ความหมายของพระสงฆ์ : หน้า 32/184

ความหมายของพระสงฆ์นี้ต่าง ๆ ก่อนอื่นเรามาดูกวามหมายของคำว่า พระสงฆ์ กันก่อน ซึ่งโดยทั่วไป เรามักพบเห็นคำว่า ๑) พระภิกษุ (ภิกษุ) และ ๒) พระสงฆ์ (สงฆ์) โดยในบางครั้งเราจะเรียกทั้ง ๒ คำนี้รวมกันว่า พระภิกษุสงฆ์ (ภิกษุ + สงฆ์) ภิกษุ แปลว่า ผู้ขอ เป็นความหมายโดยทั่วไปแก่ผู้ขอและนักบวชทุกประเภท เพราะมีความเป็นอยู่เนื่องด้วยผู้อื่น จึงอาศัยการเทียบขอ แต่เป็นการขอด้วยวิธีขออย่างประเสริฐ หมายถึง จะได้ตาม ไม่ได้ตาม ไม่อาบกขอเลย คนล่ำมีปัญญาจึงจะรู้ว่านักบวชนั้นจะจงอยู่ที่ใด นั่นคือ การขออย่างพระอริยเจ้าทั้งหลาย คำว่า ภิกษุในนี้นอกจากมีความหมายทั่วไปแล้ว ยังมีความหมายพิเศษไม่ทั่วไปไปแก่นักบวชอื่น คือหมายถึง ผู้เห็นภัยในวุฒิสภาปฏิบัติในไตรลักษา หรือมีศีลและทุจริตตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงสั่งสอนไว้ เพื่อการบรรลุตามธรรมและนิพพาน ซึ่งในปัจจุบันก็ได้แก่ ผู้ชายที่มีคุณสมบัติขอได้และได้มงคลมาด้วยสงฆ์พร้อมเพรียงกัน อุปสมบทให้อัตคลิดุตตาม เป็นพระภิกษุในพระพุทธศาสนา คำว่า สงฆ์ โดยทั่วไปในแปลว่า หมู่ หรือ ฝูง เช่น หมู่พระภิกษุ (ภิกษุสงฆ์) หมู่เทพ (เทวาสงฆ์) ฝูงนก (สกุลสงฆ์) เป็นต้น แต่ในเรื่องความเคารพในพระสงฆ์นี้มีมุ่งหมายเฉพาะ “หมู่พระภิกษุ” ผู้ที่เข้ากันได้โดยมีกฐิและศีลอันสมอควร เป็น มัสมาเทิญและศีล ๔. วิบท. ๔/๑๙๑/๑๙๙ (แปลมจร)