ขันธ์ ๕ และภาระของมนุษย์ : หน้า 28/152

ปญฺจกฺขนฺธา รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ ของมนุษย์นี้ ที่ มนุษย์อาศัยเรียกว่าขันธ์ ๕ นี้แหละ จะเป็นหญิงเป็นขาย เป็นเด็กเป็นผู้ ใหญ่ ก็ต้องอาศัยขันธ์ ๕ อาศัยรูป อย่างหนึ่งคือ ร่างกาย อาศัยเวทนา คือ ความสุข ทุกข์ ไม่สุขไม่ทุกข์ อาศัยสัญญา คือ ความว่า รูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพารมณ์ อาศัยสังขาร คือ ความปรารถนาดี ชั่ว ไม่ดีไม่ชั่ว อาศัยวิญญาณ คือ ความรู้แจ้ง ขันธ์ ทั้ง ๕ นี่แหละ เรียกว่าเป็นภาระ เป็นภาระอย่างไร เราต้องพิทักษ์ รักษา เอาใจใส่ หยุดก็ไม่ได้ เวลา เช้าตื่นจากที่นอนแล้ว เราต้องล้าง หน้าบ้วนปากให้มัน ไม่เช่นนั้นมัน เหม็น ปวดอุจจาระ ปัสสาวะต้อง ไปถ่าย พอเสร็จแล้วมันจะรับประ ถ้าอยากเห็นขันธ์ ๕ เราต้องถอดกาย ออกเป็นชิ้นๆ ต้องถอดกายทิพย์ออก จากกายมนุษย์ ลูกขาย ซึ่งเป็นภาระของพ่อแม่ภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา ก็เป็น ภาระของสมภาร ในบ้านในช่องทั้ง * ด้วยกันทั้งนั้น นทั้งนั้น บุคคลนำ ภาระไป ภาราทาน" ทุกข์ โลเก ล้าว่าไปถือ ภาระนี้ไว้ ตำรากล่าวว่าเป็นทุกข์ ครอบครัวเป็นภาระของพ่อบ้านแม่ ในโลก ถึงจะหมดขันธ์ * ก็อย่าถือ บ้าน ราษฎรทั้งประเทศเป็นภาระ ของพระเจ้าแผ่นดิน ผู้ปกครองประ- เทศ ข้าวของแพงเหล่านี้ก็เป็นภาระ ของผู้ปกครองประเทศ ภาระทั้งหลายเหล่านี้ ไม่ อัศจรรย์เท่าภาระของขันธ์ ๕ นี้ ลำพังขันธ์ ๕ นี้ จำเพาะตัวของมัน ก็ยังไม่สู้กระไรนัก ผู้ใดไม่พอก็หา ภาระเพิ่มอีก ๕ ขันธ์ เป็น ๑๐ ขันธ์ ไปเอาอีก 4 ขันธ์ เป็น ๑๕ ขันธ์ ไปเอาอีก ๕ ขันธ์เป็น ๒๐ขันธ์ เป็น ๒, ๓๐, ๓, ๐ หนักเข้าถึงร้อย พันขันธ์ ที่ทนไม่ไหว เพราะเหตุว่า ภาระเหล่านี้มันหนัก ไม่ใช่ของเบา เมื่อมีภาระเหล่านี้จะเป็นภาระ ๕ ทานอาหารต้องไปหามาให้ ต้องการ อะไร เป็นต้องไปเอามาให้ เมื่อไป เอามาให้ไม่ได้ อยากอะไรก็ต้องไป หามา ไม่ใช่แต่เท่านั้น ไม่ว่าอยาก อะไรต้องไปหาให้มัน ถ้าไม่หาให้ มันไม่ยอม นี่เป็นภาระอย่างนี้เรา ต้องทำทุกสิ่งทุกอย่าง ในอัตภาพ ร่างกายนี้เป็นภาระทั้งนั้น มันอยาก จะเห็นอะไรต้องหาให้มัน ไม่สบาย ต้องแก้ไขไปอีก ต้องนำภาระไป อย่างนี้ มันบอกว่าที่นี่อยู่ไม่สบาย ขันธ์ก็ดี ภาระอื่นจาก * ขันธ์ก็ดี ต้องหาที่อยู่ให้มัน มันจะอยู่ตรงนั้น ภาระเหล่านี้แหละ ภาราหาโร จ ตรงนี้ตามเรื่องของมัน ต้องเป็น บุคคโล บุคคลถือภาระนี้ไว้กี่ขันธ์ก็ ภาระทุกสิ่งทุกอย่างไป นี่แหละเรียก ช่าง บุคคลน่า ภาระนี้ไป บุคคล ว่าเป็นภาระอย่างนี้ ยุ่งกับลูกหญิง ต้องนำ ทุกข์ของตัวไป เพราะมีขันธ์ กัลยาณมิตร - ( a กุมภาพันธ์ ๒๕๔๐ มัน วางธุระเสีย ถ้าไปถือมัน ก็เป็น ทุกข์ในโลก แปลว่าถ้าถือภาระไว้ เป็นทุกข์ในโลก ภารานิกเขปน" สุข" ปล่อยวางภาระเสีย ปล่อยขันธ์ * * นั่นเองเป็นสุข ถือไว้เป็นทุกข์ ปล่อย ขันธ์ ๕ นั่นเองเป็นสุข ถือไว้เป็น ทุกข์ ปล่อยเป็นสุข นิกขิตวา ครุ ภาร์ อญฺญ์ ภาร' อนาทีย สมูล ตณฺห์ อพยุห์ แม้ปล่อยภาระที่หนักเสีย แล้ว ไม่ฉวยเอาภาระของคนอื่นเข้า มา ปล่อยขันธ์ * นี่ ไปเอาขันธ์ * นั่น ปล่อยขันธ์ + นั่น ไปเอาขันธ์ โน่น นี่เรียกว่าไปเอาภาระอื่นเข้า มาถือไว้อีก ถ้าปล่อยเสียแล้วไม่ถือ ไว้ ก็ชื่อว่าเป็นผู้ถอนตัณหาทั้งราก ได้สิ้นเชื้อทีเดียว นิจฉาโต ปรินิพฺ หุโต มีความปรารถนาตับสิ้น ชื่อว่า นิพพานได้ ดังนี้เราจะได้รับความ สุข ก็เพราะปล่อยภาระเหล่านี้เลีย เราได้รับความทุกข์ก็เพราะถือภาระ