การฝึกฝนอบรมตนเองโดยปราศจากครู : หน้า 132/184

ขาดเสียซึ่งครูดี...ยากที่จะได้ อย่างไรก็ดีตาม เว้นพระบรมโพธิสัตว์ตั้งความปรารถนาเป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้า หรือผู้ตั้งความปรารถนาเป็นพระโจจเนทพุทธเจ้าในอนาคตกาลายภายหลังแล้ว ย่อมเป็นการทาที่จะสามารถฝึกฝนอบรมด้วยตัวเองโดยปราศจากครูอาจารย์หรือแบบ ดั่งที่ปรากฏอยู่ใน ปฐมาฤกษ์ต วด้วยความเจริญด้วยปัญญา และ พหุกฤษฎี ว่าด้วยธรรมม์ปฏิบัติตลอดซึ่งมีอยู่ ๔ ประการ อันประกอบด้วย ๑) สับปุริสังสะเว (การคบหาสัตถุปัญญา) หาคูดีให้พบ ๒) สัทธรรมสัมวนะ (การฟังสัทธรรม) ตั้งใจฟังคำครูให้ดี ๓) โยนิโสมนสิการ (การบมมิการโดยแยบคาย) ตั้งใจใตรตรองคำครูให้ลึก ๔) รัตมานุมปฺฏิต (การปฏิบธรรมสมควรแก่ธรรม) ลงมือทำตามคำครูให้ครบ และด้วยการปฏิบัติตามธรรมดังกล่าวนี้ เป็นผลทำให้บรรลุธรรมเป็นพระโสดาบันได้ในที่สุด ดังนั้นเราจะเห็นได้ว่า ต้นแบบที่ดีเป็นสิ่งที่ขาดเสียไม่ได้ในการเริ่มต้นฝึกฝนอบรมตนเอง