ประเพณีและความเชื่อในพิธีกรรม : หน้า 79/128

เต็มถ้วย เวลาแขกรับแก้วน้ำซึ่งร้อน อาจหก ลูบไล้ได้อย่างไม่แสดงอาการรังเกียจหรือขยะ รดลวกมือแขกก็ได้ ถือว่าไม่สุภาพจ้ะหรือถือ แขยง นั่นแสดงให้เห็นซึ่งความรักความผูกพัน เป็นการกลั่นแกล้งแขกเพราะไม่ยินดีต้อนรับ” ของผู้อยู่ที่มีต่อผู้ตาย เมื่อผู้ตายยังมีชีวิตอยู่ เมื่อ “อนึ่ง...เวลานักศึกษาฟังครูเล่าว่า พอ เขามีพิธีเซ่นศพจะต้องฆ่าวัว ฆ่าไก่ ใช่มั้ยคะ ฟังดูบาปหนา ฟังดูทารุณนะคะ ก็เพราะเรา นึกภาพจินตนาการ โดยเอาตัวเราเองเข้าไป “อ้อ...มีข้อห้ามอีกข้อนะคะ ครูว่าคล้าย เคยได้รับความรักความเคารพอย่างไร มารยาทไทยนั่นแหละ คือ ชาวม้งห้ามเดินข้าม ตายไปแล้ว ผู้อยู่ก็ยังรักยังเคารพ มิได้รังเกียจ หน้าข้ามตาบุคคลอื่นโดยไม่ขออนุญาตเสียก่อน น้ำเหลืองหรือสิ่งใดที่ปรากฏบนร่างของผู้ตาย” เขาถือว่าเป็นการดูถูกไม่สุภาพไม่ให้เกียรติกัน “คนไทยถือว่าเสียมารยาทครับ” “ใช่จ้ะ คนไทยก็ถือว่าเสียมารยาท ไม่ สุภาพเช่นกัน” น้าน้อยตอกย้ำ นิ่งไปอึดใจจึง พูดต่ออย่างง่ายๆ ให้พวกเราคิด - “นักศึกษาคะ ครูพูดเรื่องชาวเขามาก หลายเผ่าแล้ว ซึ่งล้วนต่างมีคติความเชื่อและ เปรียบเทียบ นักศึกษาอาจคิดว่า ทำไมเขาไม่ ไปซื้อเนื้อวัว เนื้อไก่ เนื้อหมู เอาล่ะ มาฆ่าวัว ฆ่าไก่ทำไม ก็เพราะกินหมูกินไก่กินเนื้อ ก็เอา เงินไปซื้อได้เลยที่ตลาดสด เขามีชำแหละขาย ประเพณีต่างกัน และต่างไปจากพวกเราซึ่งเป็น ชาวเมืองผู้มักหลงตัวว่าเป็นผู้เจริญกว่าชาวเขา อยู่แล้ว แต่นักศึกษาอย่าลืมนะคะ ชาวเขาก็ ชาวบ้านนอก บางทีชาวเมืองมักดูถูกบาง บอกแล้วว่าอยู่ตามภูเขา ส่วนใหญ่อยู่บน ประเพณีของเขาว่าป่าเถื่อนไร้เหตุผล กล่าวหา ว่าเขาด้อยพัฒนา ล้าสมัย ทั้งนี้เพราะเราเอา วิถีชีวิตของเราเป็นเครื่องวัดเครื่องตัดสิน แล้ว เราก็อยู่กับความเจริญทางด้านวัตถุมากเกินไป เราก็เอาวัตถุเป็นตัวเปรียบเทียบ แต่ทางด้าน ภูเขาสูง และเป็นภูเขาที่สูงชันอีกด้วย อย่างนี้ แล้วจะไปหาตลาดสดที่ไหนกัน เขามีของขาย เหมือนกันนะคะ เป็นร้านแบบเพิงหมาแหงนขาย ของชำเล็กๆ น้อยๆ นานๆ จะมีคนมาซื้อของ กันมั่ง ครูเคยเห็นมาแล้วเวลาซื้ออะไรจากร้าน จิตใจ ครูว่าจิตใจเขายังงดงาม ยังใสสะอาด พวกนี้ ไม่กล้าต่อรองราคา เพราะเห็นใจที่เขา เปี่ยมไปด้วยความเอื้อเฟื้อต่อกัน และต่อแขก ต้องแบกขึ้นมา ทีนี้พอพวกเขามีงานศพ ญาติ นักศึกษาจะให้เจ้าของบ้านเอาอะไรไปเลี้ยงแขก ผู้มาเยี่ยมเยือนมากกว่าผู้อยู่ในสังคมเมืองด้วย หลายคนมาจากที่ไกลๆ ข้ามเขามาหลายลูก | ซ้ำไป ตัวอย่างเช่น ในงานศพ ชาวม้งเขาจะ มิถุนายน ๒๕๓๘ กัลยาณมิตร ๗๗