การพัฒนาจิตใจและวิชชาในพระพุทธศาสนา : หน้า 118/184

๒) ประกอบด้วยศีลสมบัติข้อ คือ ไม่ปล่อยใจเฉื่อยหรือเฉื่อยศรี ๓) เป็นผู้บังโดย พระภิษษุเป็นผู้บังโดยจะต้องมีความพอใจตามได้ แม้เป็นโยมผู้ปวารณาไว้ต่ำ ก็ไม่ออกปากออกนอนเกินความจำเป็น ๔) ละนิ้วฐ ๕ เข้าถึงมานสมบัติ คือ ตั้งใจเจริญสมาธิอานา เพื่อให้จิตเป็นสมาธิ ตั้งมั่น ไม่หวั่นไหว ละนิ้วฐ ๕ จนมีความบริสุทธิ์ ผุดผ่อง ปราศจากความเศร้าหมอง นุ่มนวล ควรแก่คุณธรรมคุณวิเศษที่สูงขึ้นไปตามลำดับ ระดับที่ ๓ ทำให้ผู้บวชสามารถบรรลุวิชชา ๙ เข้าถึงคุณธรรม คุณวิเศษที่ประดิษฐ์ยิ่ง ๆ ขึ้นไป อันได้แก่ ๑) วิปัสสนาญาณ ญาณรู้เห็นไปตามความเป็นจริง ๒) มโนมยิทธิญาณ เนรมิตกายที่เกิดแต่ใจ ๓) อิทธิวิรญาณ แสดงฤทธิ์ได้หลายอย่าง ๔) ทิพโพสตราดฤญาณ ได้ยินเสียงด้วยหูทิพย์อันบริสุทธิ์เนืองนมนุษย์ ๕) เจโตปริญญาญาณ กำหนดรู้จิตของสัตว์และคนอื่นด้วยจิตของตน ๖) บุพเพนิวาสนุสติญาณ รักษาชาติได้หลายชาติ ๗) จตุุปปาตญาณ เห็นหมู่สัตว์ผู้กำลังจุติและกำลังเกิด ๘) อาสวักขญาณ ญาณที่ทำอาสาสิกเสสีสัน