การเข้าใจพระอริยบุคคลและการละกิเลส : หน้า 42/184

ที่ท่านละสีพูดปรามาสได้นัน ก็เพราะเมื่อท่าน เป็นตัวพระรัตนตรัยเสียเช่นนี้แล้ว ศิลและวัตถุเป็นฝ่าย มิฉะนั้นฎีกานอกพระพุทธศาสนาไม่มีในทานแล้ว จึงได้ข้อว่า ท่านพินจากสีพูดปรามาส คือ กายื้นมั่นซึ่งศิลและวัตถุร พระพุทธศาสนา ชั้นพระสกทาคามี นอกจากกิเลส ๓ อย่าง ที่พระ โสดาบลแล้วนั้น ยังลาภมารศะ พยาบาทอย่างหยาบ ได้อีก ๒ อย่าง ถามมารศะ ได้แก้ ความกำหนัด ยินดีในวิตกามและ กิเลสกาม พยาบาท คือ ผูกใจโกรธ พระอนาคามี ลา ทางาระคะ พยาบาทขั้นละเอียดได้ พระอรหัตต์ ละกิเลสทั้ง ๕ ดังกลา้วแล้วนั้นได้โดยสิ้น เชิง แล้วยังลาภสังโยชน์เบื้องบนได้อีก คือ ๑) รูปราคา ความ กำหนดยินดีในรูปาม ๒) อรูปาคา ความกำหนดยินดีใน อรูปาม ๓) มานะ ความถือตน ๔) อุทธัจจะ ความฟุ้งซ่าน ๕) วิชชา ความมึด ความโง่ ไม่รู้อะไร ปัจจัยสมบูรณ์ และ อธิษฐาน จึงรวม เป็น ๑๐ ที่พระอรหัตตได้... พระอริยบุคคลทั้ง ๔ คู่ จะ บุคคลดังกล่าวมาข้างต้นนี้ ได้ชื่อ ว่า อริยสาวก อันประกอบด้วยองค์คุณ คือ สังขคุณ ๙ นอกจากนี้ สังขคุณ ๙ ดังกล่าว ยังสามารถเป็นข้อปฏิบัติของสมมติสง เพื่อก้าวไปสู่ความเป็นพระอริยสงฆ์ได้ด้วย โดยเราสามารถแบ่ง ได้เป็น ๒ ส่วน ได้แก่ ๑) ส่วนที่เป็นการประกอบเหตุ ๒) ส่วนที่เป็น