ที่สุดแห่งธรรมถึงได้ด้วยความเคารพ ๓ : หน้า 20/184

เหตุที่ทำให้จำนวนพระสงฆ์และการปฏิบัติธรรมของชาวพุทธลดลง ในเบื้องต้นเกี่ยวกับการลดจำนวนของพระภิกษุและสามเณร ดัง ที่ ผศ.ดร. ชาญณรงค์ บุญหนุน ได้สรุปออกมา 2 สาเหตุ คือ 1) นโยบายการศึกษาภาคบังคับของรัฐ ซึ่งขยายไปจนถึงมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 3 และกำลังจะขยายไปถึงมัธยมศึกษาชั้นปีที่ 6 และ 2) นโยบายวางแผนครอบครัว ที่ทำให้ครอบครัวมีจำนวนบุตรน้อยลง แต่จากสาเหตุดังกล่าวแล้ว ผู้เขียนเห็นว่ายังสาเหตุอีกอย่างน้อย 3 ประการ ที่ส่งผลกระทบต่อความลดลงของจำนวนพระภิกษุและ สามเณร รวมถึงการปฏิบัติธรรมของพุทธศาสนิกชน กล่าวคือ a) การเปลี่ยนแปลงสภาพสังคมจากสังคมเกษตรกรรมสู่สังคมอุตสาหกรรม b) ข้อวัตรปฏิบัติของพระสงฆ์ที่ปรากฏต่อสายตาสาธารณชน c) ทัศนคติในการมองพระสงฆ์ของพุทธศาสนิกชน