การจัดการทรัพย์สินทางโบราณคดี : หน้า 40/112

ค แล้วที่งานของกรมศิลปากรจะได้รับพระมหากรุณา ธิคุณเท่านี้ ผมจะบอกนักโบราณคดีรุ่นน้องตลอด ถ้าเราไม่ทำงานให้ดีที่สุดในชั่วชีวิตของเรา เวลา ชาติหน้าถ้าเกิดเป็นนักโบราณคดีอีกก็อาจไม่มีโอกาส ได้ทำเช่นนี้ พวกเราสำนึกฯ อยู่เสมอ” งานส่วนการจัดการทรัพย์สินทางโบราณคดี เป็นอย่างไร? "ทางด้านอุทยานประวัติศาสตร์ไม่ใช่ปัจจัย หลักที่เราทำ การจัดการทรัพย์สินทางประวัติศาสตร์ มันมีหลายประเภท คำว่าอุทยานประวัติศาสตร์นี่ คนสงสัยถามกันมาก ว่าทำไมใช้คำนี้ ผมขอเรียนว่า ถ้านัดให้หนุ่มสาวไปเจอกันที่วัดร้าง ไม่มีใครเข้าวัด ร้างหรอกครับ มันสะอิดสะเอียน นึกถึงผี ถึงนาง นาคพระโขนง ทั้ง ๆ ที่วัดร้างเป็นอนุสรณ์สถาน สถาปัตยกรรมที่น่าศึกษาน่าสนใจ ที่ยิ่งใหญ่ไพศาล กั ล ย า ณ ม ต ร เป็นที่อลังการ์ของความคิดมนุษย์ นอกจากนักวิชา การ ชาวบ้านเขาถามเสมอว่า อนุรักษ์เอาไว้ทำไม รื้อเสีย แล้วสร้างตึกแถว สร้างศูนย์การค้าจะได้ ผลประโยชน์มากกว่า ผมก็มาคิดในแผนพัฒนาฉบับที่ ว่า ถ้าเราปล่อยสิ่งเหล่านี้ไว้ไม่ปรับใหม่ หนุ่ม สาวกับโบราณสถาน ทรัพย์สินทางประวัติศาสตร์ วัฒนธรรมไทยก็ห่างกันมาก ซึ่งทรัพย์สินทางประ วัติศาสตร์ห่างกับคนเมื่อไรก็ไปไม่รอด เราก็ได้ศึกษา ว่านานาชาติเขาจัดประเภทโบราณสถานอย่างไร? ก็ได้ คำตอบว่า มีทั้งอนุสาวรีย์ รูปปั้น อาคารสถาปัตย กรรมสถานแห่งชาติ สัญลักษณ์ประจำเมือง ย่าน ประวัติศาสตร์ อุทยานประวัติศาสตร์ ซากโบราณสถาน แหล่งโบราณคดีประวัติศาสตร์ ตอนนั้นผมเป็น ข้าราชการซี ๕ ความคิดนี้จึงเอาคำว่า “อุทยาน ขึ้นก่อน เพราะฟังแล้วมันรื่นหู ใน ๗-๘ ประเภท นั้น ก็มาเลือกกันว่าประเภทไหนก่อนที่เกื้อกูลทางด้าน การตลาด ถ้าเอานครประวัติศาสตร์จะเกินกำลังไป ไหม? เทศบาลจะเอากับเราหรือเปล่า บ้านเมืองจะ เอากันไหม แต่ถ้าอุทยานประวัติศาสตร์ฟังดูแล้วน่า ไปเที่ยว ไปดู ฟังดูแล้วประสมประสานกันระหว่าง โบราณสถานกับสิ่งแวดล้อม เราก็เอาคำว่าอุทยาน ประวัติศาสตร์มาใช้ ตอนนี้กรมศิลปากรมีถึง ๑๐ อุทยาน แต่ละอุทยานไม่ใช่ว่าเสร็จนะครับ คือส่วน หนึ่งเสร็จ พอจะเปิดให้คนดูได้ ถ้าทำจริง ๆ ชั่วชีวิต เกิดอีก ๓-๔ ชาติก็ไม่หมด อย่างสุโขทัยเราทำได้ ใน ๕ ที่เหลือยังไม่ได้ทำ ชานเมืองตะวันออก ตะวันตก ด้านเหนือ ด้านใต้ ยังไม่ได้จัดระบบ อย่างอยุธยานี่ทำได้นิดเดียว ได้ ๔๐ กว่าวัด ใน ขณะเดียวกันก็มีตั้ง ๒๑๑ วัด มันใหญ่โตมโหฬาร บรรพบุรุษเราสร้างไว้เยอะ แต่ลูกหลานรุ่นเราทำลาย หมด ไม่ทำนุบำรุงรักษา เราไม่เอาใจใส่ประวัติศาสตร์ ไม่มีจิตสำนึกในประวัติศาสตร์ เพราะฉะนั้นจิตสำนึก ในการปกป้องอนุรักษ์แหล่งประวัติศาสตร์ แหล่ง