ที่สุดแห่งธรรมถึงได้ด้วยความเคารพ ๓ : หน้า 46/184

สายเหตุทั้ง 5 ประการนี้ เป็นสายเหตุที่ทำให้พระสัจจธรรม อันบริสุทธิ์เสื่อมสูญไป และเมื่อพระสัจจธรรมหรือพระธรรมวินัยที่ พระพุทธองค์ตรัสให้เป็นพระศาสนาดั้นค่อย ๆ เสื่อมสูญไป จึงเป็น ที่แน่นอนว่า พระพุทธศาสนาย่อมประสบกับความเสื่อมเช่นเดียวกัน หากแต่พระสงฆ์ในพระศาสนา ประพฤติปฏิบัติรงารกับเหตุแห่ง ความเสื่อมนี้ ก็อาจจะแำนามว่าความเจริญรุ่งเรืองของพระพุทธศาสนา แน่นอนเช่นกัน ซึ่งเหตุที่ทำให้ศาสนาเจริญรุ่งเรืองนั้น 5 ประการนี้ได้แก่ 1. ภิกษุทั้งหลายในพระธรรมวินนี้ ย่อมเล่าเรียนพระ ไตรปิฎกที่ทรงจำสังกันมาอย่างดี จึงมีความเข้าใจเนื้อเรื่องและ สาระสำคัญของพระสูตรที่เรียนแล้วได้อย่างถูกต้องตรงประเด็น 2. ภิกษุทั้งหลายเป็นผู้ว่าง่าย มีความอดทน นอบน้อมคำร่ำ สอนของพระเณรผู้เป็นครูบาอาจารย์ด้วยความเคารพ กรณีนี้ย่อม ส่งเสริมให้พระสัจจธรรมั้งนั้น ไม่ล่มสลายสูญ 3. ภิกษุทั้งหลายที่เรียนเก่งเป็นพูสุด ทรงธรรม ทรงวิญญา และ ทรงมานิยา ตั้งใจหน้าที่กลายมมิรบ่อรรธรรมแก่ผู้อื่นโดยครารพ เมื่อพระภิษุเหล่านี้ล่วงลับไปแล้ว พระธรรมจะตั้งมั่นอยู่ด้วยหลักฐาน มั่นคง 4. ภิกษุหลายผู้เณรไม่มีกาม มีความประพฤติดรงค์ครัด ไม่อ่อนหอ่อน ปรารถนาเพียร เพื่อกระทำให้แจ้งในธรรมยิ่งไม่บรรลุ