ข้อความต้นฉบับในหน้า
ภิกษุ เรือคืออัตภาพนี้ เมื่อ
เทียบด้วยน้ำ คือมิจฉาวิตกเป็นต้น
แล้ว จะเป็นเรือหนักอุ้ยอ้ายแล่นช้า
ทั้งอาจจมในกลางทะเล คือสังสาร-
วัฏเสียก่อนที่จะถึงฝั่งอีกด้วย ดัง
นั้นเธอจงปิดช่องเรือคือทวารทั้ง ๖
มีจักษุทวารเป็นต้น อันเป็นที่ไหล
ไปกว่า
หมุนไปในกามคุณ จงอย่าเผลอ
กลืนกินก้อนเหล็กแดง ลวกลำคอ
ลำไส้คร่ำครวญอยู่ในนรกว่า นี้เป็น
ทุกข์เหลือทน ภิกษุ ฌานหามีแก่
ผู้ไร้ปัญญาไม่ แม้ปัญญาก็ไม่มีแก่
ผู้ได้ฌานดุจกัน เมื่อฌานและปัญญา
มีพร้อมอยู่ในท่านผู้ใด ท่านผู้นั้น
นับว่าอยู่ในที่ใกล้พระนิพพานโดย
พระธรรมเทศนาจบลง บรรดาภิกษุ
สัทธิวิหาริกของพระโสณกุฏิกัณณ
เถระทั้งหมด ก็ได้บรรลุพระอรหันต์
พร้อมด้วยจตุปฏิสัมภิทา และพร้อม
กันเหาะขึ้นสู่เวหามายังพระเชตวัน
มหาวิหาร เข้าเฝ้าพระผู้มีพระภาค
ถวายอภิวาทประกาศความปีติปรา
โมทย์ในพระอรหัตผลที่ได้บรรลุแล้ว
พระโสณกุฏิกัณณะ ได้ชื่อว่า
วิดน้ำ คือมิจฉาวิตกเป็นต้น อันอยู่
มนุษย์จะมีได้ ย่อมมีแก่ผู้ที่เข้าไป
เป็นพระสาวกที่ทรงคุณธรรมเลิศ
ในเรือทิ้งเสีย แล้วเรือจะได้เบาลอย
เท่านั้น
เข้าแห่งน้ำคือมิจฉาวิตกเสียแล้วจึง แท้ทีเดียว ความยินดีที่เหนือสามัญ
สู่เรือนว่างมีจิตสงบดีแล้ว พิจารณา เป็นกำลังของพระพุทธศาสนา ประ
แล่นไปได้รวดเร็ว ปราศจากอันตราย เห็นแจ้งในธรรมดีแล้วโดยชอบ กาศหลักธรรมของพระสัมมาสัม
บรรลุถึงฝั่งได้โดยสวัสดี เธอจงตัด
ราคะและโทสะเสีย ต่อนั้นจะได้
พลันถึงพระนิพพาน
ภิกษุ เธอจงตัดสังโยชน์เบื้อง
ต่ำทั้ง ๕ ที่สามารถจะนำไปสู่อบาย
ได้ ด้วยหมวด ๓ แห่งมรรคเบื้อง
ต้น เหมือนบุรุษตัดเชือกที่ผูกเท้า
อยู่ด้วยศัสตราฉันนั้น เธอจงตัดสัง
พุทธเจ้าให้แพร่หลายไปทั่วแคว้น
ภิกษุที่พิจารณาเห็นความเกิด อวันตี ด้วยลีลาที่ไพเราะจับใจผู้ฟัง
ขึ้นและความเสื่อมไปของขันธ์ทั้ง เป็นที่ประทับจิตในหมู่พุทธบริษัททั้ง
หลาย โดยอาการใด ๆ ย่อมได้ปิติ
และความปราโมทย์ในธรรม นั่น
แลเป็นอมตะของบัณฑิตที่รู้ยิ่งเห็น
จริงแล้ว ความควบคุมอินทรีย์
ความสันโดษ ความสำรวมในพระ
โยชน์เบื้องสูงทั้ง ๕ ที่สามารถจะ ปาฏิโมกข์ ๓ อย่างนี้เป็นเบื้อง
นำสู่เทวโลกชั้นบนเสีย ด้วยอรหันต์ แรกสำหรับการปฏิบัติของภิกษุผู้มี
มรรคเหมือนบุรุษตัดเชือกที่ผูกคอ ปัญญาในธรรมวินัยนี้
อยู่ด้วยศัสตราฉะนั้น
ภิกษุ เธออบรมอินทรีย์อัน
มีศรัทธาเป็นต้น ให้เจริญยิ่งขึ้น
ภิกษุที่ก้าวล่วงเสียซึ่งเครื่องข้อง ๕
ประการ คือ ราคะ โทสะ โมหะ
มานะ และทิฏฐิ เรา (ตถาคต)
เรียกว่า “โอมติณโณ” ผู้ข้ามโอฆะ
ได้
ภิกษุ เธอจงมีสติจำเริญฌาน
จงอย่าประมาท จิตของเธอจงอย่า
ภิกษุเธอจงคบแต่กัลยาณมิตร
G
๔. พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงประ
กาศแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งเอตทัค
คะ ตามที่ปรากฏในพระบาลีคัมภีร์
อังคุตตรนิกาย เอกนิบาตว่า “ดูก่อน
ภิกษุทั้งหลาย พระโสณกุฏิกัณณะ
เป็นเอตทัคคะ คือผู้เลิศกว่าภิกษุ
ทั้งหลายผู้เป็นสาวกของตถาคตใน
ทางกล่าวธรรมไพเราะ”
เมื่อทำคุณประโยชน์ให้พระ
ศาสนาจนดำรงอายุสังขารครบถ้วน
จำนวนกาล พระโสณกุฏิกัณณเถระ
ก็ดับเบญจขันธ์เข้าสู่พระนิพพานใน
ซึ่งมีอาชีวะหมดจด ไม่เกียจคร้าน
เถิด จงเป็นผู้มีความประพฤติชอบ
ในการปฏิสันถาร และควรจะเป็น
ผู้ฉลาดในมารยาทด้วย เพราะผู้มี
ปฏิสันถารดี มีมารยาทงาม จักเป็น
ผู้มากด้วยความปราโมทย์ในธรรม หนังสืออ้างอิง
และจักกระทำที่สุดทุกข์ในวัฏฏะ
ทงสมเด
เมื่อพระบรมศาสดาประทาน
กาลบัดนั้น
ทรงฤกษ์
๑.ชีวประวัติพุทธสาวก โดย จำเนียร
๒. นานพระโสณกุฏิกัณณเถระ โดย
พระธรรมโกศาจารย์
กัลยาณมิตร
QOO
มิถุนายน ๒๕๓๘