล็ดหรือให้ปฏิบัติตามบางอย่าง มีการฆ่าวัวเพื่อเซ่นไหว้ผีในพิธีกรรมต่างๆ กัน เลย ครูเห็นในโทรทัศน์บ่อยๆ” “หนูก็เคยเห็นค่ะ” “ผมก็เคยเห็นครับ” ครับ” “นั่นซิ เธอก็ยังยืนยันว่าถิ่นของเธอก็ยัง ด้วยการขู่ให้กลัว หรือบางอย่างก็หาวิธีปลอบใจ เสียงรับคำเซ็งแซ่ ฉันเองก็ชอบมากที่ นั่นเอง พอจะเข้าใจที่ครูพูดบ้างไหมคะ” น้าน้อยสรุปแล้วเปรียบเทียบให้ฟัง อดไม่ได้ที่ จะเขียนเล่าให้เบญจ์ฟัง ซึ่งได้ถอดเทปมาทุก “บ้านผมก็ยังทำเลยครับ ที่สุรินทร์เอง ตัวอักษรให้เบญจ์ได้รู้เหมือนได้มาฟังกับฉันไงล่ะ มี ฉะนั้นอย่าไปกล่าวหาว่าชาวเขาที่เช่นศพด้วย การฆ่าวัวฆ่าไก่ เขามิได้ฆ่าเพื่อความสนุก อย่าง ที่ชาวสเปนเขาสู้กับวัวเป็นเกมกีฬา แต่เขาฆ่า สัตว์เจตนาจริงๆ ก็เพื่อใช้เลี้ยงแขกผู้มาช่วย งานหรือแจกจ่ายให้เพื่อนบ้านที่มาช่วยงานนั่น เอง” คงพอใจล่ะชินะ จากนั้นน้าน้อยก็ขอพักเสียง และพักขา ก็ควรพักขาหรอก ก็น้าน้อยยืนอธิบายยืนตอบ ถ้านับระยะทางก็พอๆ กับระยะทางที่รถวิ่งผ่าน นั่นแหละ แต่น้าน้อยก็บอกว่าใครอยากถามอะไร ก็ถามได้นะ แต่ข้อห้ามเกี่ยวกับประเพณีชาว ทั้งหมดแล้ว ฉันก็เลยนั่งชมวิวข้างทาง เห็น ป้ายอะไรก็รีบจดชื่อไว้ก่อนแล้วไว้ถามน้าน้อย “ฉะนั้นในการพิจารณาสังคมใด ครูว่า น้าแหม่มทีหลัง ก็น้าน้อยกำลังพูด เรื่องชาว เราไม่ควรแต่เพียงใช้วัตถุเป็นเครื่องตัดสินความ เขาเผ่าต่างๆ ล้วนน่าสนใจทั้งนั้น ฉันก็เลยไม่ เจริญเท่านั้น แล้วก็ไม่ควรใช้ความเคยชินของ อยากถามแทรกเกี่ยวกับสถานที่นี่จ๊ะ เบญจ์ เราหรือใจของเรา ความนึกคิดของเราเป็น แต่เอาละพอน้าน้อยจบเรื่องชาวเขา ฉันก็ต้อง เครื่องตัดสิน เป็นเครื่องวัดความเจริญของ หาคำตอบเรื่องสถานที่ต่อไป ก็อยากเขียน สังคมอื่น ครูอยากให้นักศึกษารู้จักไตร่ตรอง เล่าให้เบญจ์ที่รักได้รู้เหมือนฉันนี่นา รู้จักพิจารณาถึงสิ่งแวดล้อมสังคมของเขา อัน อ่านต่อฉบับหน้า กัลยาณมิตร ๗๘ มิถุนายน ๒๕๓๘