ความหมายและลักษณะของสงฆ์ในพระพุทธศาสนา : หน้า 33/184

ตามครรลองที่พระผู้มีพระภาคเจ้ากำหนดไว้อย่างกันเท่านั้น ไม่ใช่หมู่อื่น เพราะเป็นหมู่ที่ประกอิรสรที่สุดและเป็นหมู่รวมเข้ากันได้กับพระรัตนะแห่งสองข้างต้นคือ พระพุทธเจ้าและพระธรรม ดังกล่าวมาแล้ว ความเป็นสงมิความหมาย ๒ ประการคือ ๑. เป็นสงไขโดยจำนวน ตามความหมายในพระวินัยจะกำหนดเอาจำนวนพระภิษุผู้พร้อมเพรียงกันในแต่ละสงฆ์กรรม ซึ่งจะเรียกว่า สงฺ แต่แตกต่างกันไป ในบางสงฆ์กรรม เช่น อุโบสถกรรม คือ การสวดพระปาตโมกข์ในวันอุโบสถก ถี่เดือน ต้องมีพระภิษุอย่างน้อย ๔ รูปขึ้นไป จึงจะทำสงฆ์กรรมได้ ถ้าน้อยกว่านี้ ๒-๓ รูป เรียกว่า คณะ ให้บอกความบริสุทธิ์ของตนแก่นั้นและกัน สำหรับ ๒. เป็นสงฺโดยเจาะจงต่อ “อริตคุณ” หรือ “อริตวา” โดยผ่านทางสงฺ (กิจกุยอย่างน้อย ๔ รูป) คณะ (พระรูป๒-๓ รูป) หรือบุคคล (พระรูปเดียว) อย่างใดอย่างหนึ่ง ผู้ทำการแทนสงฺ จะเป็นพล หรือเป็นบัณฑิต มีศิล หรือคุศลตาม นัยนี้พระสูตร ซึ่งมี ๔ ประเภท คือ